'Sen çocuksun, böyle kitaplar okuyamazsın!'

Gülenay BÖREKÇİ / HT CUMARTESİ

Hepsi Sana Miras serisinde kadim Sümer destanı Gılgamış’tan Dostoyevski klasiği Suç ve Ceza’ya dünya edebiyatının önemli yapıtları çocuklar için yeniden yazılmış. Serinin yazarları arasında, Umberto Eco ve Mario Vargas Llosa gibi isimler var. Yani büyükler bundan sonra “Sen çocuksun, bunu okuyamazsın!” diyemeyecek. Elif Şafak’ın çocuklar için yazdığı Sakız Sardunya da sezonun sürprizlerinden.

Çocukken okuyabileceğim kitaplar sınırlıydı, daha doğrusu pek fazla çeşit yoktu. Bulabildiklerimi tekrar tekrar okuyor, sonra mecburen büyükler için yazılmış kitaplara dalıyordum. Fakat telaş etmeyin; ona alınan bütün çocuk kitaplarını, çizgi romanları tekrar tekrar okuduğu için daralıp evdeki Tolstoy’lara sardıran bir çocuğun dramını anlatacak değilim size. Hem zaten bugünün ufaklıkları daha şanslı, klasikleri onlar için yeniden yazan hatta resimleyenler var. Çok ünlü edebiyatçılar, çok ünlü çizerler...

Domingo Yayınları’dan çıkan “Hepsi Sana Miras” dizisinden söz ediyorum. Fikir babası Alessadro Baricco’nun gerekçesi nefis. “İpek” adlı romanıyla büyük ün kazanan Baricco, “Tüm zamanların en büyük klasiklerini bize bugünün büyük yazarları anlatsa ne güzel olurdu” diye sormuş. Ve ünlü edebiyatçılardan klasikleri yeniden yazmalarını istemiş. “Okuma alışkanlığını henüz edinmiş ama ne okuyacağını kestiremeyen çocuklar için bir nevi kurtarma botu” denebilecek projesine katkıda bulunanlar arasında, Umberto Eco, Dave Eggers ve Nobel ödüllü Maria Vargas Llosa gibi yazarlar var.

Diziden çıkan kitaplardan biri Dostoyevski klasiği “Suç ve Ceza”. Romanı yeniden yazan İsrailli Abraham B. Yehoshua, şunları anlatıyor: “Suç ve Ceza’yı seçtiğimde herkes hayrete düştü. Anlaşılır sebepleri var, zira romanda bir cinayet işleyen üstelik kendini haklı gören bir katilin zaman içinde vicdanıyla yüzleşmesine tanık oluyoruz. Yazdıklarımı önce torunlarıma okudum ve çok etkilendiklerini fark ettim. Etkilenmelerine sebep olan şey, işlediği korkunç suçun bilincine vararak pişman olan ve bunun cezasını çekmek isteyen genç öğrenci Raskolnikov’un onlarda uyandırdığı derin empati duygusuydu. Böylece ‘Suç ve Ceza’nın sadece yetişkinleri değil, çocukları da etkileyecek kadar büyük bir eser olduğunu bir kez daha anladım.”

Çocukların klasikleri niçin okuması gerektiği daha iyi anlatılamazdı. Seri için çağdaş edebiyatın önemli isimlerinden Dave Eggers, Jules Verne’in bilimkurgu romanı “Denizler Altında 20.000 Fersah”ı günümüze uyarlayarak 14 yaşındaki bir çocuğun gözünden anlatmış. Edmond Rostand klasiği “Cyrano De Bergerac”ı Stefano Benno, Alessandro Manzoni klasiği “Nişanlılar”ı Umberto Eco, Jonathan Swift klasiği “Güliver’ın Gezileri”ni Jonathan Coe, kadim Sümer destanı Gılgamış’ı Yiyun Li olağanüstü bir şekilde çocuklar için baştan yaratmış.

“Hepsi Sana Miras” serisini herkese tavsiye ederim. Büyükler bundan sonra kimseye, “Sen çocuksun, bunu okuyamazsın!” diyemeyecek...

Elif Şafak’la EFHİMA’ya gidiyoruz

Elif Şafak ilk kez çocuklar için bir masal kitabı yazdı. İsmi de “Sakız Sardunya”... İstanbul’un sakin bir mahallesinde yaşayan güzel, akıllı, meraklı, her şeyi öğrenmeye hevesli bir kızın hikâyesi bu. Dünya atlasına bakıp hayallere dalmaya bayılıyor. Tek kusuru ismini hiç sevmemesi, bu sebeple çoğu zaman hayatı kendine zehir ediyor.

“E, n’olmuş, bundan bir masal çıkmaz ki” diyebilirsiniz. Hiç de öyle değil işte. Küçük kahramanımız bir gün okulun kütüphanesinde beklemediği bir sürprizle karşılaşıyor. Rafların arasında o güne dek görmediği türden bir küre duruyor ve sanki onu özel bir yere davet edercesine ışıl ışıl parlıyor. Daha da güzeli, kız bu kürenin, onu bulan kişiyi unutulmayacak bir yolculuğa çıkarabilecek sihir gücüne sahip olduğunu öğreniyor.

Of, keşke bizim evdeki kütüphanenin rafları arasında da böyle bir küre olsa, ben de o küçük kız gibi EFHİMA’ya, yani Efsaneler, Hikâyeler, Masallar Ülkesi’ne gitsem ve harikulade maceralar yaşasam. Ve şu sıkıcı hayat hiç değilse bir süreliğine rengârenk bir peri masalına dönüşse...

Elif Şafak “Sakız Sardunya”da dostluğu, paylaşmayı, hayal gücünü, kitap ve doğa sevgisini ele alıyor. İsmi gibi çok tatlı bir kitap bu; okuyunuz, okutunuz.