Öne Çıkanlar
Son Dakika
20.08.2010 - 12:23 | Güncelleme:

Reşad Ekrem'in ansiklopedi macerası: 1

Reşad Ekrem Koçu'nun kim olduğunu bilirsiniz: Türkiye'ye tarihi sevdiren isimlerin başında gelir. 1905 ile 1975 arasında yaşamıştır, çok sayıda eseri vardır ve en önemli eseri de maalesef tamamlayamadığı İstanbul Ansiklopedisi'dir.
Gazetelerde birkaç günden buyana, Reşad Ekrem Koçu'nun ansiklopedisi ile ilgili haberler çıkıyor: Bundan seneler önce yayınlanan ama "G" harfinin sonunda kalarak tamamlanamayan ansiklopedinin basılmayan diğer kısımları bir sahhaf tarafından bulunmuş ve İstanbul Belediyesi'ne ait bir şirket, sponsor temin edebildiği takdirde, ansiklopedinin tamamını yayınlayacakmış!
Öncelikle şunu söylemem gerekiyor: Reşad Ekrem'in yarım kalmış eserinin yayınlanmamış kısımları yeni ortaya çıkmış falan değildir, bundan yedi sene önce tarafımdan görülmüş, satın alma teşebbüslerinde bulunulmuş ama maalesef olmamıştır.

2003'TE BEN BULDUM
Şimdi size "yeni bir keşif" olarak ortaya sürülen bu "İstanbul Ansiklopedisi"
meselesinin aslını anlatayım:
2003 yılının Ramazan'ında, o zaman çalıştığım gazetede her gün yaptığım Ramazan sayfasında Reşad Ekrem'in bazı yazılarını da kutu şeklinde kullanıyordum.
Bir gün avukat bir bey beni telefonla aradı, İstanbul Ansiklopedisi'nin yayınlanmamış kısımlarının müvekkili olan bir ailede bulunduğunu, telif hakkının da kendilerinde bulunduğunu ve bir anlaşma yapılması hâlinde satabileceklerini söyledi. Birkaç gün sonra da o ailenin bir mensubu aradı ve teklifi tekrarladı.
Meseleyi gazeteye aksettirmeden önce ellerinde bulunduğunu söyledikleri evrakı görmek istedim. Randevulaştık ve bir arkadaşımla beraber gittik. Aile haklıydı, İstanbul Ansiklopedisi'nin yayınlanmamış kısmı 70 küsur koli hâlinde senelerdir Cağaloğlu'nda bir depoda muhafaza ediliyordu. Rahmetli Koçu ansiklopedinin hemen bütün maddelerini hazırlamış, çoğunun metinlerini yazmış, yazamadıklarına da "Takvîm-i Vekayî'nin filânca sayısına bakılacak" yahut "Bu konudaki malûmat, falan tarih kitabının şu sayfasındadır" gibisinden izahat koymuştu.
Yayında kullanılacak resimler de hazırdı. Eserlerinde fotoğraf yerine çizim koymayı tercih eden Reşad Ekrem, çizimleri Münif Fehim, Sabiha Bozcalı ve Nezih İzmirlioğulları gibi zamanının en iyi gazete ressamlarına yaptırmıştı ve tamamı, çizime esas teşkil eden fotoğraflarla beraber kolilerin içerisindeydi.
Aile, evrakı Reşad Ekrem'in manevî oğlundan satın aldıklarını, yayın hakkının da kendilerinde bulunduğunu söylüyordu.

MİKTAR GİTTİKÇE ARTTI
Talep ettikleri miktar, işin başında 80 bin dolardı, meseleyi gazeteye aksettirdim ve ansiklopedinin yeniden yayınlanmasının ne kadar önemli olduğunu anlattım. Önce pek önem verilmedi, ısrarlarımdan sonra "80 binden aşağı insinler belki alırız" dendi ama biz fiyatı düşürmek isterken karşı taraf ailedeki bazı vârislerin unutulduğunu söyleyip meblâğı yükseltti ama bu arada Reşad Ekrem'in mânevî oğlu Mehmet Koçu'dan alındığı söylenen feragat yahut telif hakkını devir belgesi bir türlü ortaya çıkmıyordu.
Birkaç sene hiçbirşey yapamadık, 2006'da başka bir gazeteye geçmem üzerine de iş yarım kaldı.
Derken, 2010 İstanbul Kültür Başkenti macerası öncesindeki hazırlık aşamasında
"Ansiklopedinin yayın hakkının kendisinde olduğunu" söyleyen bir gazetecinin eseri yayınlamaya hazırladığı, hattâ bir ekip kurduğu ve bu iş için bol sıfırlı, astronomik bir meblâğı talep ettiği haber alındı ama yetkililer eserin asıl hak sahiplerini öğrendiklerinden olacak, Reşad Ekrem'in hayatı boyunca birarada görmeyi hayal bile etmediği meblâğa mâlolacak bu teşebbüs hayata geçemedi.
Şimdi birilerinin "Kayıp değilmiş, bulduk, gereğini yapıyoruz" diye ortaya çıktıkları ansiklopedinin asıl bulunuş hikâyesi budur ve maceranın devamını da yazacağım.


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Salı 22 MPH 10°
Kısmen Güneşli