Dr. Tuncay Filiz

Gut tetikçilerine dikkat!

Gut nedir?
Gut, bir tür mikrobik olmayan iltihabi eklem hastalığıdır. Akut krizler şeklinde ya da kronik olarak seyreder.
Gut krizi nedir?
Ani olarak başlayan, başladığı yerde kızarıklık ve şişmeye neden olan şiddetli bir eklem ağrısıdır.
Özelliği nedir?
Ağrı, son derece şiddetlidir. Çok kez zonklayıcı vasıftadır. El dahi değdirmek istenmez.
Hangi eklemleri yakalar?
En sık ayak başparmağını yakalar. Genelde tek eklem tutulur. Ancak kronik gut hastalığında birkaç eklem de yakalanabilir.
Gut neden olur?
Asıl neden, kanda ürik asit düzeyinin artmasıdır. Bunun nedeni ise böbreklerin fazla ürat tutmasıdır. Bu suretle vücutta depo edilen ürik asit miktarı da artmış olur. Ayrıca gıdalar ve bazı ilaçlar da gut hastalığını tetikleyebilir.
Hangi gıdalar tetikçidir?
Fazla et ya da sakatat, gut krizini tetikleyen gıdalardır. Bundan ötürü bir zamanlar gut hastalığına “zengin hastalığı” da denirdi. Özellikle kriz dönemlerinde proteinli besinleri azaltmak uygun olur.
Hangi ilaçlar tetikler?
Tiazid grubu idrar söktürücüler ve düşük dozlarda aspirin, ürik asit artışına neden olur. Kriz dönemlerinde bu ilaçlar kullanılmamalıdır. Öte yandan insülin direnci de akut krize yol açabilir.
Kimlerde görülür?
Gut hastalığı en sık 50 yaş sonrası erkeklerde görülür. Kadınlarda ise menopozdan sonra sıktır. Gençlerde daha seyrektir.
Kronik gut artriti nedir?
Kronik gut artriti eklemlerde şekil bozuklukları ile karakterizedir. Ürik asit kristalleri, kulak kepçesinde yumrulara neden olabilir. Böbreklerin tutulumu ise ürik asit taşlarına yol açar.
Nasıl teşhis edilir?
Serum ürik asit artışı, eklemde ani oluşan kızarma, şişlik ve ağrı gut krizi lehinedir. Kriz esnasında ölçülen serum ürik asit seviyesi normal sınırlarda olabilir, bu durum tanıyı reddettirmez.
Yalancı gut ne demektir?
Yalancı gut, gut hastalığını taklit eden bulgular ile karakterizedir. Ancak ağrılar ve eklem deformasyonları daha hafif seyreder. Yalancı gutta eklem aralığında ürat değil kalsiyum kristalleri birikmiştir.
Yalancı gut kimlerde görülür?
En çok 60 yaş üzerindeki artrozlu (kireçlenme) kişilerde görülür. ‘Gut’tan farklı olarak diz ve el bileği eklemleri daha sık tutulur.
Gut nasıl tedavi edilir?
Akut krizlerde kesin istirahat gerekir. İlaç olarak ilk tercih edilen indometazin grubudur. Şiddetli krizlerde düşük dozda kolşisin verilir. Çok dirençli olgularda ise kortizon eklenir.
Ürik asit düşürücüler rutin alınmalı mı?
Hayır, ürik asit düşürücüleri rutin olarak kullanmak pek önerilmez. Bu tür ilaçların yan etkileri, yararlarından daha fazla olabilir.
Gut krizine yol açanlar
- Hipertansiyon
- Hiperparatiroidi
- Hipotiroidi
- Aşırı protein tüketmek
- Az su içmek


Ne yapmalıyız?


- Pürinli gıdaları azaltın.
- Günde 2.5 litre su için.
- Fazla kiloları atın.
- Alkolü azaltın.
- İlaçlarınızı gözden geçirin.