HABERTÜRK Gazetesi yazarlarının köşeleri, saat 9:00'dan itibaren güncellenmektedir.
Dr. Tuncay Filiz

Dr. Tuncay Filiz

[javascript protected email address]

İdrarda kan uyarıdır!

13 Aralık 2010 Pazartesi, 15:32:32Güncelleme: 15:32:32

İdrarda kan, tıp dilinde hematüri olarak adlandırılır. İdrarın normal rengi saman sarısıdır. İdrara kan karışırsa kırmızı, kahverengi, pembe, koyu sarı, siyah renklerden birine dönüşür.

Nasıl görülür?
Hematüri, çıplak gözle görüldüğü gibi, mikroskop altında ya da duyarlı çubuklar (dipstikler) ile tesadüfen de görülür. Çıplak gözle görülen şekline makroskobik hematüri denir. Diğerleri ise mikroskobik hematüri olarak adlandırılır.

Yanıltıcı olabilir mi?
Evet yanıltabilir. Her kırmızı idrar, kan demek değildir. Pek çok ilaç, yiyecek ve içecek, idrarın rengini kırmızıya boyayabilir. Şalgam, kırmızı biber, pancar, böğürtlen, idrara pembe-kırmızı renk verirler. Rifadin, metronidazole, fenitoin grubu ilaçlar, idrar rengini kırmızıya çevirirler.             Bir tür demir metabolizması bozukluğu olan Porfiria hastalığında idrar rengi kırmızıdır.

Gizli kanama nasıl teşhis edilir?
Kırmızı kan hücresine eritrosit denir. Erişkinlerde 24 saat içinde idrarla 100’den fazla eritrosit atılması normaldir. Dipstik test çubukları, 1-2 eritrosite bile duyarlıdır. Dipstik ile negatif sonuç, idrarda kanama olmadığını gösterir. Pozitif sonuç ise kanamaya işaret eder. Bu durumda idrarın mikroskobik tetkiki yapılır.

Mikroskobik kanama nedir?
Mikroskobik olarak idrarda 0-3 arasında eritrosit normaldir. Bunun üstündeki değerler ise hematüri demektir. Kadınlarda periyodik olarak görülen hematüriler, menstruasyonla ilgili olabilir. Bu durumda hematüri, endometriozis denilen bir hastalıktan ileri gelebilir.

Nedenleri nelerdir?
Başlıca nedenleri böbrek taşı, enfeksiyon, travma, kan hastalıkları, ilaçlar ve nihayet kanserdir. Polikistik böbrek hastalarında her dört kişiden birinde hematüri görülür. Böbreklerde sessiz taşlar, sürekli mikroskobik hematüriye neden olurlar. Virüs enfeksiyonlarından 1-2 gün sonra idrarda kanama görülebilir ve enfeksiyon sona erdiğinde kan da kesilir. Streptokok türü bakterilerin neden olduğu enfeksiyondan birkaç hafta sonra nefrit gelişebilir. Nefrit, hematüri ve hipertansiyona yol açar.

Nasıl izlenir?
Hematüri ilk kez ortaya çıkmış ve başkaca bir bulgu yoksa, birkaç gün ara ile tahlil tekrar edilir. Hiçbir nedene bağlanamayan geçici hematüriler gençlerde sıktır. Çok kez farkına varılmayan bir travma ya da egzersizden ötürüdür. Yüzme, koşu, tenis, en sık kanamaya neden olan egzersizlerdir.
Yaşlılarda geçici bile olsa hematüri, ciddiye alınır. Olası bir kanser riski mutlaka dışlanır, ultrasonografi ve sistoskopi yapılır.

Nefrit kanaması nasıldır?
İdrar yolları ve mesane kaynaklı kanamalar genelde berrak kırmızıdır. Böbrek kaynaklı kanamalar ise genelde koyu ve bulanık olup çok kez kahverengi ya da kola rengindedir. Aynı anda idrarla yüksek miktarda protein kaybı da vardır. Yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliği ile birlikte olan bu bulgular, tipik nefrit tablosudur.

Diğer Yazıları

Bilinçsiz kalsiyum tüketmek riskli ve tehlikelidir!

  • Yayın Tarihi: 02/09/14 00:10
  • [javascript protected email address]
—Kalsiyum ne işe yarar? Kalsiyum hayati fonksiyonlarımızın devamını sağlayan bir mineraldir. Vücudumuzda çözünmüş ve çözünmemiş olmak üzere iki formda bulunur. Çözünmeyen kalsiyum tuzları iskelet sistemine bağlanarak, kemiklerin güçlenmesini...
Devamını Oku

Safra yolları taşlı dinlemez kalem kaşlı!

  • Yayın Tarihi: 25/08/14 00:28
  • [javascript protected email address]
Safra taşları safra kesesi ya da kanallarında yer tutmuş irili ufaklı taşlardır. Safra taşları, genetik nedenlerden ya da dengesiz beslenmelerden ötürü olur. Düşük kalorili diyet yaparak hızla kilo vermek dengesiz beslenmektir ve bunun bedeli de safra...
Devamını Oku

Azıcık aşım, ağrısız başım

  • Yayın Tarihi: 18/08/14 00:28
  • [javascript protected email address]
Kaç çeşit baş ağrısı vardır? Başlıca iki çeşit baş ağrısı vardır: Fonksiyonel baş ağrısı ve organik baş ağrısı. Uluslararası Baş Ağrıları Derneği, bu iki çeşit altında tam 165 farklı baş ağrısı tanımlamıştır. En sık görülen baş ağrıları fonksiyonel...
Devamını Oku

Kolesterol dostumuzdur, dost kalacaktır!

  • Yayın Tarihi: 11/08/14 23:17
  • [javascript protected email address]
l Kolesterol nedir? Kolesterol, vücudumuzda bulunan bir tür yağdır. Kolesterol, hücrelerimizi çevreleyen zarların temel yapı taşıdır. Kolesterol olmazsa hücre de olmaz, yaşam da olmaz. Ayrıca birçok enzim ve hormonların da yapı taşıdır. Kortizol ve...
Devamını Oku

Şekeri düşen insan uzlaşmaz, kavgacıdır!

  • Yayın Tarihi: 04/08/14 23:13
  • [javascript protected email address]
Reaktif Hipoglisemi ne demektir? Reaktif hipoglisemi şeker hastası olmayan kişilerde ani kan şekeri düşmesidir. Normalde açlık kan şekeri 80-100 mg/dl, tokluk kan şekeri ise 120-130 mg/dl arasıdır. Reaktif hipoglisemide kan şekeri çok kez 50 mg/dl...
Devamını Oku
Tüm Yazıları