İran'da tarihi karar
Uranyum takası Türkiye'de yapılacak.
İran'ın metinde belirlenmiş zaman konusunu yeniden müzakere etmek istemesi üzerine, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, mevcut metni savunarak, ''Zaman belirlenmezse buradan sonuç çıkmaz'' dediği öğrenildi.
Brezilya'nın da bunu desteklemesi üzerine İran'ın 7 gün içinde Uluslararası Atom Enerjisi Kurumuna yazılı olarak bildirmesi maddesinin, anlaşma metnine konduğu öğrenildi.
Alınan bilgiye göre Başbakan Erdoğan, dün Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile İran ve Brezilya Dışişleri bakanlarının yaptığı üçlü toplantıyla ilgili olarak, direkt bir hat kurularak sürekli bilgilendirildi.
Başbakan Erdoğan, İzmir'de olduğu sırada kritik bir eşiğe gelindiği, kendisine bildirildi. Başbakan Erdoğan'ın da ''Türkiye'nin teklifinin kabul edilmediği takdirde, uçağı Tahran'a çevirmeyeceğini'' ifade ettiği öğrenildi.
18 saat süren görüşmelerin ardından takasın Türkiye'de gerçekleştirileceğinin Erdoğan'a iletilmesi üzerine Başbakan Erdoğan, Tahran'a gitmeyi kabul etti.
Bu sabah gerçekleştirilen zirvede, devlet ve hükümet başkanları görüşmesinde, takas işleminin ne zaman gerçekleştirileceği aşamasında, İran'ın metinde belirlenmiş zaman konusunu yeniden müzakere etmek istemeleri üzerine Erdoğan'ın mevcut metni savunarak, ''Zaman belirlenmezse buradan sonuç çıkmaz'' dediği, Brezilya'nın da bunu desteklemesi üzerine, İran'ın bir hafta içerisinde Uluslararası Atom Enerjisi Kurumuna yazılı bildirimde bulunacağı maddesinin anlaşmaya konulduğu öğrenildi.
HER ZAMAN İŞBİRLİĞİ İÇİNDEYİZ
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye ve Azerbaycan'ın her zaman işbirliği içinde olduğunu söyledi.
Aliyev, Azerbaycan'ı ziyaret eden Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinden sonra yaptığı açıklamada, Erdoğan'ın ziyaretinin, iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesinde önemli yer tutacağını belirtti.
İlham Aliyev, Türkiye ve Azerbaycan'ın dost ve kardeş ülkeler olduğunu hatırlatarak, "Türkiye bizimle birlikte, ortak hareket etmektedir" dedi.
URANYUM TAKASI TÜRKİYE'DE
İran, Türkiye ve Brezilya'nın ortak girişimiyle varılan anlaşma çerçevesinde, 1200 kilogram uranyum takas edecek.
Anlaşma, İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Ramin Mihmanperest, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki ve Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim tarafından Başbakan Erdoğan, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lulma da Silva ve İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın huzurunda imzalandı.
ERDOĞAN: TÜRKİYE, NÜKLEER SİLAHLARA KARŞI
Başbakan Erdoğan, imza töreninden sonra yaptığı konuşmada, Türkiye'nin nükleer silahlara karşı olduğunu, tüm Orta Doğu'nun nükleer silahlardan arındırılması gerektiğini belirterek, sivil amaçlı nükleer enerjinin her ülke için bir hak olduğunu söyledi.
İran'ın attığı adımı ''bir fırsat'' olarak değerlendiren ve ''Çünkü bu da bir güven meselesidir'' diyen Erdoğan, duyulan güvene karşı Türkiye'nin ve Brezilya'nın da üzerine düşeni yapacağını belirtti.
Anlaşmanın hayata geçirilmesinin, İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK), BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri ve Almanya arasında spesifik düzenlemelerin belirlenmesine bağlı olacağını kaydeden Erdoğan, takasın Türkiye'de yapılacak olmasıyla ilgili olarak da ''Söz konusu adım aynı zamanda Türkiye ile İran arasında karşılıklı güveni de ortaya koymaktadır'' diye konuştu.
Erdoğan, İran ile uluslararası toplum arasında diyaloğun yeniden başlatılmasının ve bunun nükleer konuda kalıcı bir uzlaşıyla sonuçlanmasının bu anlaşma sayesinde mümkün olacağını belirtti.
Bu konuda uluslararası toplumdan da beklentilerin bir hak olduğunu ve bunun sağlanması gerektiğini kaydeden Erdoğan, ''Önümüzdeki döneme hepimiz sorumlulukla yaklaşmalıyız. Barışçıl çözümleri sadakatle takip etmek herkes için bir görevdir diye düşünüyoruz'' diye konuştu.
