HABERTÜRK Gazetesi yazarlarının köşeleri, saat 9:00'dan itibaren güncellenmektedir.
Dr. Tuncay Filiz

Dr. Tuncay Filiz

[javascript protected email address]

İdrarda kan uyarıdır!

13 Aralık 2010 Pazartesi, 15:32:32Güncelleme: 15:32:32

İdrarda kan, tıp dilinde hematüri olarak adlandırılır. İdrarın normal rengi saman sarısıdır. İdrara kan karışırsa kırmızı, kahverengi, pembe, koyu sarı, siyah renklerden birine dönüşür.

Nasıl görülür?
Hematüri, çıplak gözle görüldüğü gibi, mikroskop altında ya da duyarlı çubuklar (dipstikler) ile tesadüfen de görülür. Çıplak gözle görülen şekline makroskobik hematüri denir. Diğerleri ise mikroskobik hematüri olarak adlandırılır.

Yanıltıcı olabilir mi?
Evet yanıltabilir. Her kırmızı idrar, kan demek değildir. Pek çok ilaç, yiyecek ve içecek, idrarın rengini kırmızıya boyayabilir. Şalgam, kırmızı biber, pancar, böğürtlen, idrara pembe-kırmızı renk verirler. Rifadin, metronidazole, fenitoin grubu ilaçlar, idrar rengini kırmızıya çevirirler.             Bir tür demir metabolizması bozukluğu olan Porfiria hastalığında idrar rengi kırmızıdır.

Gizli kanama nasıl teşhis edilir?
Kırmızı kan hücresine eritrosit denir. Erişkinlerde 24 saat içinde idrarla 100’den fazla eritrosit atılması normaldir. Dipstik test çubukları, 1-2 eritrosite bile duyarlıdır. Dipstik ile negatif sonuç, idrarda kanama olmadığını gösterir. Pozitif sonuç ise kanamaya işaret eder. Bu durumda idrarın mikroskobik tetkiki yapılır.

Mikroskobik kanama nedir?
Mikroskobik olarak idrarda 0-3 arasında eritrosit normaldir. Bunun üstündeki değerler ise hematüri demektir. Kadınlarda periyodik olarak görülen hematüriler, menstruasyonla ilgili olabilir. Bu durumda hematüri, endometriozis denilen bir hastalıktan ileri gelebilir.

Nedenleri nelerdir?
Başlıca nedenleri böbrek taşı, enfeksiyon, travma, kan hastalıkları, ilaçlar ve nihayet kanserdir. Polikistik böbrek hastalarında her dört kişiden birinde hematüri görülür. Böbreklerde sessiz taşlar, sürekli mikroskobik hematüriye neden olurlar. Virüs enfeksiyonlarından 1-2 gün sonra idrarda kanama görülebilir ve enfeksiyon sona erdiğinde kan da kesilir. Streptokok türü bakterilerin neden olduğu enfeksiyondan birkaç hafta sonra nefrit gelişebilir. Nefrit, hematüri ve hipertansiyona yol açar.

Nasıl izlenir?
Hematüri ilk kez ortaya çıkmış ve başkaca bir bulgu yoksa, birkaç gün ara ile tahlil tekrar edilir. Hiçbir nedene bağlanamayan geçici hematüriler gençlerde sıktır. Çok kez farkına varılmayan bir travma ya da egzersizden ötürüdür. Yüzme, koşu, tenis, en sık kanamaya neden olan egzersizlerdir.
Yaşlılarda geçici bile olsa hematüri, ciddiye alınır. Olası bir kanser riski mutlaka dışlanır, ultrasonografi ve sistoskopi yapılır.

Nefrit kanaması nasıldır?
İdrar yolları ve mesane kaynaklı kanamalar genelde berrak kırmızıdır. Böbrek kaynaklı kanamalar ise genelde koyu ve bulanık olup çok kez kahverengi ya da kola rengindedir. Aynı anda idrarla yüksek miktarda protein kaybı da vardır. Yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliği ile birlikte olan bu bulgular, tipik nefrit tablosudur.

Diğer Yazıları

Her safra taşı ameliyat gerektirmez

  • Yayın Tarihi: 26/01/15 01:58
  • [javascript protected email address]
Safra taşları neden olur? Safra taşları, safra kesesi veya safra kanallarında oluşan irili ufaklı taşlardır. Safra taşları başlıca iki nedenden ötürü olur; genetik nedenler ve dengesiz beslenme. Çok düşük kalorili diyet yaparak hızla kilo vermek, en sık...
Devamını Oku

KOAH uyku kaçırıyor

  • Yayın Tarihi: 19/01/15 01:40
  • [javascript protected email address]
—KOAH ne demektir? Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı demektir. Bronşların kronik olarak tıkanması anlamına gelir. KOAH, dünyada yaşam kaybına neden olan hastalıklar sıralamasında dördüncü sırada yer alır. En sık orta-ileri yaşlarda sigara içen...
Devamını Oku

Yellenmenin de ölçüsü vardır!

  • Yayın Tarihi: 12/01/15 00:12
  • [javascript protected email address]
—Karın şişkinliği neden olur? Karın şişkinliği, en sık bağırsak gazlarından ötürü olur. Karın boşluğunda asit ya da yer kaplayan oluşumlar da nadiren karın şişkinliğine neden olabilirler. Bağırsak gazı, besinlerin bağırsaklarda sindirilmesi...
Devamını Oku

Tırnaklarına sahip ol!

  • Yayın Tarihi: 05/01/15 00:21
  • [javascript protected email address]
Sağlıklı tırnaklar pembe renkli, saydam ve bombe görünümlü olup haftada 0.5-1 mm kadar uzarlar. Mor, sarı, yeşilimtırak renkler, enine ya da boyuna çizgiler, uzamamak, yumuşamak ve kırılmak tırnakların hastalık belirtileridir. Tırnaklar cisimleri daha...
Devamını Oku

Ürtiker kanser uyarısı olabilir!

  • Yayın Tarihi: 29/12/14 00:17
  • [javascript protected email address]
—Ürtiker nedir? Ürtiker, alerjik deri döküntüsü demektir. Deri üzerinde kabarık ve kaşıntılı kızartılar söz konusudur. Boyutları 0.5 ile 10 santimetre arasıdır. Üzerlerine basmakla kızarıklık kaybolur, geçici soluk bir iz oluşur. Döküntüler vücudun...
Devamını Oku
Tüm Yazıları