HABERTÜRK Gazetesi yazarlarının köşeleri, saat 9:00'dan itibaren güncellenmektedir.
Dr. Tuncay Filiz

Dr. Tuncay Filiz

[javascript protected email address]

Lenf büyümesi tepki ve uyarıdır!

06 Aralık 2010 Pazartesi, 14:58:27Güncelleme: 14:58:27

Lenf bezi nedir?
Lenf bezi, pirinç tanesinden zeytin tanesine kadar değişen boyutları olan bezdir. Yüzeysel ya da derin mevzilenerek vücudun her yanına dağılmıştır. Yüzeysel olanları boyun, koltuk altı ve kasıklardadır.

Lenfatik sistem nedir?
Lenfatik sistem; lenf bezleri, lenf damarları ve lenfatik dokudan oluşan sistemdir. Lenf damarları, lenf sıvısı içinde bağışıklık hücrelerimizi taşıyarak kan dolaşımına katarlar. Lenf dokusu; bademcikler, dalak, apandisit ve ince bağırsakların içini döşeyen dokunun büyük bir kısmıdır.

Lenf bezi ne işe yarar?
Lenf bezlerinin başlıca görevi filtrasyondur. Yani lenf sıvısını filtre ederek zararlı madde ve hücrelerin kana karışmasına engel olurlar. Süzerek alıkoydukları zararlı maddeleri de yok ederler. Ayrıca bağışıklık sistemini güçlendiren antikorlar üretirler.

Lenf bezi büyümesi nedir?
Lenf bezi büyümesi, ‘lenfadenopati’ olarak tanımlanır. Lenfadenopatilerin büyük kısmı iyi huyludur. Nadiren kansere yol açanları da vardır. Bu nedenle yakından takip edilir.
Çapı 1 santimetrenin altında olan lenf düğümleri pek risk taşımazlar. 1.5 santimetre üzerinde olanlar ise dikkatle izlenirler. Yüzeysel lenfadenopatilerin tanısı ve takibi elle muayene ve USG ile yapılır. Karın içi ve göğüs boşluğundaki lenfadenopatilerin tanı ve takibi ise USG ve bilgisayarlı tomografi ile yapılır.
Göğüs boşluğunda 1.5 santimetre, karın boşluğunda 2 santimetreyi geçen nodüller patolojik olarak kabul edilir, ileri tetkik ve takibe alınır.
Lenf bezlerinde büyüme sadece boyun, koltuk altı ya da kasıklarda olabileceği gibi tüm vücuda da yayılmış olabilir. Yaygın büyümeler daha ciddi hastalıklara işaret eder. Bu durumda AIDS ve kanser taraması yapılır.
Öte yandan diş çürükleri ve iltihapları, üst solunum yolu enfeksiyonları da lenf bezlerinde büyümeye neden olur.

Nasıl izlenir?
Lenf düğümündeki büyümenin eski ya da yeni oluşu bir kriterdir. 10-15 günlük büyümeler, genelde bakteri ya da virüs enfeksiyonlarından ötürüdür.
Üç haftadan daha uzun süren olgularda tüberküloz ve lenfoma olasılığı vardır. Birkaç yıldır süren büyümeler, parazit ve tüberküloz düşündürür.
Bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar lenf bezlerini büyütebilir. Başlıcaları; epilepsi tedavisinde kullanılan fenitoin, enfeksiyon tedavisinde kullanılan penisilin ve sefalospirin grubu antibiyotikler ile hipertansiyon tedavisinde kullanılan kaptopril grubu ilaçlardır. Bu durumda ilaç kesilir ve lenf bezi takibe alınır.