DAVUTOĞLU: TÜRKİYE GEREKENİ YAPACAK
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, İran'ın uranyum takasının Türkiye'de yapılmasını öngören anlaşmanın taahhütlerinin yerine getirilmesi için Türkiye'nin gerekeni yapacağını söyledi.
İran ile ilgili şüphelerin bertaraf edildiğini söyleyen Davutoğlu, Türkiye'nin, tüm sorunların diplomasi ve diyalogla çözülebileceğini bir kez daha gösterdiğini bildirdi.
Dışişleri Bakanı Davutoğlu, anlaşmaya varılmasıyla ciddi bir krizin aşılmış olduğunu söyledi.
MUTTEKİ: "TAKAS BAŞARISIZ OLURSA TÜRKİYE URANYUMU İADE EDECEK"
İran Dışişleri Bakanı Mutteki de anlaşmanın taahhütlerinin yerine getirilmemesi halinde Türkiye'nin, İran'ın düşük seviyede zenginleştirilmiş uranyumunu "derhal ve koşulsuz olarak" kendilerine iade edeceğini belirtti.
TÜRKİYE'DEKİ TAKAS
Mutteki, Davutoğlu ve Amorim'in imza koyduğu anlaşma çerçevesinde İran 1200 kilo yüzde 3,5 oranında zenginleştirilmiş uranyumu bir seferde Türkiye'ye verecek ve 1 yıl içerisinde, Tahran'daki araştırma reaktöründe kullanılmak üzere yakıta dönüştürülecek yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyum alacak.
Tahran, zenginleştirilmiş uranyumunu, ABD, Fransa, Rusya ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumundan (UAEK) oluşan Viyana grubundan Türkiye'de teslim alacak.
AHMEDİNEJAD ÇAĞRIDA BULUNDU
İran Devlet Başkanı Mahmud Ahmedinejad, dünya güçlerine, ülkesinin nükleer programı konusunda yeni görüşmeler yapılması çağrısında bulundu.
Ahmedinejad "5+1 ülkeleri için, Uranyum takası anlaşmasını takiben, İran ile dürüstlük, adalet ve karşılıklı saygıya dayanan görüşmelere girme vakti geldi" diye konuştu.
Ahmedinejad'ın konuşmasında sözünü ettiği 5+1 ülkeleri, BM Güvenlik Konseyinin 5 daimi üyesi olan ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere'ye, Almanya'nın katılımıyla oluşuyor.
İSRAİL’DEN ANLAŞMAYA TEPKİ
İran, Türkiye ve Brezilya’nın ortak girişimiyle 1200 kilogram uranyumun Türkiye’de takas edilmesi kararı İsrail’i kızdırdı. İsrail, Tahran’ın Türkiye ve Brezilya’yı aldattığını öne sürdü.
İsrail Radyosu’na konuşan ve adının saklı tutulmasını isteyen üst düzey bir İsrailli yetkili, “İsrail, az zenginleştirilmiş uranyumun Türkiye topraklarında zenginleştirilmiş uranyumla takas edilmesini kabul ettiğini söyleyerek Türkiye ve İsrail’i kandırdı” dedi.
Yetkili, İran’ın geçmişte de tansiyonu düşürmek ve uluslar arası ambargo riskini azaltmak üzere benzer yöntemlere başvurduğunu iddia ederek, “Ancak daha sonra verdikleri sözde durmadılar” dedi.
HAARETZ: "NÜKLEER ANLAŞMA ABD İÇİN TATMİN EDİCİ OLACAK MI?"
İran, Türkiye ve Brezilya arasında imzalanan nükleer yakıt takası anlaşmasının Obama Yönetimi için "tatmin edici" olup olmayacağı tartışılıyor.
Washington'daki Ulusal İran Amerika Konseyi Direktörü Trita Parsi, Haaretz Gazetesi'ne yaptığı değerlendirmede, Türkiye ve Brezilya'nın bir "güven uçurumunu doldurmayı başardığı"nı belirtirken, "Ancak anlaşma, ABD için tahmin edici olacak mı" dedi.
Merkezi Washington'da bulunan Ulusal İran Amerika Konseyi Direktörü Trita Parsi, Haaretz Gazetesi'ne yaptığı değerlendirmede uzun bir süreden beri devam eden, İran'ın nükleer programına ilişkin anlaşmazlıkta "potansiyel bir hamle" sağlandığını belirterek Türkiye ile Brezilya'nın bir "güven uçurumunu doldurmayı başardığını" kaydetti. Parsi şöyle devam etti:
"Ancak anlaşma, ABD için tahmin edici olacak mı? Anlaşmanın detayları bilinmediği için spekülasyon yapmak imkansız."
