Lise öğrencisi Elifnaz Şentürk, aile hekimi olan babasının aşı muhafazasında yaşadığı sorunlara çözüm bulmak için geliştirdiği "ısıtma ve soğutma sistemlerini bir arada kullanarak sıcaklığı sabitleyen çoklu odalı cihaz" projesiyle "Bilimsel Proje Yarışması"nda dünya birincisi oldu.

DÜNYA BİRİNCİLİĞİ

Brezilya'da Ekim ayının son haftasında düzenlenen ve 21 ülkeden 400 civarında çalışmanın katıldığı Mostratec Bilimsel Proje Yarışması'nda, Karşıyaka Anadolu Lisesinin 11. sınıf öğrencisi Şentürk, "materyal mühendisliği" dalında dünya birinciliğini Türkiye'ye kazandırdı.

Şentürk, babasının doktor olduğunu, bu nedenle mesleği sırasında yaşadığı sorunlara küçük yaştan beri tanıklık ettiğini belirtti. Babasından, insan sağlığı için hayati önem taşıyan kan ve kan ürünleri, aşı, ilaç, serum ile nakil için alınan organların muhafaza edildiği yerlerin sıcaklığının doğru ayarlanması gerektiğini, aksi takdirde kullanılmaz hale gelebildiklerini öğrendiğini aktaran Şentürk, bu nedenle babasının aşıların bulunduğu dolaplardaki sıcaklık değişimi nedeniyle zaman zaman geceleri iş yerine gittiğini, bazen il dışında olmasına rağmen tatilini yarıda keserek aşıları kurtarmak için dönmek zorunda kaldığını anlattı.

"SAĞLIK ÇALIŞANLARININ MOTİVASYONUNU DA OLUMSUZ ETKİLİYOR"

Şentürk, sağlık sektöründe kullanılan cihazların sıcaklığı sabit tutma gibi bir özelliğinin bulunmamasından yakınan babasına çözüm sunmak için yola çıktığını, aklındaki proje için ısıtma ve soğutma sisteminde çalışan ustalar ve bilgisayar yazılımcılarından destek aldığını ifade ederek, "Hastanelerde, kan merkezlerinde, eczanelerde kullanılan buzdolaplarında sadece soğutma sistemi olduğundan sıcaklık sabit tutulamıyor. Dolayısıyla belli bir ısıdan sonra soğutma sistemi duruyor. Sistemin tekrar çalışmaya başlaması için gereken sürede ortamdaki sıcaklık düştüğünden, 10 dereceye kadar farklılık gösterebiliyor. Bu durum hassas sıcaklık gerektiren, farklı ısı değerlerinde kullanılmaz hale gelebilen başta nakil için bekletilen organlar olmak üzere, kan, kan ürünleri, aşı, ilaç ve serumları kullanılmaz hale getirebiliyor" diye konuştu.

Bu durumların sağlık çalışanlarının motivasyonunu da olumsuz etkilediğini aktaran Şentürk, "Mevcut sistemde organ, taşınırken özel solüsyonuyla birlikte nakil kabına konuluyor, buz ve buz aküleri ile soğutuluyor. Her organ farklı sıcaklık değerine ihtiyaç duyuyor. Mesela kornea 2 ila 4, böbrek sıfırın altında 3 ila 0 ancak nakil kabında bu kesin sıcaklık değerlerini sağlayacak bir cihaz yok. Bunun dezavantajı var, sıfırın altında 3 derece altında taşınan böbrekte damarlar büzüştüğü için artık nakile uygunluğu kayboluyor. Bir organ kaybedildiği zaman bir hastanın hayatı riske giriyor. Aşılar, serumlar, kan ve kan ürünleri için de geçerli bu. Mali kayıplara, zaman kaybına sebep oluyor. Sağlık personelinde moral kaybına yol açıyor." ifadelerini kullandı.

AYNI CİHAZDA FARKLI SICAKLIK 

Şentürk, yaklaşık 10 ay süren çalışmayla, amacına uygun bir prototip cihazı 4 bin 116 lira maliyetle tamamladığını belirtti. Cihazında ısıtma ve soğutmanın aynı anda kullanılmasıyla ısının sabitlendiğini anlatan Şentürk, şu bilgileri verdi: "İki amacı var cihazın. Isıtma ve soğutmayı dönüşümlü kullanarak sıcaklığı sabitlemek. Bu sayede kan ve ürünleri, organlar, aşı ve serumların korunması. Mesela 4 derecelik bir sıcaklık hedeflediğinde cihaz, sıcaklık 5 dereceye ulaşana kadar ısıtma sistemini çalıştırıyor. 5 derecede ısıtma kendini kesiyor, soğutma devreye gidiyor. 3 dereceye kadar soğutma çalışıyor. 3'e gelince tekrar ısıtma aktifleşiyor. 3 ila 5 arasında, 4 küsurlu bir değerle ısı sabitlenmiş oluyor. Oysa mevcut sistemlerde ısı farkı 10 dereceye çıkıyor. İkinci amaç da aynı cihaz üzerindeki bölmelerde farklı sıcaklık değerlerini sabitleyebilmek. Bu nedenle de prototipte 3 bölme oluşturdum. Bunların her birine farklı sıcaklık veren bir sistem kurdum. Her biri için ayrı yapılan kontrol panelinde istediğiniz sıcaklık değerini belirliyorsunuz. Tek ısıtma ve soğutma sistemi, farklı yazılımları sayesinde 3 bölmeye de farklı sıcaklık verilmesini sağlıyor. Bu bölmelerden birini soğuturken diğerini ısıtabiliyoruz. Cihazın bir bölümünde sıfırın altında 18 derece gerektiren bir maddeyi koruyabilir, aynı anda yandaki bölümde 4, diğer bölümünde ise 24 derecelik bir ortam oluşturabilirsiniz. Geliştirdiğim cihaz, hem ortam sıcaklığını sabitliyor, hem de üzerindeki farklı bölmeleri ayrı sıcaklık değerlerinde tutabiliyor."

AKÜYLE DE ÇALIŞIYOR

Cihazı tasarlarken organ naklinde kullanılmasına imkan vermesini de istediğini ifade eden Şentürk, bunun için cihazın hem 220 volt ile hem de araçlardaki 12 voltluk akülerle çalışabildiğini söyledi.Şentürk, cihaz için patent başvurusunda bulunacağını sözlerine ekledi.

AA

  • Elifnaz Şentürk

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

Sen de Düşüncelerini Paylaş!
2000
Kalan karakter : 2000