Geçen hafta Antalya Havalimanı’nı ziyaret ettim. Terminallerini, pistleri, apronu, CIP salonunu her tarafı dolaştım. Havalimanı şu an Avrupa’nın ilk beş terminal işletmecisi içinde yer alan TAV ve Fraport tarafından işletiliyor. Genel müdürler Deniz Varol (TAV) ve Bilgihan Yılmaz (Fraport) görüştüm.

Varol, geçen yıl TAV’ın Antalya’da işletmeci olmasıyla Medine Havalimanı’nda gelmiş, çekirdekten TAV kökenli bir yönetici. Havalimanı operasyonlarında tarafında uzman. Yılmaz ise Alman Fraport tarafından Nisan ayında atanan Türk kökenli Alman bir genel müdür. Ayrıca Fraport’un ilk defa bu göreve bir Türk kökenli genel müdür atadığını da belirteyim. Yılmaz, Fraport’a finans ve planlama üzerine uzmanlaşmış bir isim. İki eş genel müdürün birbirlerini tamamlayan yönleri var. Merak ettim sordum ve uyumlu çalıştıkları cevabını aldım. Antalya Havalimanı’nın Türkiye’nin ilk özelleştirilen meydan olması sebebiyle kurumsal kültürün oluşmasının da bunda etkisi olduğunu ifade ettiler.

6 ay dolu, 6 ay boş olur mu?

Yaz sezonundaki 6 aylık yoğunluğu, kış sezonuna nasıl taşımayı düşündüklerini, planlarını ve çalışmalarını ilk ağızdan öğrendim. Fraport TAV ekiplerinin Hindistan pazarında Antalya’yı tanıtma faaliyeti yürüttüklerine dikkat çeken genel müdürler, kışın da meydanın trafiğini artırmak için çaba gösterdiklerini söylediler.

Yürütülen çalışmalarla havalimanının 700 bin olan kış trafiği geçen yıl 1 milyon 200 bine çıkarılmış. Kışın havayollarına teşvik uygulayarak düşük sezonda yolcularını artırdıklarını ifade eden Deniz Varol, 2019’da geçen yıldan daha fazla yolcu ağırlayacaklarını, havayollarına terminal ve meydan operasyonlarında kendi gelirlerinden feragat ederek, indirim yaptıklarını söyledi.

Avrupa’nın 14’ncü büyüğü

Avrupa’nın 14’ncü büyük meydanı olduklarına dikkat çeken Bilgihan Yılmaz, yolcu trafiğinin %80’inin 6 aylık yaz sezonunda yapıldığını, kendilerinden önceki 13 havalimanında bayrak taşıyıcı havayolları olduğunu, ama Antalya’da böyle bir durum olmadan bu başarıya ulaştıklarını belirtti.

Antalya Havalimanı’na yapılan seferlerin %97’si charter uçuşlardan oluşuyor ve Haziran sonu itibariyle aşılması beklenen yolcu rakamı 32 milyon. 2018’e göre İngiltere’den beklenen büyüme ise %28. Ama asıl ümitlendiren Almanya pazarı. Rusya’dan sonra en fazla Almanya’dan misafir ağırlayan Antalya Havalimanı, bu yıl %20’lik büyümeyle Almanların kendi rekorlarını kırmasını bekliyor.     

Geçen yıl TAV Havalimanları Holding’in %49 hissesini alıp yönetimini paylaştığı meydanı Frankfurt Airport (Fraport) ile birlikte 2024’e kadar işletecek. Havalimanında TAV ve Fraport eşit şekilde temsil ediliyor ve 2 genel müdürle yönetiliyor. Daimi olarak 414 personeli olan meydanda 142 personel ise sezonluk olarak çalıştırılıyor.

