ABD'nin gizli mahkemesi
Amerika’da hukukun üstünlüğünü sağlayan sistemin dışında çalışan gizli bir mahkeme de var.
Bunun bilinen adı FISA mahkemesi. FISA’nın açılmışı UNITED STATES FOREIGN INTELLIGENCE SURVEILENCE COURT, yani Amerikan devlet çıkarlarına karşı eylemlerde bulunduğu düşünülen insanların yasal takibi ve haklarında işlem yapılabilmesi için normal hukuk sistemi dışında kurulmuş bir sistem bu.
Bu mahkemede görev yapacak ve devlet sırlarını da bilen hakimlerini bizzat Anayasa mahkemesi başkanı 7 yıllığına atıyor. Bu hakimler genellikle FBI veya Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA) tarafından kendilerine yapılan başvuruları tamamen kapalı ve gizli oturumlarda görüşüp suçlanan kişiler hakkında dinleme, mallarına el koyma veya yakalama gibi kararları normal hukuk sistemi dışında yasal kılıfına uydurarak veriyorlar.
Bu mahkemede görev yaptığı için atanan hakimlerin adı bile toplumda bilinmiyor. Suçlanan kişilerin avukatlarının bu mahkemede bir işlem yapabilmesine imkan yok. Çünkü avukatlar bu mahkemeye özel izin verilmediğinde giremiyorlar bile.
Bu durumda örneğin hakkınızda bir suçlama olursa sizin bir gün, önceden hiç haberiniz olmadan, bütün hesaplarınıza el konulabiliyor ve takip altına alınabiliyorsunuz. Çok güçlü avukatlarınız olsa bile FISA Mahkemesi karşısında bunu durduracak gücünüz olmuyor.
Bu mahkemenin fiziksel olarak nerede bulunduğu bile uzun süre bilinmedi. Daha sonra 1978 yılından 2009 yılına kadar Adalet Bakanlığı binasının Robert F. Kennedy bölümünün altıncı katında bulunduğu daha sonra ise Washington DC’deki Barrett Prettyman Adalet Binası'na taşındığı bilinmeye başlandı.
Sanıkların gizli takipleri ve gözetim altında tutulmaları konusunda onların yasal haklarını gözetmeden kararlar vermesiyle bilinen bu mahkemede görevli olan hakim James Robertson bile 20 Aralık 2005’te dayanamayarak protesto için istifa etmişti.
Dediğim gibi bu mahkemeye avukatlar erişemiyorlar ve kararlarına itiraz da edemiyorlar. Mahkeme kayıtları da gizli ve eğer kayıtların açıklanması da gerekiyorsa bunları sansürleyerek açıklıyorlar.
Yani mahkeme kararlarını 'ex parte' veriyor yani davada suçlayanlar ve hakim dışında kimse bulunmuyor.
Bu mahkemenin işleyişi üzerinde Amerikan Kongresi'nin de denetim gücü bulunmuyor.
Bu mahkeme telefon kayıtlarına ulaşması yolunda daha sonra siyasi sorun yaşayacağına inanıyorsa İngiliz istihbaratının GCHQ dinleme servisinden yardım alıyor. Türkiye’de de bazı konuların İngiliz tahkim mahkemelerinin alanında olduğu söylendiğinden bu konuyu da eklemek istedim.
Evet ABD’de hukuk üstünlüğü vardır ve sistemin bilinen yüzü insanlara yasal koruma verir ama gördüğünüz gibi sistemin bir de bilinmeyen yüzü de var. Sistemin sadece bilinen yüzüne güvenip oralara gitmeyi düşünebilecek olanların bu bilinmeyen yüzü de bence iyi bilmeleri gerekiyor.