Çayın taşı, çayın kuşu yoktur...
ULAŞTIRMA Bakanı Binali Yıldırım, yeni havalimanı ihalesi için devletin kazançlarını sıralayıp ''Çayın taşıyla çayın kuşunu vurduk'' dedi ya...
Bazı yazarlar yeni havalimanı projesini vizyonla birleştirerek benim gibi itiraz edenleri eleştirdi ya...
Tahrik oldum... Ve biraz hesap kitap yapmanın zararı olmaz dedim...
*
Yeni havalimanı tamamen kaynak israfıdır ve gereksizdir.
Bunun vizyonla alakası yoktur. Tam tersi mega kent İstanbul'un temel sorununu çözecek bir kaynağı taşa toprağa yatırmaktır... İstanbul'u büyütmek, nefes alıp verdiği yerlere vatandaş tecavüzünü yasallaştırmaktır.
*
Çayın taşı, çayın kuşuna gelelim önce...
Atatürk Havalimanı'nın yıllık yolcu kapasitesi ne kadar? 65 milyon yolcu... Şu an 45 milyon yolcu kullanıyor ve bunun 12 milyonu transit yolcu. Bir uçakla gelip diğerine biniyor... Mevcut havalimanının 90 milyon yolcuya çıkabilmesi için yapılacak yatırım miktarı ne kadardır? Uzmanlar yeni bir pist ve terminal binası öneriyor ve rakamı da 1 ila 1.5 milyar dolar olarak veriyor.
Yeni havalimanında bu yolcu kapasitesine gelmek için harcanacak rakam yaklaşık 7 milyar Euro... Başka bir deyişle 9.1 milyar dolar...
Yani halihazırda çalışan modern bir havalimanınız varken, onun kapasitesinde olacak yeni bir havalimanı için yaklaşık 7.5-8 milyar doları sokağa atıyorsunuz...
Yıllık kiraya gelince... Atatürk Havalimanı işletmesi 2021 yılında bitiyor. O tarihte yeni işletici firma belirlenecekti. İhale açtığınızda yıllık ne kadar kira geliri elde edilecekti?..
İşletici firmanın yatırım maliyeti olmayacağından yıllık 1 milyar Euro kirayı mevcut havalimanından da sağlarsınız. Yani 25 yılda, 25 milyar Euro kazanacağınız bir yeriniz zaten var. Ve sanki havadan para gelecekmiş gibi davranmak saçma. Çayın taşı veya çayın kuşu diye bir şey yok...
Buna birileri vizyon diyor... Bunun adı maalesef ekonomik gerçeklerden sapmaktır. Bu büyüklükte sapmalar, liderlerine söz geçiremeyen ülkelerde yaşanır ancak...
*
Başka hesap. Sordum soruşturdum. Dünyada 90 milyon yolcunun üzerine çıkan havalimanı yok. Nedeni basit, isterseniz 50 pist yapın, bir havalimanına inebilecek uçak sayısı belli. Günlük 1300 adedin üzerine çıkmanız zor.
Ortalama 150 yolcu kapasitesiyle günlük 3000 uçak indirebilirseniz, yeni havalimanının 150 milyon yolcu kapasitesine ulaşırsınız ki hayal bir rakamdır. Günün 24 saati, her 28 saniyede bir uçağın ineceği havalimanı henüz icat edilemedi.
*
Doğrusu basitti. Atatürk Havalimanı'nı ve Sabiha Gökçen Havalimanı'nı büyütecek, Çorlu'yu da hazır edecektiniz... Hatta Bursa'yı bile yedekleyecektiniz.
Özel sektörü de bu kadar borcun içine sokmayacaktınız. Ve üstelik İstanbul'u diğer modern büyük kentlerden ayıran temel eksiklik raylı sistemin, günlük insan hareketliliğine yaptığı düşük katkıdır.
Yolcu garantisi verip yine özel sektör kanalıyla 10 milyar doları 4 yılda İstanbul'un yeraltına harcadığınızda ortaya çıkan manzara bir başkadır.
Trafik istediği kadar tıkalı olsun, insanlar yollarda saatlerini harcamazdı.
Not: Yerim kalmadığı için metro yapımı konusunda birkaç çarpıcı rakamı yarın paylaşacağım...