Doğum kontrol hapları riskli mi?

Milyonlarca kadın kullanıyor

20 Kasım 2012 Salı, 11:41:36Güncelleme: 12:16:44
Onaylanmadı Bu haberi favori listenize eklemek için üyelik girişi yapmalısınız. Üye değilseniz tıklayın.
Habertürk'e facebook veya
twitter hesabınızdan hızlı bağlantı yapabileceğiniz gibi e-posta hesabınızla da  yeni üyelik yapabilirsiniz.
Doğum kontrol hapları riskli mi? Sonra Oku

GAZETE HABERTÜRK / CEYDA ERENOĞLU
cerenoglu@htgazete.com.tr

Dünyada milyonlarca kadın doğum kontrol haplarını ya doğum kontrolü sağlama ya da tedavi amaçlı olarak kullanıyor. Oysa bu hapları kullanmaması veya dikkatli kullanması gereken gruplar var. Hipertansiyonu ve diyabeti olanlar gibi...

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, kadınlık hormonu içeren hapların 2 farklı kullanım alanı olduğunu söylüyor. Bu hapların öncelikli olarak doğum kontrol amaçlı menopoz öncesi doğurganlık çağındaki kadınlarda kullanıldığı belirtiliyor. Dünyada 100 milyondan fazla kadının bu hapları kullandıkları ve bunların içinde düşük dozda östrojen (kadınlık hormonu) ve progesteron bulunduğuna dikkat çekiliyor.

Bu haplardan doğum kontrolü sağlamanın dışında, üreme endokrinolojisi problemlerinde de tedavi amaçlı olarak yararlanılıyor. Bu sorunların en önemlilerinden birinin, "Polikistik Over Sendromu" olduğuna dikkat çekiliyor. Bu nedenle gerek Polikistik Over Sendromu olan hastalarda gerekse sağlıklı kadınlarda uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı öncesinde risk faktörlerinin mutlak surette doğru değerlendirilmesi gerekiyor.

KİMLER DOĞUM KONTROL HAPI KULLANMAMALI?
Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, " Doğum kontrol hapları bir çok hastalıkta olumlu etkiler göstermesine karşın aslında çok da masum olmayabilirler " diyor. Özellikle 35 yaşını geçmiş kadınlarda, günde 15 ' ten fazla sigara
içenlerde, morbid obezlerde, diyabetlilerde, kontrol altına alınamayan hipertansiyon hastalarında, migren hastalığı varlığında ve daha önceden saptanmış pıhtılaşmaya meyil gösteren bozukluk durumlarında bu hapların kullanımında dikkatli olunması gerekiyor.

Doğabilecek sakıncalar ilaçların kullanım kılavuzlarında yazılmasına rağmen hasta ya da sağlıklı kadınların bu hususlara dikkat etmedikleri belirtiliyor. Doktorların bu ilaçları hastalarına yarar-zarar dengesi gözeterek vermeleri gerekse de bazen kullanmaması gereken kişilerce de kullanıldığına dikkat çekiliyor.

Prof. Dr. Yıldız, "Dünya Sağlık Örgütü' nün (WHO) kimlerin doğum kontrol hapı kullanıp kimlerin kullanmaması gerektiği konusunda güncel listeleri bulunuyor "diyor. 2011 yılının en güncel listesine bakıldığında, özellikle doğurganlık çağının ikinci yarısı tehlikeye işaret ediyor. İdeal kilonun korunması ve sigaradan uzak durulması ise risklerden korunmada çok önemli yer tutuyor. Hastanın hipertansiyon ve diyabeti olması durumunda doğum kontrol hapı kullanılması yüksek riskli bir durum olarak değerlendiriliyor.

KİMLER KULLANMALI?
Bu risk faktörlerini taşımayan kadınlarda endometriozis gibi hastalık durumlarında doğum kontrol hapının önemli yararları olabiliyor. Bu hapları kullanma zorunluluğu olan durumlarda ise gereken kontrolleri belli
aralıklarla yapmak ve ilacı belirtilen en kısa sürede kesmek büyük önem taşıyor. Bu ilaçlar üzerinde yapılan bazı çalışmalar hastalıklar üzerinde (diyabet, kalp hastalığı vb) bazen olumlu bazen de olumsuz etkileri
olduğunui gösteriyor. Bu nedenle ister doğum kontrol amacıyla verilsin ister hastalıkla ilgili olsun hastaya bu ilaçların tedavi amaçlı olarak önerilmesi durumunda uzun ve kısa dönem etkilerinin iyi tartılması gerekiyor.

HORMON TEDAVİSİ
Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, " Geçmişte yapılan ve menopoz sonrası kadınlarda hormon tedavisini değerlendiren WHI (Women's Health Initiative) çalışmasının olumsuz sonuçlarının büyük yankı uyandırdığını,
bazı uzmanların ise bu sonuçların çok doğru olmayabileceğini düşündüklerini ve uygun hasta grubunda hormon tedavisinin faydalı olabileceğine inandıklarını söylüyor. "Bu çalışma o kadar büyük bir yankı uyandırmıştı ki hormon tedavisi almakta olan bir çok kadın bu tedaviyi bırakmışlardı" diyen Yıldız şöyle devam ediyor, " WHI çalışmasında menopozun ortaya çıkmasından sonra geç dönemde başlanmış hormon tedavisinden bahsediliyordu. Yakın zamanda yine ABD'de yapılan ve yayımlanan birden fazla çalışma gösteriyor ki; erken menopoz döneminde, adetlerin arası açılmaya başlamış hastalarda, kısa süreli ve kontrollü şekilde verilen düşük doz hormon tedavisinin yararlı sonuçları var."

DÜŞÜK DOZ HORMON TEDAVİSİ KİMLER İÇİN YARARLI?
Menopozu 1.5 - 2 yıldan daha fazla uzayan kadınların yaşam kalitesini etkileyen sıcak basmalarını azaltıyor. Terlemelerde iyi sonuç veriyor. Duygu durum bozukluğu, depresyon gibi problemlerde olumlu etki gösteriyor. Kısa dönemli östrojen tedavisinin gelecekte kalp hastalığından da koruyabileceğini düşündüren veriler bulunuyor.

DİKKATLİ OLMAK ŞART!
Konu henüz çok tartışmalı olmakla birlikte bu yeni veriler, her hastaya mutlaka hormon tedavisi verilsin anlamına gelmiyor. Çünkü günümüzde hala konunun kanserle ilgili boyutları olduğu düşünülüyor. Fizyoloji zorlanmaya başlandığında vücut, "Östrojeni azaltıyorum" diyebiliyor ve dışarıdan fazla hormon verilmesi hormonla ilgili kanser gruplarının bu durumdanetkilenmesine neden olabiliyor.