Lenfoma nedir?
Lenfoma, hızlı seyreden bir kanser türüdür. Ancak tedavisi, diğer kanserlerden daha yüz güldürücüdür. Bu yüzden erken tanı ve tedavi son derece önemlidir. Çocukluk çağından ileri yaşa kadar her dönemde görülebilen bir hastalıktır.
Lenfadenopati nedenleri
Enfeksiyon
Toksoplazma
İnfeksiyöz Mononükleoz
AIDS
Lenfoma
İlaçlar
Romatizma

Bulguları nelerdir?
Lenfomanın tipik bulgusu büyümüş lenf bezleridir. Büyüyen lenf bezleri gözle görülür, elle tutulur boyutlarda olup genelde ağrısızdır. En sık boyun, kasık ve koltuk altı lenf bezlerini tutar. Uzun süren ateş ve gece terlemeleri sıktır. Ayrıca iştahsızlık, zayıflama, kaşıntı, aşırı yorgunluk dile getirilir. Lenfomanın nedeni bilinmemektedir. Aşırı yorgun, sürekli kimyasal maddelere maruz kalan, bağışıklık sistemi zayıflayan kişilerde daha sık görüldüğü bilinmektedir.

Nasıl izlenir?
İlk adımda USG ve kan sayımı yapılır. İzleme periyodu 2-3 hafta arayladır.
Lenfadenopati yapan ilaçlar
Fenitoin
Beta bloker
Kaptopril
Sefalospirin
Penisilin
Kinidin

Hodgkin Hastalığı nedir?
Hodgkin hastalığı da bir tür lenfomadır. Ateş, gece terlemesi ve kaşıntı karakteristik bulgularıdır. Diğer lenfoma türlerinde bu tür belirtiler pek yoktur. Hodgkin lenfomalarda, lenf bezleri hareketli ve ağrısızdır; hodgkin dışı lenfomalarda ise hareketsiz ve ağrılıdır.

Diğer Yazıları

Azıcık aşım, ağrısız başım

  • Yayın Tarihi: 18/08/14 00:28
  • [javascript protected email address]
Kaç çeşit baş ağrısı vardır? Başlıca iki çeşit baş ağrısı vardır: Fonksiyonel baş ağrısı ve organik baş ağrısı. Uluslararası Baş Ağrıları Derneği, bu iki çeşit altında tam 165 farklı baş ağrısı tanımlamıştır. En sık görülen baş ağrıları fonksiyonel...
Devamını Oku

Kolesterol dostumuzdur, dost kalacaktır!

  • Yayın Tarihi: 11/08/14 23:17
  • [javascript protected email address]
l Kolesterol nedir? Kolesterol, vücudumuzda bulunan bir tür yağdır. Kolesterol, hücrelerimizi çevreleyen zarların temel yapı taşıdır. Kolesterol olmazsa hücre de olmaz, yaşam da olmaz. Ayrıca birçok enzim ve hormonların da yapı taşıdır. Kortizol ve...
Devamını Oku

Şekeri düşen insan uzlaşmaz, kavgacıdır!

  • Yayın Tarihi: 04/08/14 23:13
  • [javascript protected email address]
Reaktif Hipoglisemi ne demektir? Reaktif hipoglisemi şeker hastası olmayan kişilerde ani kan şekeri düşmesidir. Normalde açlık kan şekeri 80-100 mg/dl, tokluk kan şekeri ise 120-130 mg/dl arasıdır. Reaktif hipoglisemide kan şekeri çok kez 50 mg/dl...
Devamını Oku

Güneş sıcak ile çarpar, ürtiker ile yakar!

  • Yayın Tarihi: 28/07/14 23:11
  • [javascript protected email address]
Ürtiker ne demektir? Deri üzerinde kabarık, kızarık ve kaşıntılı döküntülere ürtiker denir. Boyutları yarım santimetreden el ayasına kadar değişir. Üzerine basmakla soluk iz kalır. Vücudun her yerinde görülür. Genelde kısa sürelidir, 24 ile 48 saat...
Devamını Oku

Hipertansiyonla barışma, savaş!

  • Yayın Tarihi: 21/07/14 23:09
  • [javascript protected email address]
Hipertansiyon ne demektir? Hipertansiyon, yüksek kan basıncı demektir. Dolaşan kan yükü ve artan damar direncinden ötürü olur. Damarların kan ile dolup boşalması esnasında gösterdiği esneme kabiliyetleri sağlıklı oluşlarına işarettir. Esneme...
Devamını Oku
Tüm Yazıları