Trump: Hürmüz herkese açık olacak

ABD Başkanı Donald Trump, İran’la yürütülen müzakerelerde henüz tatmin edici bir noktaya ulaşılmadığını belirterek, Washington yönetiminin Tahran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesini görüşmediğini söyledi.

Beyaz Saray’da düzenlenen kabine toplantısında gazetecilere açıklamalarda bulunan Trump, İran’ın anlaşma yapmak istediğini ifade etti.

Trump, “İran anlaşma yapma konusunda oldukça istekli. Şu ana kadar istedikleri noktaya gelemediler. Biz de mevcut durumdan memnun değiliz ancak sonunda olacağız. Ya anlaşma sağlanacak ya da işi tamamen bitirmek zorunda kalacağız” dedi.

"HÜRMÜZ KİMSENİN KONTROLÜNDE OLMAYACAK"

Olası bir çerçeve anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı’nın derhal açık tutulacağını kaydeden Trump, boğazın hiçbir ülkenin kontrolünde olmayacağını söyledi.

Trump, “Biz denetleyeceğiz ancak kimse kontrol etmeyecek. Bu yürüttüğümüz müzakerelerin bir parçası. İran burayı kontrol etmek istiyor ancak buna izin verilmeyecek. Burası uluslararası sular. Umman da herkes gibi davranacak, aksi halde onları havaya uçurmak zorunda kalacağız” ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray, Trump’ın Umman hakkındaki sözlerine ilişkin yorum talebine henüz yanıt vermezken, Washington’daki Umman Büyükelçiliği’nden de açıklama yapılmadı.

Trump ayrıca, İran’ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunun Rusya veya Çin’e devredilmesi ihtimalinden rahatsızlık duyduğunu söyledi.

"ARA SEÇİMLER UMURUMDA DEĞİL"

İran savaşının yaklaşan ara seçimleri etkilemesinden endişe duymadığını, İran yönetiminin gücünün tükenme noktasında olduğunu ve ABD’nin şartlarını kabul etmekten başka seçenekleri bulunmadığına inandığını savunan Trump, İran’ın zamana oynayarak kendisini siyasi açıdan zayıflatma umuduyla müzakereleri uzatma stratejisinin başarılı olmayacağını söyledi. Trump, "Beni, bekleyerek yıpratabileceklerini düşündüler. ‘Biz dayanacağız, onu bekleyen ara seçimler var’ diye hesap yaptılar. Ara seçimler umurumda değil" dedi.

Texas eyaletindeki Senato ön seçimlerinin ikinci turunu kendi desteklediği adayın kazanmasına gönderme yapan Trump, "Dün gece ne olduğuna bakın. Bu ara seçimlerin ön gösterimiydi. İnsanlar durumu anlıyor. İnsanlar, İran’ın nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini anlıyor" dedi.

"BOL MİKTARDA PETROLÜMÜZ VAR"

Hürmüz Boğazı’nın açılması konusunda ekonomik baskı hissedip hissetmediği sorusuna Trump, "ABD’nin o kadar çok petrolü var ki, biz ihracatçı konumundayız. Yani bol miktarda petrolümüz var. Bu açıdan bakıldığında dünyanın en avantajlı topraklarına sahibiz. Venezuela’yı da kattığınızda sanırım dünya petrolünün yüzde 64’üne sahibiz" cevabını verdi. ABD’de petrol fiyatlarının savaş nedeniyle yüksek olduğu şeklindeki itiraza Trump, petrol fiyatlarının savaşın ardından eskiden olduğu seviyeye gerileyeceği şeklinde cevap verdi. Bunun bir aciliyet oluşturup oluşturmadığı sorusu üzerine Trump, "Temel aciliyet, İran’ın nükleer silaha sahip olmasına izin verilemeyeceği meselesidir. Bizim muazzam miktarda petrolümüz, gazımız, kömürümüz var. Fiyatlar hızlı bir şekilde düşecek. Daha önce de söyledim. Önceki seviyelerden bile daha düşük fiyatlar göreceğimizi düşünüyorum. Artış olacağını biliyordum" dedi.

"İSRAİL’İ YOK EDERDİ"

ABD İran’ı vurmamış olsaydı İran’ın nükleer silah sahibi olacağı şeklindeki açıklamalarını yineleyen Trump, "İsrail’i yok ederdi. Tüm Orta Doğu’yu havaya uçururdu. Ama bu asla olmayacak" ifadelerini kullandı. İran’ın uranyum stoklarını Rusya ya da Çin’in almasını kabul edip etmeyeceği sorusuna Trump, "Hayır, bunu kabul etmezdim. Bu beni rahatlatmazdı" dedi.

