"Dünyada insanların çoğu aptal"

Serkan AKKOÇ / AHT

Boğaziçi Üniversitesi, 150'nci yıl etkinlikleri kapsamında dünyaca ünlü İtalyan romancı Umberto Eco ve Nobel ödüllü Orhan Pamuk'un bir araya geldiği söyleşiye ev sahipliği yaptı. Ünlü yazar Eco, konuşmasının bir bölümünde, "Ben inanıyorum ki dünyada insanların çoğunluğu aptaldır. Bu çok önemli bir his. Eğer ölüm anında insanların hepsinin aptal olduğuna ikna olduysam o zaman rahat ölebilirim. Ancak yaşamın şu noktasında sadece yüzde 50'sinin aptal olduğunu düşünüyorum" dedi.

İtalyan Büyükelçiliği, İtalyan Başkonsolosluğu, İtalyan Kültür Merkezi, Boğaziçi Üniversitesi ve Şehir Üniversitesi işbirliğiyle düzenlenen "A Dialogue on Facts, Fiction, History" - "Gerçek, Kurgu, Tarih Üzerine Bir Diyalog" başlıklı söyleşi, Boğaziçi Üniversitesi Albert Long Hall'de gerçekleştirildi. Bologna Üniversitesi Öğretim Üyesi Patrizia Violi'nin moderatörlüğünü yaptığı söyleşide, edebiyat, roman ve romancılık konuları üzerinde konuşuldu. Salonu dolduran öğrenciler, akademisyenler ve sanatçılar yaklaşık bir saat süren söyleşiyi ilgiyle izledi.

PAMUK: "SAF OKUYUCULARDAN UZAK DURMALIYIZ"

Orhan Pamuk, kendisine ilk sözü veren moderatör Patrizia Violi'nin Harvard Üniversitesi tarafından basılan "Saf ve Düşünceli Romancı" kitabına atıfta bulunması üzerine, "Ben bu kitabımda şunu iddia ediyorum. Yaşadığım çok şeyi romancı olarak yazdım. Ve emin oldum ki bir romancı ve bir roman okuyucusu da iki niteliğe sahip. Okuyucu ve yazar olarak bir tarafımız tamamen saf olabilir. Ama aynı zamanda yazarlar olarak tamamen saf okuyuculardan da uzak durmalıyız. Çünkü onlar her şeye inanıyorlar. Kitabınızın bir otobiyografi olduğunu düşünüyorlar" dedi.

"BEYNİMİZİN BİR KISMI SAF OKUYUCULARLA ALAY EDEBİLİYOR"

Saf okuyucuların Anna Karenina'nın kaderi için ağladığını, sofistike okuyucuların neden ağladıklarını anlamaya çalıştıklarını söyleyen Pamuk, "Biz birinci katmanın bilincindeyiz, onu komik buluyoruz. Saf olduğunuz zaman 'Bakın şu okuyucular, Anna Karenina öldüğü için nasıl ağlıyorlar? Onlar saf okuyucular' diyoruz ve bu bilgileri tutuyoruz. Beynimizin bir kısmı saf okuyucunun ağlamasıyla alay edebiliyorken, diğer bir bölümü ise bizim de bu duyulara katıldığımızı saklamakta olabilir" diye konuştu.

AZİZ NESİN NE DEMİŞTİ?

Ünlü yazar Aziz Nesin “bu milletin yüzde 60′ı aptaldır” demiş ve şimşekleri üzerine çekmişti.

ECO: "DÜNYADA İNSANLARIN ÇOĞUNLUĞU APTALDIR"

Bu arada Umberto Eco ise söze girerek, "Ben inanıyorum ki dünyada insanların çoğunluğu aptaldır. Bu çok önemli bir his. Eğer ölüm anında insanların hepsinin aptal olduğuna ikna olduysam o zaman rahat ölebilirim. Ancak yaşamın şu noktasında sadece yüzde 50'sinin aptal olduğunu düşünüyorum" dedi.

