'Şu Gözenekli Yeryüzü' Salt Beyoğlu'nda

Salt’ın yeni programı Şu Gözenekli Yeryüzü, sinema ile doğa arasındaki ilişkileri odağına alıyor. Üç kısa film seçkisi ile bir uzun metrajlı filmi bir araya getiren program, el çizimi animasyon, fotokimyasal teknikler ve kamerasız yöntemlerden yararlanan deneysel üretimler aracılığıyla çevresel etkenlerin ve organik maddelerin hareketli görüntüyü nasıl şekillendirdiğini keşfe çıkıyor.

Gösterimlere, sanatçı Edd Carr, Karel Doing, Emmanuel Lefrant ve Müge Yıldız ile araştırmacı Burçin Çıngay, Mesut Kırmacı ve Alptekin Karagöz’ün konuşmaları eşlik ediyor. Programda, bitki ve organik atıklarla doğal boya üretimine odaklanan bir atölye çalışması da yer alıyor.

Salt Beyoğlu’ndaki Açık Sinema’da gerçekleştirilecek program, 4 Temmuz Cumartesi saat 15.00’te “Yerin Altında” adlı kısa film seçkisiyle başlıyor. Seçki; tuzlu su, toprak, böcek, ısı gibi unsurların görüntünün oluşumuna doğrudan etki ettiği deneysel filmleri içeriyor. Gösterimin ardından saat 16.00’da yönetmen ve küratör Emmanuel Lefrant’ın gerçekleştireceği konuşma ise deneysel sinemada maddesellik kavramını merkeze alıyor. Lefrant, konuşmasında hem kendi filmlerinden hem de çeşitli sanatçıların üretimlerinden hareketle analog filmin kimyasal reaksiyonlar, çevresel koşullar ve çürüme ya da parçalanma süreçleriyle nasıl dönüştürülebileceğini ele alacak.

8 Temmuz Çarşamba saat 19.00’da gösterilecek Blue Monet [Mavi Monet], türlü kimyasal teknik aracılığıyla renk, ışık ve hareketli görüntünün ifade olanaklarını irdeliyor. Carl Brown’un 2006 yapımı filmi, Monet’nin gökyüzü, su ve nilüferlere dair izlenimlerini film yüzeyine aktarıyor.

Program, 11 Temmuz Cumartesi saat 15.00’te “Yerin Yüzleri” adlı kısa film seçkisiyle devam ediyor. Bitkilerin, meyvelerin, minerallerin ve arazinin film yüzeyinin bir parçası hâline geldiği üretimleri bir araya getiren gösterimi saat 16.00’da, biyolog Burçin Çıngay’ın yaşamın sürekliliğinde toprağın rolüne odaklanan konuşması takip ediyor. Bitki sistematiği ve koruma biyolojisi alanlarında çalışan Çıngay, konuşmasında tohum bankaları, mantar ağları, bitki toplulukları ve mikrobiyal çeşitlilik üzerinden ekosistemlerin sürekliliğini mümkün kılan karşılıklı bağımlılık ilişkilerini gündeme getirecek; iklim değişikliği, habitat kaybı ve biyolojik çeşitlilik krizi bağlamında toprağın ekolojik hafızası ile uyum ve yenilenme kapasitesini değerlendirecek. Ardından saat 17.00’de akademisyen Mesut Kırmacı, karayosunlarının orman ekosistemlerindeki işlevi ve biyolojik çeşitlilikteki rolünü merkeze alan bir konuşma gerçekleştirecek. Konuşmada, birçok canlı için besin ve barınak sağlayan karayosunlarının orman ekosistemleri ile biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesindeki önemi üzerinde durulacak. Saat 18.00’de ise sanatçı, yönetmen ve araştırmacı Karel Doing, film üzerinde izler üretmek için bitkilerin kimyasal ve optik özelliklerinden yararlanan fitografi pratiğine dair bir konuşma yapacak. Doing, konuşmasında kendi çalışmalarından örnekler paylaşarak botanik malzemenin görüntü oluşturma aracı olarak işlevine değinecek; düşük teknolojili ve çevreye duyarlı film yapım tekniklerinden bahsedecek.

Mikroorganizmalar, tohumlar, mantarlar ve el yapımı emülsiyonların filmin yapısını dönüştürdüğü çalışmaları bir araya getiren son kısa film seçkisi “Ortakyaşam”, 15 Temmuz Çarşamba saat 15.00’te gösterilecek. Gösterimin ardından 16.00’da ziraat mühendisi Alptekin Karagöz, tohumların değişen çevre ve iklim koşullarına uyum kapasitesine odaklanan bir konuşma yapacak. Konuşmada, iklim değişikliğinin bitki yaşamı üzerindeki etkilerine değinilirken, tohumların biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesindeki rolü de değerlendirilecek. Program, “Ortakyaşam” seçkisinde yer alan iki yönetmenin konuşmasıyla sona erecek. Edd Carr, saat 17.00’deki konuşmasında toprak, ağaç, yaprak gibi organik malzemelerle geliştirdiği tekniklerden yola çıkarak, ekolojik değişime ilişkin yerel deneyimlerin hareketli görüntü aracılığıyla nasıl ifade edilebileceğini ele alacak. Kendi çalışmalarından örnekler sunarak analog ve dijital süreçleri birleştirmenin olanaklarına değinecek; çevreye duyarlı fotoğraf pratikleri üzerine çalışan Sustainable Darkroom inisiyatifinde geliştirilen yaklaşımları aktaracak. Sanatçı, yönetmen ve araştırmacı Müge Yıldız, saat 18.00’de biyolojik süreçler ile selüloid film yüzeyi arasındaki etkileşimler üzerinden şekillenen üretimlerine dair bir konuşma gerçekleştirecek. Biyolojik sanat ile deneysel sinemanın kesişimindeki araştırma ve üretim yöntemlerine değinecek Yıldız, görüntünün yalnızca insan tarafından üretilmediği; biyolojik varlıkların film yüzeyiyle etkileşimi ve öngörülemez dönüşümler aracılığıyla biçimlendiği yaklaşımları detaylandıracak.

12 Temmuz Pazar saat 15.00’te Salt Beyoğlu’ndaki Mutfak’ta, biyolog ve tasarımcı Meral Cidan’ın yürütücülüğünde gerçekleştirilecek atölyede ise nar, avokado, ceviz ve at kestanesi kabuğu gibi malzemelerle bitkisel boya üretiminde kullanılan temel yöntemler incelenecek. Katılımcılar, farklı malzemelerin renk verme özellikleri hakkında bilgi edinecek ve doğal boya üretimini uygulamalı olarak öğrenme imkânı bulacak.

Salt’tan Alâ Taleb’in, İstanbul Experimental’in kurucu direktörü Yavuz Gözeller ve Flora Araştırmaları Derneği’nden Burçin Çıngay ile birlikte hazırladığı Şu Gözenekli Yeryüzü, herkesin katılımına açık ve ücretsiz...