Son Dakika
11.02.2018 - 04:45 | Güncelleme:

Adalet Divanı ABD’yi yargılar mı?

 

TÜRKİYE, ABD’ye karşı yargı yoluna gider mi? ABD, Uluslararası Adalet Divanı’nda yargıç karşısına çıkar mı? Kulislerde konuşulmaya başlanan bu önerinin sonuçları doğru yönetilebilir mi?

McMaster ve Tillerson’ın yapacağı ziyaretin hemen öncesinde başlayan tartışmanın nedeni ABD’nin silah yardımında bulunduğu, lojistik destek verdiği YPG/PYD ile PKK ilişkisi. AK Parti’deki bazı siyasetçiler, PYDYPG ile PKK arasındaki ilişkinin ispatlanmış olduğunu, bu durumda ABD’nin terör örgütleri listesine aldığı bir yapıya silah yardımı yaparak hem kendi yasalarını hem de uluslararası hukuku çiğnediğini, bu durumun pekâlâ yargıya taşınabileceğini düşünüyor. Çünkü hem ABD anayasasında “Listelenmiş terör örgütlerine destek vermek anayasal suçtur” hükmü var, hem de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2001’de aldığı 1371 sayılı ve 2017’de aldığı 2370 sayılı kararları var.

ABD bunların tümünü ihlal eder pozisyonda. Lakin “PYD ile PKK arasında herhangi bir bağ tespit etmedik” argümanı ABD için güvenli bir liman. PYD ile PKK arasında bulunan ve bizim için “görünür” olan bağ, ABD ve onun Savunma Bakanlığı tarafından teyit edilmedikçe; o kendisini “listelenmiş bir terör örgütüne destek vermekten” sorumlu saymayacak.

Ancak ABD’nin UAD’de yargılandığı bir dava var. İrangate skandalıyla ortaya çıkan belgeler, ABD’nin düşman ülke olarak gördüğü İran’a silah satıp elde ettiği gelirle Nikaragua’da Sandinista karşıtı Kontralar’ı desteklediğini gösterdi. Nikaragua 1979’da Adalet Divanı’na taşıdığı bu çirkin ilişkiden dolayı ABD’yi yargılattı. UAD, 1986’da ABD’nin suçlu olduğuna karar verdi. Yani ABD yargılanamaz diye bir durum yok, daha önce yargılandı.

Dahası, “PKK ile PYD arasında herhangi bir ilişki tespit edemedik” savunmasını değersiz kılacak bir rapor da var Türkiye’nin elinde. Barack Obama döneminde Beyaz Saray’da kurulan Terörle Mücadele İstihbarat Birimi’nin hazırladığı rapor, PYD- PKK bağlantısını gayet açık seçik şekilde ortaya koyuyordu.

Fikir güzel, ABD’yi yaptıklarından dolayı sorumluluk almaya zorlayan her fikir güzeldir. Böyle bir davanın Adalet Divanı’nda görülmesi olasılığında, Türkiye kendi tezlerini uluslararası kamuoyuna taşıma fırsatı bulur. ABD kendini açıklama zorunluluğuna maruz kalır. Ancak işlerin o safhaya gelmemesi ihtimali daha yüksek.

PARLAK OLMAYABİLİR

Nikaragua ile ilgili dava olumlu bir örnek ama şunu biliyoruz: ABD daha Irak’ta işlediği suçların bile hesabını vermedi. Savaş suçu işledi, çünkü işleyebiliyor. Hesabını vermedi, çünkü vermeme imkânı var.

Öte yandan Adalet Divanı da devletlerin egemenlik hakkına ve eşitliğine aykırı çalışır hale gelmeyecek şekilde tasarlanmış bir kurum. Yargılamanın yapılabilmesi için ilgili devletin onayı gerekiyor.

