Sağlıkçılar AB'de 'serbest dolaşmıyor'
Avrupa Birliği'nde hekim, diş hekimi, eczacı, hemşire gibi sağlık mesleği mensupları arasında serbest dolaşım oranının düşük olduğu belirtildi!
Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Sağlık İdaresi Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Hasan Hüseyin Yıldırım, Avrupa Birliği’nde sağlık çalışanlarının serbest dolaşımının düşük düzeyde olduğunu söyledi.
Medimagazin internet sitesinden Helin Aygün’ün heberine göre, Yrd. Doç. Dr. Hasan Hüseyin Yıldırım ve Dr. Türkan Yıldırım tarafından kaleme alınan “Avrupa Birliği Sağlık Politikaları ve Türkiye” isimli kitapta, AB’de sağlık çalışanlarının serbest dolaşımı hakkında bilgiler verildi.
Yrd. Doç. Dr. Yıldırım, AB’de sağlık çalışanlarının serbest dolaşımının az olmasının nedenlerinin, gidilecek ülkede sorumlu muhatap otoriteyi bulmanın zorluğu, ev sahibi ülkenin spesifik yönetsel gerekler talep etmesi ve dil problemi olduğunu dile getirdi.
AB vatandaşları olan ve belirli eğitim koşullarını yerine getiren sağlık çalışanlarının, AB’nin herhangi bir ülkesinde çalışma hakkına sahip olduklarını belirten Yıldırım, AB mevzuatında sağlık çalışanlarının serbest dolaşımının, “medikal, ilaç ve yardımcı mesleklerde, sınırlamaların ortadan kaldırılması çeşitli üye ülkelerdeki faaliyetleri için gerekli koşulların koordinasyonuna bağlı olmalıdır” şeklinde ifade edildiğini kaydetti. Yıldırım, sağlık çalışanlarının serbest dolaşımının sağlanmasının amacının, genel anlamda serbest dolaşım hukukuna riayet etmek ve özelde de AB içerisinde var olan sağlık insan gücü açığını ve fazlalığını dengelemek olduğunu söyledi.
Yrd. Doç. Dr. Yıldırım, serbest dolaşım ile sağlık çalışanlarının regülasyonunun iki temel sağlık politikası amacının gerçekleşmesine yardımcı olduğunu, bunlardan birincisinin hasta güvenliği, ikincisinin de maliyet sınırlama stratejisi olduğuna dikkat çekti. Yıldırım, “Sağlık çalışanlarının serbest dolaşımı konusundaki Avrupa hukuku ‘karşılıklı tanınma ilkesi’ çerçevesinde işlediğinden, temelde ülkeler arasındaki farklılıkları göz ardı etmektedir. Bu karşılıklı tanınma ilkesine göre temel standartları karşılar nitelikte eğitim programı tamamlandığında ki bu standart da tipik olarak eğitim süresi ile ölçülmektedir, eğitim süresini tamamlayanların AB’nin herhangi bir yerinde çalışabilecek yeterlik düzeyine erişebildikleri kabul edilmektedir” dedi.
DİL ÖN PLANA ÇIKIYOR
Yrd. Doç. Dr. Hasan Hüseyin Yıldırım, dil, yaş ve aile unsurları gibi kişisel faktörler, kayıt süreci, kariyer olanakları, uzmanlık eğitimi ve diğer eğitim imkânları, hasta (müşteri) bulabilme potansiyeli, gidilen ülkenin sağlık sisteminin farklılığı, işsizlik, düşük ücret, ayrımcılık gibi birçok faktörün serbest dolaşımı belirlediğini kaydetti. Yıldırım, “Her ne kadar gidilecek ülkenin dilini bilmenin sağlık çalışanlarının serbest dolaşımında bir bariyer olmadığı yasalarca garanti altına alınıyorsa da, gidilecek ülkenin dilini bilmek istihdam koşulu olarak ön plana çıkmaktadır” dedi.
Yrd. Doç. Dr. Hasan Hüseyin Yıldırım ve Dr. Türkan Yıldırım tarafından kaleme alınan kitapta, hekimler ve diğer sağlık çalışanlarının AB’de serbest dolaşımı ile ilgili şu bilgiler veriliyor:
Genel pratisyenler: İki yıllık eğitimin döneminin zorunlu olduğu genel pratisyenlerde, mesleki niteliklerin karşılıklı tanınması gerekiyor.
Uzman hekimler: AB üyesi ülkelerde uzman hekimlerin serbest dolaşımı için, o uzmanlık alanının tüm AB üyesi ülkelerde ortak olması ve Avrupa Ekonomik Topluluğu Direktif Listesi’nde yer alması gerekiyor. Ancak bazı uzmanlık alanlarında bu geçerli değil. Örneğin; cerrahlık gibi bazı uzmanlık alanlarında tüm AB üyesi ülkelerde söz konusu uzmanlığın olmaması bir engel değil. Ama halk sağlığı uzmanlığı sadece İngiltere ve İrlanda’da bir uzmanlık alanı olduğu için bu bazı problemlere yol açabiliyor.
Diş hekimleri: Direktiflerde diş hekimlerinin temel ve uzmanlık eğitimi için otomatik olarak kabul edilen diplomaların listesi, minimum eğitim süresi ve faaliyetleri düzenleniyor.
Eczacılar: Eczacının yetki alanı, uygun eczacılık faaliyetleri, eczacılık eğitimin içeriği, eczacılık eğitiminin süresi gibi hususlara göre serbest dolaşım hakkı veriliyor. Ancak bazı ülkeler eczane sayısına sınırlama getirdiği için eczacılar, diğer bir üye ülkede eczane açma hakkına sahip değiller.
Hemşireler: Direktifler, üye ülkelerde hemşire olabilmek için 10 yıl temel eğitim üzerine 3 yıl ya da teori ve uygulama dâhil olmak üzere 4 bin 600 saatlik tam zamanlı bir öğretimden geçmiş olmayı şart koşuyor. Bu şartları yerine getiren hemşire, “genel bakım” hemşiresi olarak nitelendiriliyor.