470 yıllık çini için film gibi operasyon GALERİ

Sultan UÇAR / AHT

sucar@htgazete.com.tr

Kanuni Sultan Süleyman'ın hükümdar olduğu, Osmanlı'nın en parlak günlerini yaşadığı 1541'de, Adana'da yaşayan Ramazanoğlu Halil Bey ve oğlu Piri Mehmet Paşa tarafından yaptırılan Ulu Camii ve Külliyesi'nde bulunan her biri 25x25 santimetre boyutundaki 118 karo İznik çinisi, 9 yıl önce çalındı. Caminin restorasyonu sırasında çalınan çinilerden 67'si 2009 yılında İstanbul'un Kocamustafapaşa semtindeki bir evde ele geçirildi. Çiniler, İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki Türk Vakıf İnşaat ve Sanat Eserleri Müzesi'ne teslim edildi.

Vakıflar Genel Müdürlüğü, kayıp çinilerin peşini bırakmadı. Çalınan çinilerin daha önceden çekilen fotoğraflarından eski eser fişi hazırlanarak uluslararası hırsızlık duyurusu yapıldı. Vakıflar'a bağlı Kaçakçılıkla Mücadele Bürosu ekipleri, yabancı dil bilen arkeolog ve sanat tarihi uzmanlarıyla dünyanın dört bir yanında yapılan müzayedeleri tek tek taramayı sürdürdü. Londra'daki ünlü Christie's Müzayede Evi'nin 6 Ekim 2011 tarihinde düzenleyeceği müzayede kataloğunu inceleyen ekipler, katalogda "Lot 331" numarasıyla yer alan ve12 bin 560 dolardan satışa sunulan çini karonun Adana Seyhan Ulu Cami'den 9 yıl önce çalınan çinilerden olduğunu tespit etti.

470 yıllık çini için film gibi operasyon

SON ANDA ALINDI

Ekipler, İngiltere'deki ünlü müzayede evindeki açık arttırmaya katılacakmış gibi katalog satın aldı. Eserin sözkonusu çini olduğundan tam olarak emin olununca Vakıflar Genel Müdürü Dr. Adnan Ertem'e bilgi verildi. Genel Müdür Ertem'in talimatıyla Londra Büyükelçiliği ve Interpol'le temasa geçildi.

Londra Büyükelçisi Ahmet Ünal Çeviköz de devreye girdi ve müzayede iptal edildi. Çininin Türkiye'den çalındığına dair gerekli fotoğraf ve belgeler yetkililere gösterildi. Satılmaktan kurtarılan tarihi çini, önümüzdeki günlerde Türkiye'ye getirilecek.

TÜRKİYE ÇİNİNİN NÜFUS CÜZDANINI SUNDU

Yabancı dil bilen uzman personel tarafından yurt içi ve yurtdışındaki müzayedelerin sürekli tarandığını söyleyen Vakıflar Genel Müdürü Dr. Adnan Ertem, "Kaçakçılıkla Mücadele birimi, vakıf eserlerden herhangi bir hırsızlık olayı olduğunda anında harekete geçiyor. Dışişleri, İçişleri Bakanlıkları, Interpol, Jandarma Genel Komutanlığı, Gümrük Muhafaza Müdürlükleri, Sahil Güvenlik, valilikler, müzelere haber verilir. Kaçırılan-çalınan esere rastlandığında kültür varlıklarının adeta kimlik belgesi olan fotoğraflı envanter fişleri çıkarılır. Bu olayda eserin kimlik kartı çıkarıldı. Türkiye Cumhuriyeti'ne ait olduğu ispat edildi. Çalınan eserlerin sıkı takibe alınması neticesinde artık dış pazar piyasası kırıldı. 2003-2011 yılları arasında çalınan eserlerden 734'ü yurt içi ve yurt dışında ele geçirildi. Bizim için bir çini de bin çini de birdir. Önemli olan hepsine aynı hassasiyetle sahip çıkabilmek" dedi.