"İRAN’A YAPTIRIMLARIN HAFİFLETİLMESİNİ YA DA PARA VERİLMESİNİ KONUŞMUYORUZ"

İran’a yaptırımları hafifletmeyi düşünüp düşünmedikleri sorusuna Trump, "İran’a yaptırımların hafifletilmesini ya da para verilmesini konuşmuyoruz. Onlara ait olduğunu iddia ettikleri para kontrolümüzde. O paranın kontrolünü elimizde tutacağız. Doğru davrandıklarında ve doğru olanı yaptıklarında almalarına izin vereceğiz" yanıtını verdi.

"İRAN, İSTEDİĞİMİZ ŞEYLERİ BİZE VERMEYE BAŞLIYOR"

İran ile görüşmelerin mevcut durumuna ilişkin soruya cevabında Trump, "Bence çok iyi gidiyoruz. İran istediğimiz şeyleri bize vermeye başlıyor. Eğer böyle olursa harika, eğer olmazsa bu adam (Savunma Bakanı Hegseth) işi bitirecek" dedi. "Bu konuyu çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz" İran savaşına ilişkin bir zaman çizelgesi olup olmadığı sorusuna net bir cevap vermeyen Trump, "Bu konuyu çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz. Eğer istediğimiz her şeyi alarak bunu farklı bir yoldan yaparsak bu iyi olur. Ama bunu çok, çok hızlı bir şekilde kapatabiliriz. Bunu yapmamız gerekebilir de. Sanmıyorum ama gerekebilir" dedi.

"ANLAŞMANIN KUSURSUZ OLMASI GEREKİYOR"

İran ile yalnızca daha fazla görüşme öngören bir anlaşmayı kabul edip etmeyeceği sorusu üzerine Trump, "Hayır. Temel meseleler gerekli" cevabını verdi. Trump, "Bazı kısımlar için kabul ederdim, biliyorsunuz, hız açısından belki bir mutabakat zaptı olabilir. Ve olacak şeylerden biri, boğazın derhal açılması olur. Ama bu anlaşmanın kusursuz olması gerekiyor. Bunu kötü bir anlaşma yapmak için yapmadım" dedi.

"BU ÜLKELERİN BİZE BORÇLU OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM"

Trump, "Ayrıca konuştuğumuz ülkeler olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve diğerlerinin derhal İbrahim Anlaşmaları’na katılmalarını isteriz. (Özel Temsilci) Steve Witkoff ve Jared (Kushner), bazı diğer isimlerle birlikte görüşmeleri yürütüyor. Eğer katılırlarsa bu tarihi bir adım olurdu. Açıkçası, bu ülkelerin bize borçlu olduğunu düşünüyorum. Açık konuşayım, eğer imzalamazlarsa (İran ile) anlaşma yapmamız gerektiğinden emin değilim" dedi. Burada İran ile anlaşmanın diğer ülkelerin katılımına mı bağlı olduğu sorusuna Trump, "Bilmiyorum. Bunu söylemek istemiyorum. Şu anda iyi bir anlaşma yapabiliriz. Ama belki bu büyük bir anlaşma olmayabilir. Ve eğer büyük bir anlaşma değilse, yapmayacağız" cevabını verdi.

"BENCE BİR MİKTAR İLERLEME VE İLGİ SÖZ KONUSU OLDU"

Kabine toplantısında söz alan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile müzakerelerin sürdüğünü ifade ederek, "Eğer yapılabilecek bir anlaşma varsa, bunun yapılmasını istiyoruz. Bence bir miktar ilerleme ve ilgi söz konusu oldu. Önümüzdeki saatler ve günler içerisinde ilerleme sağlanıp sağlanmayacağını göreceğiz" dedi. Müzakerelerin sonuçsuz kalması durumunda ABD’nin "başka seçenekleri" de olduğunu söyleyen Rubio, "Mesele son derece basit, İran ve İran’daki bu yönetim, nükleer silaha sahip olamaz ve hiçbir zaman olmayacak" dedi.

"KONUŞMAK İÇİN GELİP TESLİM BAYRAĞI ÇEKTİLER"

Toplantıda konuşan Savunma Bakanı Pete Hegseth, ABD’nin İran’ın savunma sanayiini imha ettiğini ifade ederek, "Ellerinde füzeler olabilir ama şu anda yenilerini üretemiyorlar. Şu anda daha fazla İHA üretemiyorlar. Daha fazla gemi de inşa edemiyorlar. Bu yüzden konuşmak için gelip teslim bayrağı çektiler" dedi. ABD’nin İran’a uyguladığı ablukanın da İran’ı müzakerelere zorlayan diğer bir faktör olduğunu ifade eden Hegseth, "Edindiğimiz istihbarata göre ekonomileri ağır darbe alıyor. Çünkü boğaz onların can damarı. Ve bu, onları müzakere masasına getiriyor" ifadelerini kullandı. Hegseth, müzakerelerin başarılı olmaması halinde Savunma Bakanlığı’nın "işi yapmaya hazır" olduğunu söyledi.

*Haberin görselleri DHA tarafından servis edilmiştir.