Çocukların uyku düzenine dikkat!

HT GAZETE

ABD’li bilim insanları, 13-19 yaş aralığında yaşanan uyku düzenindeki bozuklukların gelecekteki alkol sorunu ve uyuşturucu kullanımının sinyali olabileceğini açıkladı.

Idaho Eyalet Üniversitesi’nde görevli bilim insanları, 1994-2002 yılları arasında 6 bin 500’e yakın yetişkinin verilerini inceledikten sonra bu sonuca ulaştı. Araştırmaya göre 13-19 yaş grubunda yaşanan uyku sorunu, alkol ve uyuşturucu kullanımının yanı sıra gelecekte seks hayatında da sorunların habercisi olabiliyor.

En ürkütücü 7 uyku bozukluğu

Listeye giren uyku bozuklukları konsantrasyon ve hafıza gibi kavramsal rahatsızlıklardan çok daha korkutucu. Bu uyku bozuklukları, tedavi ve meditasyona rağmen düzelmeme ihtimali olan medikal ve nörolojik hastalıklardır.

Ani nefes tıkanıklığı, gerçekçi halüsinasyonlar, ve kontrol dışı hareketlerde bulunma uyanıkken bile yeterince korkutucu olabilir. Bir de yıllar boyunca bu rahatsızlıkları her gece uykunuzda yaşadığınızı düşünün. -

1. Engelleyici Uyku Apnesi:Engelleyici uyku apnesi dünyada en yaygın olan uyku bozukluklarından biridir. Kilolu, orta yaşlı insanlarda ortaya çıkma ihtimali diğer insanlara göre daha yüksektir. -

Apne, boğaz kasları aniden açılıp kapandığında oksijen akışının engellenmesiyle oluşur. Engelleyici uyku apnesinden muzdarip insanlar uyku halindeyken ani nefes kesilmeleri yaşarlar ve bu durumun farkında olmazlar.

Uyku halindeyken oksijen kaybı yaşamak yeterince korkutucu olmasına rağmen bu rahatsızlık insanlarda kalp damar hastalıklarına, kronik yorgunluğa ve göz problemlerine yol açabilir.

2. Narkolepsi:Narkolepsi birçok insan tarafından garip ortamlarda aniden uyuyakalma hastalığı olarak bilinir. Bu durum kronik narkolepsi hastalarında gerçekten yaşanır ve çok ciddi bir rahatsızlıktır.

Günlük hayatta aşırı bitkinlik ve aniden bastıran uyku narkolepsinin belirtileridir. Narkolepsi için henüz bir tedavi bulunamamasına rağmen kontrol altına alınması mümkündür.

Felç ve hipnogogik halüsinasyonlar hastalığın en çok korkutan iki semptomudur. -

3. REM Davranış Bozukluğu:REM 'hızlı göz hareketi' anlamına gelir. REM uykunun, nefes alışın yavaşlaması ve hareketsizlik gibi derin fiziksel rahatlamadan ve rüya halinden sorumlu olan aşamasıdır.

Bu aşamada rüya sırasında gözler göz kapaklarının altında çok hızlı hareket eder. Bu aşamada vücut genelde tamamen hareketsizdir. REM davranış bozukluğunda kişiler sıklıkla kabus gördükleri sırada rüyanın akışına göre hareket eder.

Bu bilinçsiz hareketler kişinin kendine veya çevresine zarar vermesine sebep olabilir. REM uyku bozukluğu bunama veya Parkinson hastalığının erken bir semptomu olarak görülebilir. -

4. Uyurgezerlik:Uyurgezerlik; REM davranış bozukluğunun en son noktası olarak görülebilir. Kişiler uyku sırasında kollarını ve bacaklarını hareket ettirmek yerine ayağa kalkıp yürümeye başlar ve normal fiziksel hareketler gerçekleştirir.

Bu rahatsızlıktan çocuklar daha fazla etkilenir. Bu rahatsızlığa sahip kişiler kendilerine veya çevrelerine zarar vermeye başlamadığı sürece tedavi olmaya çalışmazlar.

