Hayatımızda yaşadığımız üzücü bir olayı bir başkasına anlattığımızda hepimiz mutlaka serotonin kelimesini duymuşuzdur. Ancak bu kelimenin anlamını bilenler kadar bilmeyenler de mevcut. Bu yüzden bilmeyenler serotonin kavramının anlamını araştırıyorlar. Peki serotonin nedir? Ne işe yarar? İşte yanıtı...

SEROTONİN NEDİR?

Serotonin, vücudun fiziksel ve bedensel işleyişini dengeleyen önemli bir hormondur. Serotonin bir nörotransmitterdir. Yani sinir hücreleri arasında elektrik sinyallerini taşımakla görevlidir.Vücudun belli bölümleri tarafından üretildiği gibi beyin tarafından da salgılanmaktadır. Halk arasında mutluluk hormonu olarak; tıp dilinde 5-hidroksitriptamin (5HT) olarak bilinir. Genelde merkezi sinir sisteminde ve mide-bağırsak kanalında bulunur.  Bu hormonunun beyin tarafından yeterli miktarda üretilememesi depresyon ve anksiyete başta olmak üzere pek çok sağlık sorununa yol açabilir. Serotonin eksikliği tedavisinde antidepresan ve anti-anksiyete ilaçları kullanılır. Bu ilaçlar serotonin düzeyine etki ederek serotoninin hücreler tarafından emilmesini engeller. Böylece serotonin seviyesi yükseltilmiş olur. Erkeklerde serotonin hormonu, kadınlara oranla daha çok salgılanır. kadınların bu nedenle erkeklere oranla daha fazla mental sıkıntılar yaşadığı söylenebilir. Östrojen hormonuyla da ilgisi olan serotonin kadınlarda doğum, regl (menstruasyon) döngüsü, menopoz durumlarından da etkilenir.

Vücudun farklı bölümlerinde üretilen serotoninlerin farklı etkileri bulunur. Bunlar:

  • Merkezi sinir sisteminden üretilen serotonin iştah, ruhsal durum, vücut ısısı, enerjik olma, huzur, mutluluk, zindelik, uyku, hafıza, öğrenme, sosyal davranışlar ve cinsel istek üzerinde etkilidir.
  • Büyük kısmı mide ve bağırsak mukozasından üretilen serotonin ise sindirim ve bağırsak fonksiyonlarının düzenlenmesinden sorumludur.
  • Serotonin kan pıhtılaşmasıyla da ilgilidir. Yaralanan dokuda trombositlerin ürettiği serotonin damarları büzer ve pıhtılaşmayı kolaylaştırır. İçeriği zararlı ya da toksik besinler alındığında vücuttan hızlıca geçmesini sağlamak amacıyla bağırsaklardan salgılanan serotonin miktarı artar ve bu artış mide bulantısı yapar.
  • Artan serotonin seviyesi cinsel isteği de artırmaktadır. Buna rağmen depresyon ve benzeri hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların tam tersi bir etki yarattığı görülür.
  • Vücudumuzda birden çok hormon üretilmektedir ve serotonin diğer hormonların seviyesinden de etkilenebilmektedir. Kadınlardaki östrojen hormonu artarsa serotonin de yükselmektedir. Açlık, stres, yorgunluk ve kullanılan bazı ilaçlar da serotonin seviyesini azaltabilir. Bazı uyuşturucular da serotonin seviyesini hızlıca yükseltmektedir. Bunun içindir ki uyuşturucu alınmadığı zamanlarda hormon seviyesi düştüğü için üzüntülü, kaygılı bir hal yaşanır.