Dönerin geleceği AP'de oylanacak!
Avrupa Parlamentosu önümüzdeki hafta dönerde kullanılan fosfat miktarının denetlenmesi ile ilgili bir düzenlemeyi oylayacak
Avrupa’da birçok et ürününde ‘fosfat’ın katkı maddesi olarak kullanılması ve bu tartışmanın döner üzerinden yürütülmesinin ardından geçen hafta başta Alman basını olmak üzere Avrupa basınında ‘döner’ manşetlere taşındı.
Gazete Habertürk'ün aktardığına göre Alman Bild Gazetesi tartışmayı okurlarına, “Bu dönerin sonu olabilir” diye duyurdu.
Bunun nedeni ise Avrupa Parlamentosu’nda (AP) gelecek hafta yapılacak bir oylama. AP üyeleri, sağlık uyarılarının ardından ette sıklıkla kullanılan katkı maddesi fosfatın kontrolünü sıklaştırmayı tartışacak. Ancak her şeye rağmen durum, döner tutkunları için düşünüldüğü kadar kötü değil.
TASARI GEÇERSE DÖNER DENETLENECEK
Teknik olarak fosfat katkı maddesinin dönerde kullanılması zaten yasak, ancak donmuş etlerde sıklıkla kullanılıyor ve AB genelinde bu kural sıkı uygulanmıyor. AB’nin yürütme organı olan Avrupa Komisyonu, fosfat kullanımını serbest bırakmak ve denetlemek istiyor. Sosis gibi bazı diğer işlenmiş etlerdeki durum da aynı. Ama AP’deki gruplardan Sosyalistler ve Yeşiller, komisyonun bu hamlesini engellemek için bir tasarı hazırladı.
Tasarı geçerse, döner büyük ihtimalle daha sıkı bir şekilde denetlenecek.
FOSFATLA İLGİLİ KAYGI DUYULUYOR
Fosfatın yüksek düzeyde alınmasının özellikle kalp ve kronik böbrek hastalıkları olanlarda olası risk yaratabileceği yönünde uyarılar yapılıyordu. Danimarkalı sosyalist AP üyesi Christel Schaldemose, Avrupa Komisyonu’nun hamlesini engellemek üzere oluşturulan tasarının yazarlarından biri. Schaldemose BBC’ye yaptığı açıklamada, “Sağlığa olumsuz etkilerinden korkuyoruz ve fosfatın kullanımını denetlemek için yeterli düzeyde pazar gözetimimiz yok” dedi.
AB Gıda Güvenliği Kurumu (EFSA) fosfatın etkilerini araştırmayı bir öncelik olarak belirledi ve gelecek yıl sonuna kadar bu konuda bilimsel bir görüş ortaya koymayı planlıyorlar. EFSA, sağlık riskine fosfatın katkı maddesi olarak kullanılmasının mı neden olduğunun, yoksa genel anlamda yeme alışkanlıklarıyla fosfatın birikmesinin mi sağlık riski oluşturduğunun belirlenmesi gerektiği görüşünde. Alman tıp sitesi Deutches Aerzteblatt, fosfatın örneğin et, patates ve ekmek gibi gıda maddelerinde doğal yollardan oluştuğunu ve bu gıdaların tüketilmesinin “protein alımını riske atmadan kısıtlanamayacağı” sonucuna varan bir araştırma yayımlamıştı.
KATKI MADDESİ NEDEN KULLANILIYOR?
Çalışmada, vücudun doğal fosfatın sadece yüzde 40 ila 60’ını sindirebildiği, ancak katkı maddesi olarak kullanılan fosfatın sindirim oranının çok daha yüksek olduğu vurgulandı. “Fosfatlı katkı maddeleri kaygılandırıcı ve sağlığa olumsuz etkilerine şu ana dek çok dikkat edilmemiş olabilir” uyarısı da yapıldı. İşlenmiş et ürünlerinde, normal ete kıyasla yaklaşık yüzde 70 daha fazla fosfat bulunuyor.
Fosfatın kullanılmasının nedeni eti tutkal gibi bir arada tutması ve şişe geçirildiğinde dönerin dağılmaması. Fosfat aynı zamanda, et, balık, peynir ve meşrubatlarda asit dengesini korumada kullanılıyor ve etin suyunu kaybetmesini önlediği düşünülüyor.