Uyurgezerlik sırasında zaralı davranışlarda bulunmasanız bile vücudunuzun üzerinde hiçbir kontrolünüzün olmadığını bilmek üzücü bir his olmalı. -

5. Patlayan Baş Sendromu:Patlayan baş sendromu neredeyse uydurma bir rahatsızlık gibi duruyor ama aslında çok ciddi ve gerçek bir hastalıktır.

Patlayan baş sendromu yaşayan insanlar uyku sırasında ya da uyanırken çok yüksek sesler duyarlar. Bu sesler; kapı çarpması, havai fişek, silah sesi veya şimşek sesi olabilir.

Kişiler bu sesleri duyduklarında gerçek olduğunu sanabilirler. Bu rahatsızlık depresyona, anksiyete ve panik atağa sebep olabilir.

6. Gece Terörü:Gece terörü adından da anlaşılacağı gibi çok korkutucu ve rahatsız edici olabilir. Gece terörü yaşayan kişiler şiddetli korku hissedip çığlık atabilirler. -

Gece terörü sırasında aynı zamanda uyurgezerlik de yaşayan hastalarda bu durum çok daha korkutucu bir hal alabilir.

Depresyon ve anksiyeteye sebep olmasının yanı sıra gece terörü kendinize ya da etrafınızdakilere zarar vermenize de sebep olabilir. -

7. Uyku Felci:Uyandığınızı ve gözlerinizden başka hiçbir yerinizi hareket ettiremediğinizi düşünün. Bilinciniz tamamen açık ve etrafınızda olab bitenin farkındasınız ama vücudunuz üzerindeki bütün fiziksel kontrolünüzü kaybetmişsiniz.

Karanlığın içinde korkunç bir figür görüyorsunuz ve ürpertici sesler duyuyorsunuz. Uyku sırasında vücudunuz genelde felç durumundadır fakat uyku felcinde bu felç durumuna sebep olab mekanizmalar hata yapar ve uyanmanızı sağlar.

Rahatsızlığın birçok vakasında kişiler şeytan,canavar ve sürreal yaratıklar gibi halüsinasyonlar gördüklerini söylemişlerdir.

Kaliteli uyku için bunlara dikkat edin

Uyku günlüğü tutun: Saat kaçta yediniz, ne kadar TV izlediniz ya da bilgisayar kullandınız, kaçta yatağa gittiniz, ne zaman uyuyup uyandınız, kaç kez tuvalete kalktınız gibi soruları not alın.

Erken yemek yiyin, uykudan 2 saat önce içecek almayın: Özellikle uyku kaçırıcı içeceklerden; çay, kahve, çikolatadan, alkollü içeceklerden kaçının.

Kafeinli içecekleri ve nikotini uyumadan 4-6 saat önce tüketmeyin.

Uyumadan 2 saat önce TV, bilgisayar kullanmayın, ortamın aşırı ışıklı olmasını engelleyin: Uyku saatine yakın, gürültülü, uykuyu kaçırıcı aktiviteler yerine sakin, loş ışıkta yapılabilecek kitap okuma gibi aşırı efor gerektirmeyenleri tercih edin.

Uyumadan, günün muhasebesini tamamlayın: Sorunları, sıkıntıları çözümleyin, yarına çözülmesi gereken, planlanacak şeyleri yatağa gitmeden tamamlayın.

Yastığa kafanızı koyduğunuzda düşünecek bir şey bırakmayın. Size çok sıkıntı verecek sorunların, sabah size çok daha önemsiz geleceğini hatırlayın.

Yatağa, uykunuz geldiğinde gidin: Yatağa, uykunuz geldiğinde gitmeye çalışın ve sabahları hep aynı saatte kalkın.

Koltukta, kanepede şekerleme yapmayın.

Uykunuz kaçar, 15–20 dakika içinde uyuyamazsanız kalkıp salona gidin, loş ışıkta hafif işlerle uğraşın.