Dava açılsa bile kuvvetle muhtemel ABD, divanın yargı yetkisini tanımadığını belirterek yetki itirazında bulunacak ve mahkeme de davayı usulden reddedecek. Elbette şöyle faydalar sâdır olabilir: Dava görülmese bile Uluslararası Adalet Divanı’na sunulan deliller, mahkemenin yapacağı bildirimlerle yer alır, yani ABD’nin faaliyetleri uluslararası kamuoyuna mal olur; PYD’nin çiçek çocuk olmadığı, gayet brutal yöntemler uygulayan bir terör örgütü olduğu verisi kamusallaşır. Bu da ister istemez ABD üzerinde baskı yaratabilir.

ABD, Türkiye’yi usulden reddedilen bir dava açtığı için küçük düşürmeye çalışırken Türkiye dava açmış olmasının yarattığı efekti doğru kullanarak sesinin etki alanını genişletebilir. Ama devamı var: Bütün bunlar iki ülke arasındaki ilişkileri daha da kötüleştirir. Dahası, ABD ile ilişkiler asla sadece ABD ile ilişkiler demek değil; aynı zamanda NATO’yla, AB’yle, Rusya’yla, hatta Suudi Arabistan ve İran’la ilişkilerin konseptini de belirleyen bir denge örüntüsü. Pek çok sorunu kestirmeden çözebilecek nice adımın bugüne kadar atılamamış olmasının nedeni de bu.

Özetle, ABD’yi UAD’de dava etmek, fikir olarak şahane olsa da, “ABD’yi dava etmiş Türkiye” tablosunun şekillendireceği denklemin sonuçları o kadar parlak olmayabilir. En basitinden, bu işten en çok PYD’ye tanıdığı imtiyazlar konusunda ABD’den geri kalmayan Rusya’nın kârlı çıkacağını ve Türkiye’nin Rusya ile ilişkisinin ihtiyari olmaktan çıkarak zorunlu hale geleceğini öngörebiliriz.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 12 Şubat 2018 Pazartesi 14:36
    bu emperyalist ülkelerin insalıga karsı olumlu yaklaşımları yüzdelik derecesi çok düşük olmasına rağmen insanları kandırmaları bunlardan ziyade insanlarında bunlara medeni diye bakması ve bunları göklere çıkarması işte insanlıgın hali büyük devlet dediklerimizin iki dudagı arasında
  • Misafir 12 Şubat 2018 Pazartesi 10:42
    ABD 'yi UAd dava etsek ve amerika suçlu bulunsa netice itibari ile ne olur hiç bir şey yine bildiğini okur ben kabadayıyım diyor. Sen ülke olarak meçlis kararıyle incirliği kapatabiliyormusun, kapatamıyorsun. Fasaryadan işlerle USA ya yaptırım uygulayammassın İncirlik üzerine oynayalım bak nasıl hizaya geliyorlar...
  • Misafir 12 Şubat 2018 Pazartesi 09:35
    Dünyamız haklıların güçlü olduğu değil, güçlülerin haklı olduğu bir yer. Kimse kendisini kandırmasın. Büyükler, güçlüler 'haklı çıkar', güçsüzler ise filler teğişirken ki gibi ezilir. Bu dünyada da böyle, ülkelerde de böyle, en küçük toplumsal örgütlenme olan ailede de böyle...
  • Misafir 11 Şubat 2018 Pazar 12:16
    Adalet bunun neresinde? Mahkeme güçlüyü yargılayamaz diyorsunuz. O zaman bize de o sistemi reddetmek uygun düşer. Kahrolsun ABD ve onun işbirlikçileri.
  • Misafir 11 Şubat 2018 Pazar 09:28
    amerika istedigi terore yardim ediyor ama yargilanamiyor ama istedigini terore yardim etmekten yargiliyor bu nasil adalet oluyor yada adaletsizlik amma celiski neymus guclu isen adalet herzaman senden yana
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Cuma 11 MPH 10°
Bulutlu