Neden olayları annelerimizden farklı hatırlıyoruz? İşte psikolojik nedeni
Yıllar sonra aile sofrasında anlatılan bir çocukluk anısı, iki insanın geçmişi ne kadar farklı hatırlayabildiğini ortaya çıkarabilir. Annenin gülümseyerek anlattığı bir olay, çocuğun hafızasında derin bir kırgınlık olarak yer etmiş olabilir. Peki, aynı anıyı paylaşan iki insan geçmişe neden bambaşka gözlerle bakar? İşte psikolojik nedeni...
Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın 
Anne ve çocuk aynı anda aynı odada bulunsalar bile, algı pencereleri tamamen farklıdır. Bir olay yaşanırken dikkat edilen detaylar, beklentiler ve hissedilen duygular kişiden kişiye değişir.
Örneğin; bir annenin, çocuğuna arkadaşının doğum gününe gitmeden önce ders çalışmasını söylemesi anne için "sorumluluk bilinci kazandırma" çabasıdır. Ancak çocuk için o an, "sosyal çevresinden soyutlanma ve kısıtlanma" hissinden ibaret olabilir.
Yıllar sonra bu olay masaya yatırıldığında;
Anne, çocuğunun iyiliği için sergilediği koruyucu niyetini hazine gibi saklar.
Çocuk ise, o gün hissettiği hayal kırıklığını ve çaresizliği hatırlar.
Yapılan araştırmalar da bunu doğruluyor: İnsanlar geçmişteki somut ve gözlemlenebilir detaylarda (hava durumu, mekân, kişiler) kolayca uzlaşırken; iş kişisel duygulara ve yorumlara geldiğinde anlatılar tamamen ayrışıyor.
Bir anne için günün yoğunluğu içinde kaybolup giden birkaç dakikalık bir gerginlik, çocuğun dünyasında derin izler bırakabilir. Çünkü çocukluk dönemindeki deneyimler, bireyin kendi kimliğini ve dünyayı algılama biçimini inşa eder.
Yetişkinlerin "üzerinde durmaya bile değmez" dediği küçük ayrıntılar, çocuğun otobiyografik hafızasında büyük bir yer kaplar. Hafıza yalnızca yaşananları kaydetmez; o an hissettiğimiz çaresizlik, haksızlık veya sevilme hissi gibi duygusal yüklerle anıyı yeniden biçimlendirir.
Anne ve çocuk arasındaki hatırlama farkının merkezinde şu yatar: Anne niyetine, çocuk ise hissiyatına odaklanır.
Anne şunu hatırlar: "Seni korumak istedim, sana doğruyu öğretmeye çalışıyordum."
Çocuk şunu hatırlar: "Bana nasıl bağırıldığını ve kendimi ne kadar değersiz hissettiğimi hatırlıyorum."
Bu durum taraflardan birinin yalan söylediği veya hafızasının tümüyle yanıltıcı olduğu anlamına gelmez. İki taraf da aynı olayın farklı boyutlarını tutmaktadır. Bir davranışın iyi niyetle yapılmış olması, karşı tarafta bıraktığı olumsuz etkiyi ortadan kaldırmaz.
ZAMANIN ANILAR ÜZERİNDEKİ SÜZGECİ
Zihin, geçmişi bir kamera kaydı gibi eksiksiz tutmaz. Her hatırlandığında anı, bugünkü aklımızla, değişen değerlerimizle ve olgunluğumuzla yeniden yazılır.
Yaş farkı, roller ve tecrübe geliştikçe bakış açıları esner. Çocuk büyüdükçe ebeveyninin o dönemki çaresizliğini veya imkânlarını anlamaya başlayabilir; anne ise geçen yılların ardından olayın duygusal boyutunu daha farklı sentezleyebilir. Ancak unutulmamalıdır ki, bir anının farklı hatırlanması o gün hissedilen duygunun gerçekliğini azaltmaz.
Geçmiş anılar üzerinden yapılan tartışmaları bir "haklılık yarışına" dönüştürmek, ilişkiyi tamir etmek yerine yıpratır. "Doğrusu öyle değildi" demek yerine yapıcı bir bağ kurmak için şu yaklaşımlar benimsenebilir:
Duyguya Saygı Duymak: "Ben olayı öyle hatırlamıyorum ama o gün böyle hissetmiş olmana üzüldüm" diyebilmek.
Niyet ile Etkiyi Ayırmak: Kendi iyi niyetimizi savunmak yerine, davranışımızın karşı tarafta bıraktığı ayak izini kabul etmek.
Zihnin Yanılabileceğini Kabul Etmek: Yıllar önceki bir detayı %100 doğru hatırladığımız iddiasından vazgeçmek.
Bugünün Olgunluğuyla Bakmak: O günkü yaş, tecrübe ve psikolojik koşulların farklı olduğunu göz önünde bulundurmak.
Güçlü bir anne-çocuk ilişkisi, tüm geçmişi birebir aynı hatırlamaktan geçmez. Asıl bağ; geçmişte ne yaşanmış olursa olsun, karşı tarafın o anı nasıl deneyimlediğini dinlemeye ve anlamaya hazır olmakla kurulur.