Yatak odanızın havalandırılmış, geniş, ferah olmasına, yatağınızın ve yastığınızın da size uygun genişlik ve sertlikte olmasına özen gösterin.

Alarm saatini uzağa koyun, kurduğunuzdan emin olun, sürekli kontrol etme ihtiyacı duymayın.

Yatağı uyumak dışında kullanmayın, yatakta televizyon izlemeyin.

Yatakta toplam uyuma ve bulunma süreniz kısa ise bu süreyi, her gün ya da kademeli bir şekilde 15'er dakika daha arttırmaya çalışın.

Araştırma ekibindeki bilim insanları, anne-babalara “Çocuğunuzun uyku düzenini takip edin” uyarısı yaptı. Araştırma ekibinin başındaki Prof Maria Wong, “Çocukluklarında her gün uyku sorunu yaşayanların yetişkinlikte bu sorunları yaşama riski yüzde 33 artıyor” dedi.

Uyku pozisyonu yaşlandırıyor!

Düzensiz uykunun genel olarak sağlığımızı negatif etkilediğine şüphe yok. Kozmetik olarak da yüz yaşlanması ve yaşlanmanın anatomik değişikliklerini hızlandırdığı, kırışıklıkların erken ve hızlı ortaya çıkmasını sağladığı da bilinmekte. -

Uykunun yaşlanmadaki rolünü Estetik, Plastik Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erdem Aksoy anlatıyor...

Düzenli ve uygun pozisyonda alınmış uykunun ve cilt bakımının abc'si olarak nitelendirdiğimiz cildi nemlendirme, temizlik ve güneş ışınlarından korumanın sadece güzellik için değil, tüm vücut sağlığımız üzerinde pozitif etkide bulunuyor.

Sağlığın ve güzelliğin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurgulayan Estetik, Plastik Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Erdem Aksoy, yeterli ve düzenli uyku alırken, uyuma pozisyonumuzun yüz yaşlanması üzerindeki önemini anlattı.

Yüz yaşlanmasını hızlandıran etkenler nelerdir? - Deneyimlerimiz özellikle sert yastıkta yatmanın, uyku sırasında yoğun olarak yan yatma pozisyonunun kullanılmasının yaşlanmayı hızlandırıcı etkileri olduğunu gösteriyor.

Yine çoğu insanın yan pozisyondaki uykuda özellikle bir tarafa daha fazla yattığını ve yıllar içerisinde o tarafta yaşlanma etkilerinin daha yoğun olarak ortaya çıktığını da söylemek gerekiyor.

Bir insanın yüz dâhil tüm vücudunda tam bir simetrinin olmayacağı kesin, ancak yan yatıştaki bu dengesizlik bu asimetriyi daha da bariz bir duruma getirebiliyor.

Yine bazı insanlarda, yan yatış alışkanlığına bağlı olarak uyku çizgileri olarak adlandırabileceğimiz ek kırışıklıkların da ortaya çıkabildiğini unutmamak lazım. Erken yaşlarda önlem almanın tüm bunlardan korunmak için en önemli adım olduğu çok açık.

Ne yapmak gerekiyor? - Uyku sırasında yüzünüze gelecek basınç ne kadar az olursa o kadar iyi olacaktır. Ancak boyun ve omurga sağlığı açısından çok yumuşak yastıkların zararlı olacağı unutulmamalı.

Uyku sırasında uygun omurga pozisyonunu sağlayacak şekilde, yumuşak bir yastık seçilmelidir. Yan yatıştan olabildiğince kaçınmak gerekiyor.

Uyku sırasında yan yatış pozisyonunu kontrol etmek mümkün olmayabilir ama en azından uykuya geçişte sırtüstü pozisyonu seçerseniz zaman içerisinde bu bir alışkanlık haline gelebilir.

Genç görünümlü olmak için dikkat edilmesi gerekenler nelerdir? - Yaşlanmada etkili olan her şeyi kontrol edebilmemiz mümkün değil tabii ki. Genetik faktörler, çevresel faktörler gibi kontrol edemeyeceğimiz birçok etken mevcut.