"İKİNCİ KATMAN OKUYUCU ARTIK AĞLAMIYOR"

Ünlü yazar Eco, Pamuk'un sofistike okuyucu değerlendirmesiyle ilgili olarak da, ikinci katmandaki okuyucu seviyesinde okuyucunun artık ağlamadığını, aynı acıları hissetmediğini, bir mesafe koyabildiğini belirterek, "Sadece yazarın nasıl ağlatmayı başardığını anlamaya çalışıyor" şeklinde konuştu.

"HİÇBİR ZAMAN BİR AŞK ÖYKÜSÜNÜ ANLATAMAM"

Eco, tarihsel romanlar yazmayı sevdiğini belirterek, "Gülün Adı, Baudoline ve Prag Mezarlığı gibi romanlarım tarihsel romanlar. Bunu seviyorum. Belki de aynı zamanda romana çok fazla duygusal olarak katılmak istemiyorum. O yüzden benden uzak olan şeylerden bahsetmek istiyorum. Hiçbir zaman bir aşk öyküsünü anlatamam. Çünkü çok özel şeyleri anlatmak istemiyorum. O yüzden Napolyan'dan bahsetmeyi tercih ederim" şeklindeki sözleri salonda gülüşmelere neden oldu.

PAMUK VE ECO ARASINDA "KİŞİSEL DUYGU" ATIŞMASI

Pamuk ise yazarın sözlerine katılmadığını ifade ederek, "Bence yanıtınız 'Hiç roman okumuyorum. Çünkü hepsi hayali' diyen insanlar gibi oldu. Esasında romanlar icat edilerek kişisel öyküler gizlenmekte. Bence her tür özel şeyi anlatarak karakterinize uyarlayabilirsiniz. Yazdığım zaman ben kişisel olmayan hiçbir şey bulamıyorum. Ama tabii kişisel duyularımı saklamak için elimden geleni yapıyorum. Romancının imzası kişisel duyularla ilgili. Tarihsel veya bilim kurgu romanı da yazsanız, yazarın imzası sizin gibi her zaman kendisinden bahsedecektir" karşılığını verdi.

Bunun üzerine Eco da Pamuk'a "'Ben kişisel duyularımı koymuyorum' demedim. 'Gizliyorum' dedim. Eco kendisine romanlarındaki en otobiyografik unsurun ne olduğu sorulduğunda "Zamirler" yanıtını verdiğini söyledi.

PAMUK: "BEN RESSAM OLMAK İSTİYORDUM"

Moderatör Violi'nin yazarlara neden romancı olduklarını sorması üzerine Pamuk, "Ben ressam olmak istiyordum. Lise çağında birgün evdeyken çizimlerime bakıyordum. 'Tanrım bu çocuk çok becerikli' dediler. Ben bunu çok sevdim. Mühendis bir aileden geldiğim için İstanbul Teknik Üniversitesi'ne gittim. En azından mühendis değil mimar olacaktım. Hep 'Yalnız bir yaşam sürdüreceğim' diye düşündüm. Üstlerimden emir alıp altımdakine emir vermek istemiyordum. 'Ressam değil yazar olacağım' dediğim zaman 'Neden romancı olmayayım' dedim kendi kendime. O gün 22 yaşındaydım. Yazar olmak istedim. Çünkü tek başına bir odada yaşamak istedim. Bunu başardığım için çok mutluyum" yanıtını verdi.

ECO: "ÇOK APTAL BİR SORU"

Soruyu "Aptal bir soru" olarak değerlendiren Eco ise, "Bazı insanlar pedofili, bazıları banka soyuyor, bazıları Mont Blanc dağına tırmanıyor. Ben de roman yazıyorum" dedi.

Nobelli Yazar Pamuk, söyleşinin sonunda Eco'yla birlikte söyleşide bulunmaktan çok mutlu olduğunu ve kendisinden çok şey öğrendiğini dile getirdi.

AZİZ NESİN NE DEMİŞTİ?

Ünlü edebiyatçı Aziz Nesin bir konuşmasında "Türk milletinin yüzde 60'ı aptal" demiş ve tepkileri üzerine çekmişti.