Kahve benim için bir tutku. Sabah uyanır uyanmaz, kahve makinasının düğmesine basıp ilk kahvemi içmek en büyük keyfim. Kahve ve sağlık konusunda birçok bilimsel makale, kitap okudum; seminerlere katıldım. Bilinçli bir tüketiciyim anlayacağınız.

Geçen hafta Bodrum Bitez pazarı dönüşü, ekmek almak için eşimle birlikte fırına uğradık. Fırın fırınlıktan öte, mis gibi kokan bir lezzet deposu. Sıcacık ekmekleri, çeşit çeşit kurabiyeleri zevkle seyrederken öneri eşimden geldi. ‘Gel sabah kahvemizi şu ağacın altında içelim.’ Tesadüfen çok sevdiğimiz iki arkadaşımız da oradaydı. Hepimizin ortak zevki olan kahvelerimizi söyledikten sonra, sohbet kahvenin ne kadar sağlıklı olduğu konusuna geldi. Hatırı konusunda kırk yıla varan bir üne sahip olan kahvenin sağlık üzerindeki etkilerini merak ediyorsanız, yazı tam size göre.

Kahve Nedir?

Vikipedi kahveyi,  kökboyasıgiller familyasının Coffea cinsinde yer alan bir ağacın meyvesinin çekirdeği olarak tanımlıyor. İlk olarak Etiyopya’da keşfedilen  kahve ağacının altı binden fazla çeşidi var. Ülkemize Yavuz Sultan Selim döneminde, Yemen Valisi Özdemir Paşa tarafından getirilmiş ve bizden de Avrupa’ya yayılmış. Kahve içerik olarak bir hayli zengin. İçindeki uyarıcı madde kafein. Yanısıra aromatik bileşenler, kafestol, kahveol gibi yağ türevleri, kahve asiti, protein ve karbonhidrat içeriyor.

Ne Kadar Kahve İçelim?

Avrupa Gıda Konseyi kafein tüketiminin, günlük 400 mg’ı geçmemesi yönünde tavsiye de bulunuyor. Bu da yaklaşık olarak 2-3 fincan kahveye denk geliyor. Peki içtiğimiz kahve bedenimizde ne gibi etkilere sahip? Buyurun sorunun cevabına.

Kahvenin Sağlığımıza Etkileri

Kahve içerdiği kafein nedeniyle merkezi sinir sistemini uyarıcı, zindelik veren, dikkati ve konsantrasyonu arttırıcı etkiye sahip. Bu özellikleri sayesinde uyarıları algılamada, hedef belirlemede ve öğrendiklerimizin belleğimize kayıt edilmesinde kahvenin yararı çok. Kahvenin uykuyu kaçırdığı bilinse de, bu konu bilimsel açıdan tam olarak kanıtlanmış değil. Kahve,  uyarıcı etkisi ile uykuya geçişi geciktirmekte ve uyku süresini kısaltmakta. Düzenli kahve içilmesinin Parkinson hastalığından korunmak açısından yararlarına dair çalışmalar mevcut.

Tip 2 diyabet hastalığının önlenmesinde, kahvenin yararlı etkilerini gösteren çalışmalar var. Spor yapan kişilerde, kahvenin performans üzerine olumlu etkileri bilimsel olarak kanıtlanmış. Kahve için söylenilen yararlı etkilerin elde edilmesi için temel bir kural var. Günlük kullanım miktarını olan 400 mg’ı aşmamak şart.

Hep faydalı etkilerinden bahsettik. Gelin biraz da olumsuz yanlarına yönelik bilgileri değerlendirelim. Böbrek sağlığı açısından değerlendirildiğinde, kahve içerdiği oksalat nedeniyle fazla tüketildiği zaman böbrekteki oksalat taşı oluşumunu arttırıyor. Taş düşürmek bizzat defalarca yaşadığım, ve çok ağrılı bir tecrübe. Kafeinin su atılmasını arttıran etkisi de, taşın oluşmasını kolaylaştırıyor. Önerim günlük miktarı abartmayın ve bolca su tüketin.
Kahve reflü, gastrit gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarını arttırıyor.  Şikâyetlerin yoğun olduğu dönemlerde uzak durmak yararlı.Kahve, bağırsaklardan demir ve çinkonun emilimini azaltmakta. Demir ve çinko eksikliğinin tedavisinde kesilmesinde yarar var. Yoğun kahve tüketimi, osteoporoz adı verilen kemik erimesini hızlandırıyor. Düşük kemik yoğunluğuna  sahip kişilerin, özellikle de menapoz sonrası hanımların bilgisine. Kahvenin tansiyon üzerindeki etkilerine yönelik araştırmalar ise halen sürmekle birlikte, tansiyonu arttırdığı yönündeki etkisi hakkında net bir bilgi yok. Kalpte ritim bozukluğu yaptığı, taşikardi adı verilen hızlı atmaya yol açtığı kanıtlanmış bir gerçek. Kalp ritmini korumak isteyenler için kafeinsiz kahve tavsiye olunur.

Kahve Zayıflatır mı?

Son yıllarda yeşil kahve çekirdeğinin içerdiği maddalerin, zayıflatıcı etkiye sahip olduğu iddiası çok popüler. Birçok ticari ürün piyasa da. Ancak bilimsel olarak kanıtlanmış bir etki henüz yok. Kahvenin kendisi çok düşük kaloriye sahip. Sade ve şekersiz içilen kahvenin kilo açısından hiçbir sakıncası yok. Son yıllarda özellikle gençler arasında moda olan, aromalı şuruplar ve krema ile hazırlanan kahveler ise inanılmaz yüksek kalorilere sahip. Bir nevi kalori bombası. Kilo sorunu olanlar veya kilosuna dikkat edenler, mesaj size. Bu tip kahveler şişmanlatır. Uzak durun.

Hangi Tür Kahve Daha Sağlıklı?

Bildiğiniz gibi Türk kahvesi, espresso, filtre kahve ve daha onlarca türde kahve mevcut. Sağlık açısından farkları, içerdikleri kafein oranına bağlı olarak değişiyor. Filtre kahve çok daha fazla miktarda kafein içeriyor. Tercih size kalmakla birlikte, önemli olan günlük önerilen kafein miktarını, yani iki-üç fincanı aşmadan tüketmeniz.

Bir Tavsiye

Kahvenin sağlık üzerindeki etkilerini merak ediyorsanız, yukarıda paylaştığım bilgileri çok daha detaylı içeren, önemli bir kitabı size tavsiye derim. Adı "Kahve ve Sağlık". Yazarı Prof.Dr. Hamdi Akan. Mikado Sağlık yayınları tarafından basılmış. Bilimsel veriler ile desteklenmiş, anlaşılır bir eser.

YORUMLAR

Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!