Son Dakika
12.01.2018 - 06:43 | Güncelleme:

Yüzde üç de nereden çıktı? Mustafa Kemal ‘Yüzde on’ diyor!

 

SOSYAL medyada yoğun şekilde devam eden bir “Osmanlıca”, yani “eski harfler” tartışması varmış, bir kesim okuma-yazma oranının harf inkılâbından önce yüzde üç, en fazla da yüzde beş olduğunu iddia ediyor, karşı taraf ise yüzde yirmilerden, yirmibeşlerden bahsediyormuş ve okuyucularım “Oranın doğrusu nedir?” diye soruyorlar...

Sualin doğru cevabını sadece Allah bilir!

Bizler bilmiyoruz, zira okuma-yazma oranı hakkında o devirlerde yapılmış sağlam bir istatistik bulunmadığı için bugün elimizde güvenilir herhangi bir kaynak mevcut değildir!

Üstelik, 19. yüzyılın sonlarından itibaren okul ve öğrenci sayıları temel alınarak yapılan tahminler de gerçek bir netice vermekten uzaktır, çünki o devrin okur-yazar sayısı sadece mekteplilerden ibaret değildir. Büyük şehirlerin varlıklı ailelerinin çocukları evlerde yahut konaklarda özel derslerle yetiştirilmekte; o devrin Maarif’ine bağlı olmadan faaliyet gösteren ve resmî mahiyeti bulunmayan okullarda da okuma-yazma öğretilmektedir ve bu sayılar resmî öğrenci adedine dahil değildir.

“Bu oranın doğrusunu biz bilmiyoruz, Allah bilir!” dememin sebebi, işte bu kaynak ve ciddî istatistik yokluğudur ve bugün ortaya atılan oranların sağlam bir temeli yoktur.

İstatistik mevcut değildir ama bu konudaki ilk resmî açıklama çok önemli bir kişi, bizzat Mustafa Kemal tarafından 9 Ağustos 1928 gecesi Sarayburnu Parkı’nda yapılmıştır ve Mustafa Kemal okuma yazma oranından bahsettiği konuşmasında bu oranın “yüzde on” olduğunu söyler!

GÖZARDI EDİLEN NUTUK

Cumhuriyet tarihimize “Sarayburnu Nutku” diye geçen bu meşhur konuşma dil ve musiki üzerinedir; Reisicumhur alfabenin değiştirileceğinin ilk ciddî işaretini orada vermiş, musikide de “inkılâp yapılacağını” yine o gece söylemiştir.

Sarayburnu Nutku bugüne kadar özellikle inkılâp tarihi alanında yapılmış çok sayıda araştırmaya konu oldu ama Mustafa Kemal’in verdiği oran üzerinde pek durulmadı...

Reisicumhur, nutkunun konu ile alâkalı kısmında bakın ne diyor:

“...Vatandaşlar, yeni Türk harflerini çabuk öğreniniz. Bütün millete köylüye, çobana, hammala, sandalcıya öğretiniz. Bunu vatanpeverlik ve milliyetperverlik vazifesi biliniz. Bu vazifeyi yaparken düşününüz ki bir milletin, bir hey’et-i ictimaiyenin (sosyal topluluğun) yüzde onu okuma-yazma bilir, yüzde sekseni bilmez, bu ayıptır.

Bundan insan olanlar utanmak lâzımdır. Bu millet, utanmak için yaratılmış bir millet değildir. İftihar etmek için yaratılmış ve iftiharlarla tarihini doldurmuş bir millettir...”.

Mustafa Kemal yüzde onlardan bahsettiği halde hızlı inkılâpçılarımızın bu oranı yüzde ikilere, üçlere indirmesinin hikmetini de yine sadece Allah bilir!

MEZARTAŞI MESELESİ

Sırası gelmişken bir hususa da açıklık getireyim:

Birkaç sene önce “Türkiye’de eski yazıyı bilmeden entelektüel olunmaz! 1928 öncesinin kitaplarını ve belgelerini okuyamıyorsanız ‘okur-yazar’ ve de ‘entellektüel’ olduğunuzu iddia etmeyin. Hele büyükannenizin dedenize gönderdiği mektubu bile okumaktan âciz iseniz, Batı lisanlarını sular-seller gibi konuşsanız bile entelektüel sayılmazsınız” dedim, TV’lerde de söyledim ve bu sözlerim şimdi her tarafta tekrar ediliyor...

Ama şimdilerde yine bana mâledilen “Harf inkılâbı yüzünden mezar taşlarımızı bile okuyamaz hâle geldik!” gibisinden bir söz etmedim! Zira eski harfler ile mezartaşı yahut kitabe okuyabilmenin bambaşka işler olduğunu bilen ve geçmişte okuyup yazabilenlerin ayrı bir eğitim almadıkları takdirde mezartaşlarındaki karmaşık yazıları kolayca sökemediklerinden haberdar olan bir kişinin böyle söz etmesi mümkün değildir... Kaldı ki, kültür seviyemizin şimdilerde artık cehalet hudutlarının da gerisinde olmasının sebebi “harf” değil, “dil” inkılâbıdır ve meselenin asıl tuhaf tarafı da bugün eski harfler üzerine ahkâm kesip o alfabenin avukatlığına soyunanların ortak özellikleri, hemen hiçbirinin eski yazıyı bilmemeleridir...

Mustafa Kemal’in Sarayburnu Nutku’nda bir husus bilmem dikkatinizi çekti mi?

Reisicumhur, toplumda okuma yazma bilenlerin oranının yüzde on, bilmeyenlerin ise yüzde seksen olduğunu söylüyor...

On ile seksenin toplamı doksan eder! Peki, aradaki diğer yüzde on nerede dersiniz?

Nutku yayınlaması benden, yorumlaması ve tartışması ise sizden...

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 20 Nisan 2018 Cuma 14:16
    osmanlıcadaki türkçe oranı nedir üstad?bir osmanlıca yazı gördüm ''ve '' ''ol'' dan başka bu gün konuştuğumuz türkçe ile bir bağlantısı yoktu.''ve'' de arapça kaldı geriye ''ol''.oldumu ?
  • Misafir 13 Ocak 2018 Cumartesi 19:37
    güzel bir yazi olmus
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Perşembe 12 MPH 29°
Kısmen Güneşli