E-ticareti, bakkala gönderemediğimiz çocuklar büyütecek
Türkiye, toplam perakende harcamaları içindeki payı yüzde 1.6’ya ulaşan e-ticaret ile dünya ortalamasının çok gerisinde (Diğer ülkelere ait oranlar, üstteki tabloda). Ancak işin arz cephesi çok hareketli. Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği’nin (TÜBİSAD) ölçüm yaptığı 945 site var. Sadece 2015 yılında üç ayrı büyük sa tınalma gerçekleşti.
Yemeksepeti, dünyanın en büyük online yemek sipariş platformu Delivery Hero tarafından 589 milyon dolara satın alındı. Markafoni’nin tamamı Naspers’in sahibi olduğu Güney Afrikalı MIH Allegro BV’ye satıldı. Hepsiburada’nın yüzde 25 hissesi Abraaj Group’a satıldı. Önümüzdeki dönemde bu hareketlilik sürecek ve yerli girişimciler arasında da konsolidasyonlar olacak.
Dün İstanbul’da düzenlenen E-ticaret Zirvesi’nin gündeminde de başta yasal düzenlemeler olmak üzere sektörü gelecekte nelerin beklediği vardı. Türkiye’de online alışverişin önündeki en büyük engel hâlâ güvensizlik. Ya cep telefonu ambalajının içinden salatalık çıkarsa? Ya istediğim parfüm orijinal değilse. Bir de tabii pazarda, markette, kitapçıda, her şeyi dokunarak, evirip çevirerek satın almaya alışmış bir nesil var. O domatesler tek tek ellenecek, o kitabın sayfaları karıştırılacak, o yumuşatıcının kapağı açılıp mutlaka koklanacak. Fakat işte bu nesil de geldi geçiyor.
Doğuş Grubu ile Güney Kore’nin en büyük gruplarından SK Group ortaklığıyla 2013 yılında hizmete açılan online pazaryeri N11’in Genel Müdür Yardımcısı Kadri Özdal, çok hoş özetliyor:
“Konforuna bu kadar düşkün bir kuşak tanımadım. Biz çocukken bakkala ekmek almaya giderdik, bunları alt kata bile gönderemiyoruz. İşte bizim işimizi bu kuşak büyütecek. Y ve Z kuşağı.”
Evet Z kuşağı böyle. Mağaza gezmek, kabinde bir şey denemek, kasada beklemek ve sonra da poşet taşımaktan nefret ediyorlar. Kendileri nefret etmekle kalmıyor, anne-babalarını da elinde poşetlerle görmeyi yadırgıyor, “Niye internetten almadın ki?” diyorlar. Ürünü mağazada beğenseler bile “Şimdi uğraşamam, sonra alırım, kapıya gelir” diyorlar.
BİRLEŞME ŞART
E-ticaretteki en büyük sıkıntılardan biri de kârlılık baskısı. Lojistik, ambalaj, fotoğraf çekimi, manken de harcama kalemlerinin sadece bizim gördüğümüz yanları. Şu anda “Evet kârlıyım” diyen çok az platform var. Ama işte tüm yatırımlar bugün henüz genç olan kuşak için.
Kliksa Genel Müdürü Nevgül Birsel Safkan, başta teknoloji marketi olarak görünen sitenin giderek teknoloji dışı kategorilerin ağırlığını artırdığını söylüyor. Safkan, “Biz lastik de satıyoruz, anne-bebek ürünleri de. Son girdiğimiz kategori pet. Burada çok iyi sonuç aldık, çünkü sadakatin çok yüksek olduğu bir kategori bu. Önümüzdeki günlerde bize değer katan başka kategorilere de gireceğiz. Örneğin kitap hâlâ güçlü olmadığımız bir alan” diyor. Nevgül Safkan 2016’da da organik büyüme yolunu seçeceklerini ancak onu izleyen yıllarda şirkete değer katacak şirketlerle ilgilenmeye başlayacaklarını söyledi. “İnorganik büyüme de gündemimizde” dedi.