Kazanan ile kaybeden eşit
Öğrenen arayan soran bulan çocuklar artıyor. Karşılaştırılan, yarıştırılan nispet yaptırılan çocuklar asimile oluyor. Yeni nesil müzeler, yeni nesil çocuklar yaratıyor
Önüne sunulan bilgiden daha fazlasına sahip olmak isteyen, öğrenmeye doymayan, gözlemci ve süper zeka çocukların sayısı her geçen gün artıyor.
Arıyor, internet sayesinde kolayca ulaşıyor, öğreniyor ve sonunda bilir hale geliyorlar. Ve bana kalırsa müzelerin içerisindeki çocuk bölümlerinin de, özel olarak çocuk müzelerinin de popülerliği bu çocuklar sayesinde artıyor.
Açıkçası 7-8 yaşlarında önüme iki seçenek sunulsa, biri lunapark diğeri müze olsa, tek bir saniye bile düşünmeden lunaparka giderdim. Nasıl olsa önümde upuzun bir hayat, müze gezmek için onlarca saat duruyor, lunapark dururken ne diye canımı sıkayım derdim. Yani özetle müze gezmek, can sıkmaktı.
Kaldı ki zeytinyağı gibi üste çıkmam gerekirse küçükken çocuk müzesi vardı da ben mi gezmedim!
Neyse, sonuç olarak 2011 yılı itibariyle ortada bolca çocuk müzesi de var, gitmek için can yatan çocuk da. Birazdan bahsedeceğim konu da teknik bir müzenin içerisindeki çocuk bölümü ve ilk kez karşılaştığım bir kavram hakkında olacak.
ÖĞRENMEK İSTEYEN ÇOCUKLAR BURAYA
Viyana’nın merkezindeki Technisches Museum Wien’in Avusturya’nın en kapsamlı teknik müzesi olduğu söyleniyor. İçeride ise yok yok; ilk üretilen arabalardan tutun da trene, uçağa, helikoptere, ilkel aletlere kadar herşey mevcut. Ha tabii bir de çocuk bölümü ve onun da önemli bir farkı var. ‘Çocuk bölümü’ deyince zihinlerde canlanan nedir? Anne-babalar müzeyi gezerken fonda “acıktım, yoruldum, sıkıldım, uykum var” diyen çocukların olmaması için onları oyalayan, parklı, kaydıraklı, şekerli, çikolatalı, bol renkli bir mekan... Bol renk kısmı doğru fakat diğerlerinden eser yok. Bir kere burasının çocukları eğlendirmek gibi bir gayesi yok. Buraya öğrenmek isteyen, kendini daha iyi tanımak ve geliştirmek isteyen çocuklar, ister yalnız, ister ailelerinin refakatinde geliyor ve aktivitelere başlıyor. Boş durmak yok! İşe, hayallerindeki mesleğin ne olduğunu bir kenara yazarak başlıyorlar. Başta ilk kez karşılaştığım bir kavramın varlığından söz etmiştim; takdir edersiniz ki, hayallerindeki mesleği kenara yazan çocuklardan bahsetmiyorum. Neyse mekanı biraz daha tasvir edip, malum kavrama geçeceğim... Kenarda bir camekan ve içerisinde ayılar var. İlk bakışta para atıp kancayla ayı yakalamaya çalışılan müthiş geliştirici (!) oyunlardan biri zannediyorsunuz ama gerçek o değil. Oyuncak ayı fabrikasında işlerin nasıl yürüdüğünü anlatan bir ekran, yanda da ayının gözünü ve burnunu takma şansı tanıyan ayrı bir makina duruyor. Yani işin içinde oyuncak bir ayı bile olsa amaç, çocuklara bilgi ve beceri kazandırma. Ayıların hemen arkasında bir tabela duruyor. İşte malum kavramla burada karşılaşıyorum. Diyor ki; burada bütün çocuklar eşit. Kazanan veya kaybeden yok. Sadece öğrenenler var.
ALİ ATA BAKTI, SEN DE BAK!
İçinden bunun nesi ilginç diyenlere cevap niteliğinde şu soruyu sormak istiyorum; kazananın ve kaybedenenin olmadığı bir çocuk oyuncağı biliyor musunuz? Monopoly, Bil Bakalım Kim, Pişti, tombala, yakartop...
Hepsinde bir rekabet var. En basitinden Barbie bile doğuştan bir şıklık ve güzellik yarışında. Zaten sonucunda da Ken’i kazanıyor.
Bütün çocuklar diğer çocuklarla yarış içerisindedir veya zorla içerisine çekilir: Bak Eda’nın bütün dersleri ‘pek iyi’ seninki sadece ‘iyi’, Hakan hiç babasını üzüyor mu ne ayıp, ablan yemeğini ne güzel yedi senin tabağındaki duruyor, Ali ata baktı, sen de bak...
Yeni nesil çocuklar için müze fikri süper, hakikaten ilgilenler için ne ala, aileler için gurur verici, gördüğünüz gibi yetişkinler için bile öğretici. Kazanan ve kaybeden yok, sadece öğrenen var. Sizce de çok iyi değil mi?