HABERTÜRK Gazetesi yazarlarının köşeleri, saat 9:00'dan itibaren güncellenmektedir.
Dr. Tuncay Filiz

Dr. Tuncay Filiz

[javascript protected email address]

İdrarda kan uyarıdır!

13 Aralık 2010 Pazartesi, 15:32:32Güncelleme: 15:32:32

İdrarda kan, tıp dilinde hematüri olarak adlandırılır. İdrarın normal rengi saman sarısıdır. İdrara kan karışırsa kırmızı, kahverengi, pembe, koyu sarı, siyah renklerden birine dönüşür.

Nasıl görülür?
Hematüri, çıplak gözle görüldüğü gibi, mikroskop altında ya da duyarlı çubuklar (dipstikler) ile tesadüfen de görülür. Çıplak gözle görülen şekline makroskobik hematüri denir. Diğerleri ise mikroskobik hematüri olarak adlandırılır.

Yanıltıcı olabilir mi?
Evet yanıltabilir. Her kırmızı idrar, kan demek değildir. Pek çok ilaç, yiyecek ve içecek, idrarın rengini kırmızıya boyayabilir. Şalgam, kırmızı biber, pancar, böğürtlen, idrara pembe-kırmızı renk verirler. Rifadin, metronidazole, fenitoin grubu ilaçlar, idrar rengini kırmızıya çevirirler.             Bir tür demir metabolizması bozukluğu olan Porfiria hastalığında idrar rengi kırmızıdır.

Gizli kanama nasıl teşhis edilir?
Kırmızı kan hücresine eritrosit denir. Erişkinlerde 24 saat içinde idrarla 100’den fazla eritrosit atılması normaldir. Dipstik test çubukları, 1-2 eritrosite bile duyarlıdır. Dipstik ile negatif sonuç, idrarda kanama olmadığını gösterir. Pozitif sonuç ise kanamaya işaret eder. Bu durumda idrarın mikroskobik tetkiki yapılır.

Mikroskobik kanama nedir?
Mikroskobik olarak idrarda 0-3 arasında eritrosit normaldir. Bunun üstündeki değerler ise hematüri demektir. Kadınlarda periyodik olarak görülen hematüriler, menstruasyonla ilgili olabilir. Bu durumda hematüri, endometriozis denilen bir hastalıktan ileri gelebilir.

Nedenleri nelerdir?
Başlıca nedenleri böbrek taşı, enfeksiyon, travma, kan hastalıkları, ilaçlar ve nihayet kanserdir. Polikistik böbrek hastalarında her dört kişiden birinde hematüri görülür. Böbreklerde sessiz taşlar, sürekli mikroskobik hematüriye neden olurlar. Virüs enfeksiyonlarından 1-2 gün sonra idrarda kanama görülebilir ve enfeksiyon sona erdiğinde kan da kesilir. Streptokok türü bakterilerin neden olduğu enfeksiyondan birkaç hafta sonra nefrit gelişebilir. Nefrit, hematüri ve hipertansiyona yol açar.

Nasıl izlenir?
Hematüri ilk kez ortaya çıkmış ve başkaca bir bulgu yoksa, birkaç gün ara ile tahlil tekrar edilir. Hiçbir nedene bağlanamayan geçici hematüriler gençlerde sıktır. Çok kez farkına varılmayan bir travma ya da egzersizden ötürüdür. Yüzme, koşu, tenis, en sık kanamaya neden olan egzersizlerdir.
Yaşlılarda geçici bile olsa hematüri, ciddiye alınır. Olası bir kanser riski mutlaka dışlanır, ultrasonografi ve sistoskopi yapılır.

Nefrit kanaması nasıldır?
İdrar yolları ve mesane kaynaklı kanamalar genelde berrak kırmızıdır. Böbrek kaynaklı kanamalar ise genelde koyu ve bulanık olup çok kez kahverengi ya da kola rengindedir. Aynı anda idrarla yüksek miktarda protein kaybı da vardır. Yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliği ile birlikte olan bu bulgular, tipik nefrit tablosudur.

Diğer Yazıları

Unutkansan B12 ölçtür!

  • Yayın Tarihi: 15/12/14 00:57
  • [javascript protected email address]
—B12 vitamini nedir? B12 vitamini suda eriyen bir vitamindir. Suda eriyen diğer vitaminlerden farkı depo edilebilmesidir. Depolanma işlevi karaciğerde gerçekleşir. Bu nedenle eksikliğine ait belirtileri yavaş yavaş ortaya çıkar. Bu süreç aylar...
Devamını Oku

Cinsel hijyen sistiti frenler!

  • Yayın Tarihi: 08/12/14 01:00
  • [javascript protected email address]
Sistit ne demektir? Sistit, mesane (idrar kesesi) iltihaplanması demektir. En başta gelen nedeni koli bakterileridir. Dışkıda bol miktarda bulunan koli bakterileri dışkılama esnasında mesaneye bulaşırlar. İdrar yollarında taş, vajinal yolla kullanılan...
Devamını Oku

İlaçlar da şişmanlatır!

  • Yayın Tarihi: 01/12/14 02:32
  • [javascript protected email address]
Şişmanlık ne demektir? Şişmanlık, vücut yağ oranının artışı ile birlikte vücut kitle indeksinin (VKİ) 30'dan yüksek olması demektir. Vücut yağ oranı, vücut ağırlığının erkeklerde yüzde 15-18' i, kadınlarda ise yüzde 20-25'idir. Yağ oranı erkeklerde yüzde...
Devamını Oku

Depresyon sandığın kronik yorgunluk olmasın?

  • Yayın Tarihi: 24/11/14 00:27
  • [javascript protected email address]
Kronik yorgunluk sendromu ne demektir? Kronik yorgunluk sendromu, en az altı aydan beri devam eden ve istirahat etmekle geçmeyen bir yorgunluktur. Bizi yoran doğal ya da doğal olmayan nedenlerdir. Aşırı derecede efor, uykusuz kalmak, çeşitli...
Devamını Oku

İlaç ve reflü öksürüğü inatçıdır!

  • Yayın Tarihi: 17/11/14 05:25
  • [javascript protected email address]
—Öksürük nedir? Öksürük, hava yollarımıza ait bir reflekstir. Refleks, hava yolları irrite olunca akciğerlerdeki havanın gürültülü bir şekilde dışarı çıkmasına yol açar. Hava yollarındaki bu irritasyona spazm da diyebiliriz. Spazm; burun, boğaz ve...
Devamını Oku
Tüm Yazıları