Son Dakika
27.03.2018 - 04:12 | Güncelleme:

4, 5, 6 basamağı

 

Dolar 4 lira, Euro 5 lira olunca benzin fiyatının da 6 liraya yükselmesi şart oldu. Ardı ardına basamak oluşturan üç fiyat aynı zamanda birbirini tetikliyor da. Doların fiyatı arttı mı akaryakıta otomatikman zam geliyor. Çünkü petrol ithal ediliyor ve yılda yaklaşık 40 milyar dolar ödüyoruz. Petroldeki her 10 dolarlık fiyat değişimi Türkiye’nin cari açığını 4 milyar dolar değiştiriyor.

- Benzin fiyatı 1.5 dolar karşılığı TL’yi belirgin biçimde aştığında zam yapılıyor, altına düştüğünde indirime gidiliyor. Ancak son yıllarda zamların sayısı daha çok ve oranları daha yüksek, fiyat düşüşlerinin ise daha seyrek ve oranları küçük. Doğal olarak kısa vade dışına çıkıldığında 6 ay, 1 yıl veya birkaç yıllık vadeye gidildiğinde akaryakıt fiyatlarının ana trendi artış yönünde.

- Bunun başlıca nedeni petrolde dünya fiyatlarında meydana gelen artıştır. Gerçi 2014 ortasından başlayan düşüş, arada bir çıkışlarla kesilse de, Ocak 2016 yılına kadar devam etti. Petrolün varil fiyatı 23 Haziran 2014’te 115.66 dolardan 20 Ocak 2016’da 27.10 dolara geriledi. 1.5 yılda meydana gelen fiyat düşüşü yüzde 76.6’yı buldu. Bu fiyat düşüşü, aynı dönemde döviz kurlarının TL’ye karşı değer kazanması nedeniyle yurtiçine az yansıdı.

- İçinde bulunduğumuz petrol fiyatlarının yükselişi ise 20 Ocak 2016’da 27.10 dolardan başladı ve iki yılı aşkın süredir devam ediyor. Dün petrol fiyatları 71.05 dolara kadar çıktı. İçeride akaryakıt ürünlerine de yüzde 10’un üzerinde zam yapıldı. Güneydoğu illerinde benzinin litre fiyatı 6 TL’yi geçti. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde ise 6 TL’ye ramak kaldı. Dünyada petrol fiyatları yükseldikçe, kur aynı kalmak şartıyla akaryakıta benzer oranda zam yapılacak.

- Petrolün yurtdışı fiyatı artmasa ve yerinde saysa bile eğer TL değer kaybediyor ve döviz kurları yükseliyorsa, yine akaryakıta zam gelecek. Bu kez dövizin fiyatı artışını akaryakıta yansıtmak gerekecek. Dışarıda petrol fiyatları artmaz veya düşerse, içeride de TL’nin değerlenmesi halinde akaryakıt fiyatları düşecek demektir.

- Dışarıda petrol fiyatlarını yukarı yönde tetikleyen olgu ABD petrol stoklarının beklenenden az gelmesi oldu. Ancak stok verisinin fiyatları yukarı itmesi kısa vadeli bir eğilim. Fiyatların yükselmesi zaten ABD’de kayaç gazı üreticilerini harekete geçirecek en önemli faktör. Bu nedenle gelecek haftalarda petrol stoklarının yeniden desteklenmeye başladığını görebiliriz ve fiyatların da bu nedenle yüksek kalmasına gerek kalmaz. Bu durum ise Türkiye için sevindirici bir gelişme.

- Kaldı ki ticaret savaşlarının gündeme gelmesi en çok dünya ticaretini vuracak. Mal alım satımının kısıtlanması ekonomik büyümeleri negatif etkileyecek, taşımacılığı azaltacak. Bütün bunlar da petrol kullanımının düşmesi sonucunu doğuracak. Bu durumda petrol fiyatlarının yükselmesi değil, normalde düşmesi gerekliydi. Ancak petrolde fiyatları yüksek tutmak için OPEC ve Rusya’nın arzı kısıtlayan anlaşma yaptıklarını biliyoruz. Yani normal piyasa koşulları çalışmıyor.

