Son Dakika
08.04.2018 - 03:56 | Güncelleme:

‘Burada bir şair ölmüş, kuşlar yasına gider’

Antep’te son günüydü. Ortaokulu okumak üzere trenle İstanbul’a gidecekti. Annesiyle babası o gece Nakıp Ali’nin sinemasına götürdüler onu. İki filmi birden izlediler. Çıkarken Nakıp Ali, filmleri beğenip beğenmediğini sordu. Çok beğenmişti ama gelecek programın filmi daha güzeldi! “Ne yazık ki onu seyredemeyeceğim, yarın akşam İstanbul’a gidiyorum” dedi. Nakıp Ali, “Talihine küs” dedi.

Ertesi gün sabah erkenden kapı çalındı. Nakıp Ali kapıdaydı. Onu sinemaya götürdü, “Otur” dedi. Işıklar söndü. Görmek istediği filmi, o gün koca salonda tek başına seyretti. Nakıp Ali ona giderayak bir hediye vermişti. 12 yaşındaydı.

Ve sanki Ülkü Tamer hep o yaşlarda kalmak istedi. O filmin içinde dolaşarak yaşadı, ta ki geçenlerde 81 yaşında ölünceye dek.

Bazılarımız büyürken “çocuksu bakışını” hep yanında taşır. İşte çocukların ve kuşların şairi Ülkü Tamer, o “bakışı” mükemmel bir biçimde şiirine yansıttı. Hayatın çirkinleştirmediği ender adamlardandı, gülümseyerek öldü. Şairlerin içinde sinemayı en çok seven oydu.

Çocuklara ve kuşlara en güzel dizeleri armağan eden de...

Cemal Süreya, “Kısa şiirlerinin çoğu karnaval bileti gibidir, sevinç doludur” der. O da, onun için bu güzel satırları yazan şaire şöyle bir şiir hediye eder:

“Tanrı Bininci gece şairi yarattı,
 Bin ikinci gece Cemal’i.
 Bin üçüncü gece şiir okudu Tanrı,
 Başa döndü sonra,
 Kadını yeniden yarattı.”

HER ŞEYİN AMATÖRÜ
Robert Kolej’e kaydını yaptıran Ülkü Tamer’in ilk şiiri daha lisedeyken ciddi bir edebiyat dergisinde yayınlandı. Okulda tanıştığı Tomris Uyar’la sonradan evlendi. Soru şu:

Eğer Ülkü Tamer karısı Tomris Uyar’ı, Cemal Süreya, Turgut Uyar ve Edip Cansever’le tanıştırmamış olsaydı, Türk şiirinde “İkinci Yeni” diye bir akım doğar mıydı?

Cevabı araştıracaklara birkaç ipucu: Hikâyeci Tomris Uyar, Ülkü Tamer’den boşandıktan sonra Cemal Süreya ile yaşamaya başladı. Ondan ayrıldıktan sonra Turgut Uyar’la evlendi. Edip Cansever için de “Bitmeyen tek aşkın gerçek ve lirik bir dostluk olduğunu Edip Cansever öğretti bana” dedi. İkinci Yeni’nin bu üç büyük şairi, en güzel şiirlerini Tomris Uyar için yazdılar. Cemal Süreya, “Daha nen olayım isterdin/ Onursuzunum senin” dedi. Turgut Uyar ise, “Bir bozuk saattir yüreğim/ Hep sende durur” diye yazdı. Edip Cansever ise o kadar hayrandı ki her yıl 15 Mart’ta, yani Tomris Uyar’ın doğum gününde bir şiir yayınladı, hiç sektirmedi. Onun için yazdığı bir şiirde, “Bir adın vardı senin, Tomris Uyardı/ Adını yenile bu yıl, ama bak Tomris Uyar olsun gene” dedi.

İçinde hiç nokta olmayan, her cümlenin virgüllendiği, aslında sinema delisi yaramaz bir mektepli çocuğun dünyasının anlatıldığı “Virgülün Başından Geçenler” kitabını 1965’te yayınlandı. Bu kitapta pek dikkat çekmeyen bir “ithaf” vardır, “Ekin için” diye yazar.

Ekin, Ülkü Tamer ile Tomris Uyar’ın bebeğidir. Daha birkaç aylıkken sütten boğularak can vermiş. Evliliklerini de muhtemelen bu kaza zehirlemiş. O yüzden ayrılmışlar diyor Murat Belge. Yine Cemal Süreya onun için, “Hayatın, ölümün ve her şeyin amatörüydü Ülkü Tamer” diyor. 

Sadece şair değildi, oyuncuydu, gazeteciydi, çevirmendi, dergi ve yayınevi editörü, telif hakları temsilcisi, sinema filmi ithalatçısı, şarkı sözü yazarıydı. Mesela Fellini’nin ünlü filmi “Amarcord”u bin bir zahmetlerle o Türkiye’ye getirdi, Zoltan Fabri’nin “Macarlar”ını da..

Harry Potter serisinin ilk kitabı “Felsefe Taşı”nı o çevirdi, Pinokyo’yu da; La Fontaine’in “fabl”lerini, Grimm Kardeşler’in masallarını, Faulkner’dan hikâyeleri de... Euripides, Shakespeare, Çehov, Brecht, Miller, Ionesco, Steinbeck, Eliot, İbsen gibi dünya edebiyatının büyük yazarlarından otuzun üzerinde oyun çevirdi. Birçok şiir antolojisi hazırladı. Ezra Pound’dan Yevtoşenko ve Tagore’a kadar, birbirine hayli uzak şairleri o buluşturdu bizimle.

Attila İlhan’ın “İçine çektiğin gökyüzü değil havadır” diyerek dalga geçtiği “İçime çektiğim hava değil gökyüzüdür” dizesi, 1966’da yayınlanan kitabının da adıdır. Ahmet Kaya bestesi “Bir soğuk yel eser/ Üşür ölüm bile”, Zülfü Livaneli bestesi “Seher yeli çık dağlara/ Güneş topla benim için”, Ülkü Tamer’in ölümsüz dizeleridir.

Ülkü Tamer, İkinci Yeni Akımı’nın son temsilcilerinden biriydi. O da öldü, İkinci Yeni’den Allah uzun ömürler versin, bir tek Sezai Karakoç kaldı geriye.

Siz bakmayın, “Canım sıkılıyor, kuş vuralım istersen” demiş olmasına. Öldü işte, şimdi bütün kuşlar yasına gider!


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 08 Nisan 2018 Pazar 14:23
    Muthis bir yazi sairimize layik guzel bir veda olmus. Elinize yureginize saglik
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Çarşamba 11 MPH 25°
Kısmen Güneşli