Ancak uyku pozisyonu gibi, basitçe uygulayabileceğimiz şeyler de mevcut. Cildin sürekli nemli ve temiz tutulması, güneş ışınlarından korunması bu işin abc'sini oluşturuyor. Nem derken yoğun bir şekilde nemlendirici kozmetikleri kullanmak akla gelmemeli.

İnsan vücudunun tamamı gibi cilt de endojen olarak suya ihtiyaç duyar yani içtiğimiz suya. Cildin nemlenmesinin neredeyse yüzde 90'ı endojen olarak, içtiğimiz su sayesinde gerçekleşir.

Bunu sağlamıyorsak dışarıdan ne kadar nemlendirici uygularsak uygulayalım cildimizi belki sadece görünümde nemli tutabiliriz, gerçekte kuru kalmış olur.

Dolayısıyla sadece güzellik için değil, sağlık için günde 8-10 bardak (yaklaşık 2-2,5 litre) su içilmesi doğru olacaktır. Çoğumuzun yaptığı bir hata bu miktarı hesaplarken içilen çay ve kahvenin de katılmasıdır.

Çay ve kahve farmakolojik olarak su attırıcı (diüretik) etkilidir ve kendi hacimleri civarında sıvı kaybına neden olurlar. Günlük yaşantımızda gereken miktarda su içmeyi alışkanlık haline getirilmesi gerekir.

Aynı zamanda düzenli olarak cilt yapınıza uygun nemlendirici kozmetikleri de kullanarak yeterince nemlenmiş bir cilde sahip olabilirsiniz.

Cildin temizliği en önemli faktör - Cildin temizliği, nemli olması kadar önemlidir. Bol parfümlü, renkli, pH değeri belirsiz sabunlardan ziyade, saf beyaz sabun ya da profesyonel temizleyiciler, yüz temizliği için daha uygundur.

Temizlik sadece gözle görünen temizlik anlamına gelmez. Cilt yüzeyinin periyodik olarak dökülen ölü derilerden arındırılması da çok önemlidir.

Size en yakın süpermarkette bile bulabileceğiniz parçacık peeling kremlerini haftada bir kez banyo sonrası yüzünüze uygulayarak hafifçe masaj yapmanız, cildinizi, üzerindeki bu ölü deri yükünden kurtaracak, daha rahat nefes almasını sağlayacaktır.

Dört mevsim güneşten korunma - Güneşin zararlı etkileri, kanser de dahil olmak üzere cilde ilişkin çok sayıda probleme sebep olabilir.

Korunmadan maruz kalınan güneş ışınları, cildin daha çabuk kurumasına, daha hızlı kırışmasına ve cilt üzerinde gözle görülecek kadar büyük ya da küçük güneş lekelerinin oluşmasına neden olur.

Güneşin etkisi bir bardağın damla damla dolmasına benzer şekilde, biriken bir etkidir. Yıllarca güneşin negatif etkilerini göremeyebilirsiniz, ancak bir anda o bardak taştığında tüm bu yukarıda saydıklarımı görmeye başlarsınız.

Cildiniz, ona zaman tanımadığınız sürece, güneşin verdiği zararların üstesinden gelemez. Cildinize bu zamanı vermenin tek yolu ise cilt tipinize uygun yüksek korumalı güneş kremi kullanmaktır.

Sadece yaz mevsimlerinde değil, dört mevsim güneş koruyucu kullanılmalıdır. Güneş koruyucuların genel olarak koruma süreleri 4-5 saat civarındadır.

Güneşli bir yaz gününde Sabah evden çıkarken sürülen güneş koruyucunun öğlen saatlerinde hiçbir koruyuculuğu kalmaz. Etkin bir korunma, bu tür güneş kremlerini birkaç saatte bir uygulamakla olur.

Son yıllarda uzun saatler etkisini devam ettiren koruyucular da tüketime sunulmuştur. Gün içerisinde sık sık uygulama fırsatı olmayanlar için bu tür koruyucular iyi bir seçenek olabilir.