- Ancak Türkiye’de yüksek akaryakıt fiyatlarından kurtulmada sadece dış fiyatların gevşemesi yeterli olmuyor. Akaryakıtta fiyatların gerileyebilmesi yurtdışı fiyatlara bağlı olduğu kadar bir de döviz kuruna bağlı. 4 lira, 5 lira, 6 lira basamağından sadece 6’nın aşağı gelmesi yetmiyor. Çünkü onun içinde 4 ile 5’in de payı var ve onların da gevşemesi lazım.

- Döviz kurlarının seyrini ise bu dönemde daha çok küresel sermaye hareketleri belirliyor. Sermaye hareketleri ise ticaret savaşlarının küresel risk iştahını azaltması nedeniyle zayıf seyrediyor. Türkiye’nin de iç tasarrufları yetersiz ve dış kaynağa ihtiyacı yüksek. Sonuçta da 4 ve 5 basamağına böyle çıkıldı. Bizim yüksek akaryakıt fiyatlarının düşebilmesi veya yakın zamanda yeniden artmaması için, dolar ve euronun da artmaması veya düşmesi gerekiyor.

*********** 

BORSADA HELALLEŞMEK HERKESE KAZANDIRIR

Vahap Munyar’a konuşan Borsa İstanbul Başkanı Himmet Karadağ borsada işleme kapatılan şirket hisselerinde küçük yatırımcıların zararının karşılanmasını istedi. Himmet Karadağ “500 milyon liralık zararın karşılanması 5 milyar liralık yatırımın önünü açacak” noktasından olaya yaklaşıyor. Bu doğrudur. Bu konudaki görüşünü iki yıl önce de dile getirmişti.

Ancak bundan daha da önemlisi 1994 ve 2001 krizinde mülkiyet hakları devletin lisans verdiği ve denetlediği aracı kuruluşlar ile yine devletin ilgili kurumları tarafından gasp edilenle helalleşmedir. Aradan çeyrek asır, 2001 krizinden 17 yıl geçmiş. Bir tek bu sorun çözülmedi. Çözüm mercii aslında kendisi. Bunun için borsada yeterince kaynak da var. Eğer ille de bir yasal düzenleme gerekiyorsa buna Cumhurbaşkanı’nı ikna edeceklerin başında kendisi geliyor. Bekleyip göreceğiz.

SONUÇ:

“Güvenmemeyi unutma.”

Yunan Atasözü

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 27 Mart 2018 Salı 15:15
    Her şey resmi kurumların denetimi altında ve kayıtlı iken, işleme kapatılan şirket hisselerinde küçük yatırımcı maalesef mağdur edilmektedir, hatta dolandırılmıştır da diyebiliriz...
  • Misafir 27 Mart 2018 Salı 14:50
    ski Çukurova elektrik yatırımcıları hisselerini borsadan yada uzanlardan değil doğrudan devletten aldılar ve aynı devlet bu hisseleri bilabedel geri aldı. Çukurova elektrik, Kepez elektrik varlıkları gerçek değerinden hesaplanıp yatırımcılarına ödeme yapılmalıdır. Dostlar alışverişte görsünle kimse hakkını helal etmez.
  • Misafir 27 Mart 2018 Salı 08:44
    türkiye de rating sirketi var mi?
  • Misafir 27 Mart 2018 Salı 08:43
    "1994 ve 2001 krizinde mülkiyet hakları devletin lisans verdiği ve denetlediği aracı kuruluşlar ile yine devletin ilgili kurumları tarafından gasp edilenle helalleşmedir." ne demek... biraz acabilir misiniz?
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Pazar 21 MPH 20°
Güneşli