Gazze savaşının yarını

Mısır bu anlaşmada Yunanistan’ın Türkiye’ye karşı sunduğu en önemli kozu olan Meis’i kapsam dışı bırakmış, bir anlamda Türkiye ile Deniz Yetki Alanı Anlaşması imzalamak için göz kırpmıştı.

Prof. Dr. Başeren Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon yataklarından çıkan enerjinin batıya taşınması konusundaki çabaları da bir süreliğine de olsa askıya alacağı kanaatinde…

ÇOKLU BAĞLANTILILIK STRATEJİSİ

Dolayısıyla geçen hafta başlayan çatışma sadece bölgedeki barış ortamını değil, batının enerjisini de etkiledi…

Bölgede bulunan ülkeler, dünkü sohbetimizde Prof. Dr. Tarık Oğuzlu’un da dikkat çektiği gibi aralarında gerilim olan ülkeler dahi birbirleriyle “çoklu bağlantılılık stratejisi” ile hareket ediyor.

Çok merkezli, çok uluslu, çok kutuplu dünyada orta büyüklükteki Orta Doğu ülkeleri yumurtalarını aynı sepete koymuyor; bir zamanlar en kötü olduğuyla da nokta sorunları görüşebiliyor.

Regrasyon analizi kapsamında ele alıyor; yani iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin yeniden analiz edilmesi ve hangi faktörlerin süreçte göz ardı edilebileceğini görüyor ve buna göre karar sürecini işletiyor.

Devletlerin arasındaki ilişkileri bozan inatlarının kaynağını sorgulamasının yolunu da açıyor...

Prof. Dr. Oğuzlu, Orta Doğu’da barışın kapısını açmayı hedefleyen İsrail ile Mısır, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri arasında imzalanan İbrahimi Anlaşmalarının arzu edildiği gibi ilerlemeyeceğinin Gazze’de yaşananlar ile ortaya çıktığına vurgu yaptı.

Filistin sorunu çözülmeden barışın bölgede sağlanmasının zor olacağı göründüğü için daha geniş çaplı bir barış anlaşmasının kapısının aralanabileceğine işaret etti.

SAVAŞ HALKLARI YORDU

Türkiye ve Mısır’ın bu açıdan attıkları adım çok önemli, nitekim girişimleri dün en azından Gazze’de bulunanlar için Refah sınır kapısının açılmasında önemli faktör oluşturdu.

Gazze’deki insanlara umarım gıda ve suyun ulaştırılmasını da sağlar…

İki tarafta da var olan, Filistin ve İsrail devletlerinin varlığını sorgulayan ve kabul etmeyen yaklaşımları da sonlandırır.

Çünkü sadece Arap toplumlarında değil, İsrail içindeki aşırıların da Filistin’in varlığını ve sınırlarını kabul etmemesinin yarattığı savaşı yaşıyoruz.

Ne zaman ki Filistin devletinin kabulü yönünde adım atıldı, bölgede çatışmalar hızlandı; benzer süreçler Arap ülkelerinin İsrail’i devlet olarak tanıma süreçlerinde de gözlendi.

Bundan 15 yıl önce Lübnan sınırında Hizbullah ile benzer şekilde çatışan İsrail, bugün de Gazze’de Hamas ile aynı süreci yaşıyor.

Yarın kiminle yaşayacağını İsrail’in radikal yöneticileri de bilmiyor…

Azınlık kalmış savaş çığırtkanları dışındaki aklıselim İsrailliler, son günlerde ekranlara da yansıdığı gibi çatışmaların yarattığı bıkkınlığın isyanını haykırıyor.

Benzer hissiyatın Filistin içinde olduğu devlet yöneticilerin sözlerinde görülüyor…

NASRALLAH’IN SÖZLERİ

Habertürk’te Mehmet Akif Ersoy’un başarılı röportajında Hamas’ın Siyasi liderlerinden Halid Meşal dün saldırı ile ilgili olarak “İftihar ettim. Askeri kollarla gurur duyduk” açıklamasını yapıyor olsa da gelecekte aynı yaklaşımı gösterir mi buna zaman karar verecek.

Orta Doğu uzmanı Thomas Friedman da New York Times’taki “İsrail Neden Böyle Davranıyor” (Why Israil Is Acting This Way) başlıklı yazısında, 2006’da İsrail ile Hizbullah arasında Lübnan sınırında yaşanan çatışma sonrasındaki bir röportaja atıf yapıyor.

Dikkat çektiği, Hizbullah’ın lideri Hasan Nasrallah’ın çatışmalar sonrasında 26 Ağustos 2006 günü Lübnan’ın Yeni TV isimli kanalına verdiği röportaj…

Nasrallah röportajında Temmuz 2006’daki çatışmaların sonuçlarını bilseydi tavrının nasıl olacağı sorusuna şöyle yanıt veriyor:

“Bana 11 Temmuz’da, operasyonun böyle bir savaşa yol açacağını bilseydim, bunu yapar mıydım diye soruyorsunuz? Hayır diyorum, kesinlikle hayır…”

O nedenle çatışma içinde söylenenlerin yarın nasıl bir şekle dönüşeceğini kestirmek zordur.

Hele ki bu gelişmeler Orta Doğu’da yaşanıyorsa…