İyileşme var ama…
IMF’nin “Global Finansal İstikrar Raporu”nun önemli bölümleri dün yayınladı.
IMF’yi, piyasaların son zamanlardaki coşkusu yanında oldukça karamsar buldum. İyileşme var ama istikrarın hala oluşmadığı görüşünde. Kendine göre haklı gerekçeleri var.
KIRILGANLIK SÜRÜYOR
IMF’yi karamsarlığa sürükleyen nedenler şöyle sıralanabilir:
* Finans sektöründe kırılganlık sürüyor.
* Tüketici ve iş aleminde oluşan gerginliği hala atlatılamamış.
* Kredi kanalları tam olarak çalışmıyor.
* Kamu borcu sorun olma niteliğini daha uzun yıllar sürdürecek gibi görünüyor. Bu oluşum yavaş oranlı büyümeyi de beraberinde getirecek.
* Muhasebeleştirilmeyen 700 milyar dolarlık zararlar banka bilançolarında gizlenmiş duruyor.
* Bankacılık sektörü önümüzdeki 3 yılda 5 trilyon dolar tutarındaki borçlarını yeniden yapılandırmak zorunda.
* ABD’de ve Almanya’da ve İspanya’da bazı bankaların açtıkları konut kredilerinde sorunlar devam ediyor.
Liste giderek uzuyor. Raporu okudukça içiniz kararıyor. Bu değerlendirmeler belki IMF’nin muhafazakar yaklaşımının da bir sonucu ama gerçek payları kuşkusuz mevcut.
Dikkatimi çeken iki nokta daha var.
Birincisi, kriz nedeniyle ortaya çıkan ve 2,3 trilyon dolar olarak hesaplanan zararların 1,3 milyar doları Avrupa’dan, 0,9 trilyon doları da ABD’den kaynaklanmış. Asya’nın zararları sadece 115 milyar dolar.
Bunun muhasebeleştirilen kısmı 1,5 trilyon dolar. 700 milyar doları ise hala batık para olarak banka bilançolarında.
Kanımca muhasebeleştirilmemiş bu tutardan en büyük payı Avrupa bankaları alıyor. Yunanistan’dan sonra hiç de iyi bir haber değil.
İkinci nokta, likidite fazlasının yöneldiği ülkelerde yükselen varlık fiyatlarının “balon” oluşturmadığı konusunda değerlendirme ile ilgili. IMF, özellikle Brezilya, Hindistan, Endonezya ve Çin gibi ülkelere kriz sonrası akan fonlarla satın alınan varlıkların fiyatlarındaki yükselmenin normal olduğunu belirtiyor. Umarım öyledir.
TOPLANTILAR YAPILIYOR
IMF ve Dünya Bankası’nın bahar toplantılarının tarihi bu hafta sonu için planlanmıştı. Ancak İzlanda’daki yanardağın yarattığı hava trafiği karmaşası toplantıların yapılmasını tehlikeye soktu.
Benim de katılacağım bazı resmi olmayan toplantılar için nabız yoklaması hafta başından bu yana sürdü. Sonunda toplantıların yapılmasına karar verildi. Gelemeyenler ise video-konferans yolu ile toplantılara katkı yapacaklar.
IMF’nin Uluslararası Para ve Finans Komitesi ile Dünya Bankası’nın Kalkınma Komiteleri yanında G-7’den G-77’ye kadar tüm G’lerin toplantıları var. Finansal İstikrar Kurulu da Washington’da bir araya gelecek.
Temel tartışma konusu dünya ekonomisinin durumu. Bunun yanında G-20 liderlerinin daha önceki toplantılarda verdikleri ev ödevlerinin ne durumda olduğu da gözden geçirilecek.