Şah Mat Komisyonu
Yeni AB Komisyonu dün itibaryla göreve başladı. Yeni Başkan Juncker'in yapısını tamamen değiştirdiği organın en as komiserleri küçük ülkelerin kadınları ve Doğu Avrupalılar...
Ayşe ÖZBEK KARASU/ HT PAZAR
Yeni AB Komisyonu dün itibaryla göreve başladı. Yeni Başkan Juncker’in yapısını tamamen değiştirdiği organın en as komiserleri küçük ülkelerin kadınları ve Doğu Avrupalılar. Almanya, Fransa ve İngiltere’ye ise düz komiserlikler düşüyor. 18 yıllık Lüksemburg başbakanlığı süresince büyüklerin nazını çeken Juncker’in Şah Mat Komisyonu diyenler var bu tabloya
Genişlemeden sorumlu eski komiser Olli Rehn iyi top çevirirdi. Hem sahada, hem de siyasette. Fenerli gibi görünürdü ama iyi adamdı. Erdoğan’ın karşısına FB kravatıyla çıkmak gibi şık pasları olurdu. Futbol yöneticiliği de yapmıştı, teşbihte top retoriğini severdi Fin komiser. Türkiye’nin üyelik müzakereleri için, “İlk yarıda iki takım da kendi kalesine goller attı. Şimdi devre arasını iyi değerlendirip, ikinci yarıda daha iyi bir oyun sergilememiz lazım” demişti. Rehn’in görevi bitti, yerine Çek komiser Stefan Füle geldi ama devre arası bitmedi. Henüz ikinci yarıya gelemedik ki görelim top hâkimiyeti kimde.
Şimdi de sıra Avusturyalı Johannes Hahn’da. Dün göreve başlayan Jean-Claude Juncker başkanlığındaki yeni AB Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu üyesi Hahn. Juncker, önümüzdeki 5 yıllık dönem için “genişleme yok” mesajı verdi. Dolayısıyla Avusturya medyası merak etti, “Bizim komiser ne iş yapacak?” diye. Gerçi Türkiye ile müzakereler sürüyor, ayrıca görev tanımı sadece genişlemeden ibaret değil, “komşuluk politikalarını” da içeriyor.
Hahn teşbihlere başvurmadan direkt konuşuyor: “Türkiye temel haklarda kayıtsız şartsız yol alırsa, müzakerelerde ilerleme olur. Düşünce özgürdür, bir kişi bu yüzden hapse giriyorsa bu kabul edilemez. Türkiye ile görüşmelerde bunu dile getireceğim. Cevapları tatmin edici olmazsa, nasıl karşılık vereceğimizi göreceksiniz.” Göreceğiz.
Juncker’in komisyonu, partiler, ülkelerin cüsseleri ve cinsiyet bakımından hassas dengeler üzerinde duruyor. 28 üyeden 9’u kadın, üyelerin 14’ü muhafazakar, 8’i sosyal demokrat, 5’i liberal. Yapılanma da tamamen değişti; 7 başkan yardımcısı var, geri kalan 20 kişi ise basit komiserler şeklinde dizayn edildi. Büyüme, istihdam, enerji ve dijital iç piyasa ana politikalarından sorumlu başkan yardımcıları komiserleri koordine edecekler.
KÜÇÜK KADINLAR
Juncker takımının asları ise Doğu Avrupalılar ve kadınlar. Başkan yardımcılarının 5’i Doğu ve Baltık’tan. Almanya, Fransa, İngiltere gibi esas çocuklara başkan yardımcılığı yok. 18 yıllık Lüksemburg başbakanlığı döneminde sürekli büyüklerin nazını çeken Juncker’in Şah Mat hamlesi diyenler de var bu komisyon tablosu için. Juncker önemli dosyaları da kadınlara verdi. Hep büyüklerin tekelinde olan sahalar, küçük ülkelerin kadınlarına geçti. Danimarkalı Margrethe Vestager rekabetten, İsveçli Cecilia Malmström ise ticaretten sorumlu komiser oldu. İtalya Dışişleri Bakanı Federica Mogherini de İngiliz Catherine Ashton yerine Dışişleri Yüksek Temsilcisi artık.
Ve Hollanda Dışişleri Bakanı Frans Timmermans, Juncker’in sağ kolu oldu. Hukuk devleti ve temel haklardan sorumlu başkan yardımcısı olarak AB’de yasamayı kontrol altında tutacak. Veto yetkisi de olduğu için hiçbir komiser onun iradesi dışında yasa teklifi veremeyecek. Juncker onun için “Ruhsal ya da fiziksel olarak var olmadığım zaman, yerimi tutacak kişidir, arkadaşımdır” diyor.
Juncker, “Biz ulusal hükümetlerin verdiği emirleri yerine getiren bürokratlar değil, siyasetçiyiz” diyerek yürütme organı tavrını ortaya koyuyor. Mesajın gittiği yer tabii ki, yıllardır Brüksel politikalarına ayar vermeye çalışan Berlin. Komisyonda Almanya’nın istemediği her şey var. Bir kere eski komisyonda enerjiden sorumlu olan Alman üye Günther Oettinger, ticaret koltuğunu isterken, dijital komiseri oldu. Üstelik tepesinde de Estonyalı başkan yardımcısı var. Oettinger’in hacker kurbanlarına yaklaşımı ilginç; ünlülerin bulut hesapları talan edilince, “Bunlar çıplak fotoğraflarını internete koyacak kadar salaksa, siyasetin yapabileceği bir şey yok” demişti.
Merkel para politikalarının başına kesinlikle Fransız istemiyordu. O da oldu. Hem de Fransa’daki krizi yönetmekte maharet gösteremeyen eski Maliye Bakanı Pierre Moscovici geldi ekonomi komiserliğine. Almanların yorumu: “Tavuk kümesini tilkiye teslim ettiler.” Ancak Moscovici, sallapati bütçeli üye ülkelerce pek tutuluyor. Aşk hayatı da ilginç. Fransız medyası tarafından kıyasıya eleştirilse de kendisinden 30 yaş küçük sevgilisi Marie-Charline Picquot sayesinde hayli popülerdi. Felsefe öğrencisi genç sevgili, kedileri Hamlet’le fotoğraf ve videoları paylaşıyordu. Geçen ağustosta ayrıldılar. Komiser şu sıra maliye müfettişi Anne-Michelle Basteri’yle birlikte. O kedi fotoğrafı paylaşmıyor.