Geniş gövdeli uçaklar geliyor

Antalya Havalimanı’nın pistlerini dolaşırken çeşitli renklerde boyanmış, farklı model uçaklarla, daha önce ismini duymadığım havayolu şirketleriyle karşılaştım. Bu arada Corendon Havayollarının yerde, uçacağı günü bekleyen Boeing 737 MAX’ini de dinlenirken gördüm. Meydanda dikkatim çeken bir başka şey ise geniş gövdeli uçak sayısında artıştı. Bu sene geçen yıla göre havayolları, yaklaşık %15  seviyesinde geniş gövdeli, çift koridorlu uçak kullanımını artırmışlar. Demek ki Antalya’ya ilgi tahmin edildiği gibi artıyor. Rekor ise günlük 86 bin yolcu ve 513 gelen yolcu uçağı.

Antalya’ya kaç havayolu uçuyor?

Antalya Havalimanı’na geçen yıl 140 ayrı havayolu sefer yapmış. Bu sene ise bu rakamın 150’ye yaklaşması bekleniyor. Ancak yurtdışından yolcu taşıyan hiçbir havayolu şirketinin Antalya pazarındaki payı %15’i aşmıyor. Birinci sırada Sunexpress var ve payı %13. İkinci Rusya’dan Azur Air’ın pazar payı ise %8. Corendon Havayolları %7 ile üçüncü. Yine Rusya’dan Northwind (%5) ve Pegasus (%5) havayolları ise 4 ve 5’nci sırada geliyor. Ayrıca bu sene ilk 6 ayda, Polonya’dan gelen yolcu %60, Romanya ve İsveç’ten ise %40 artış göstermiş. Ancak halen daha Antalya’nın 2015 rakamlarının gerisinde olduğu unutulmamalı.

İlk 5’te Türk girişimciler

Antalya’ya yurtdışından yolcu taşıyan ilk 5 havayolunda Türk girişimcilerin imzası olduğunun altını çizmekte fayda var. THY-Lufthansa ortaklığındaki Antalya merkezli Sunexpress ve Yıldıray Karaer’in Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptığı Corendon Turizm grubunun havayolu biliniyor, ama Rusya merkezli iki havayolu Azur Air ve Northwind Airlines tanınmıyor. Azur, Neşet Koçkar’ın sahibi olduğu Anex Turizm Grubu’na, Northwinds ise Pegas Touristik’in sahibi Ramazan Akpınar’a ait. Beşinci sıradaki Ali Sabancı’nın Yönetim Kurulu Başkanı olduğu Pegasus Havayolları ise içhatlarda Antalya’nın pazarının lideri durumunda.

CIP terminal, helikopterle transfer

Antalya Havalimanı’nın hedefinde daha fazla harcama yapan, daha kaliteli tesisler isteyen ve ona göre ağırlama bekleyen business class yolcular var. Charter uçuşlarıyla bu sınıfta yolcular pek gelmediğinden Antalya’da Türk Hava Yollarının 10 ayrı önemli yurtdışı merkeze başlattığı dış hat uçuşlar çok önem arz ediyor. Ayrıca Katar Havayolları da 2018’de haftada 2 olan tarifeli seferlerini bu yıl 5’e çıkaracak olması özellikle business yolcu açısından dikkat çekici.

Havalimanı yöneticileri de bu adımlara uygun olarak business yolcularını ağırladıkları, özel giriş/ çıkışı olan CIP terminalini yenilemişler. Ben de kullandım. Oldukça ferah ve direkt meydan manzarası olan güzel, kompakt bir terminal olmuş. Dış hatlar terminalindeki 2 ayrı otele (Max Royal ve Regnum Carya) ait olan CIP lounge ve fast track hizmeti olduğunun da altını çizeyim. Ayrıca havalimanından şehrin merkezine ve otellere özel helikopter servisi de yapılıyor. Üst sınıf yolcunun taleplerine karşılayacak adımların devam gelecek gibi görünüyor.

Tarih, doğa, kongre turizmi

Antalya denince akla deniz-kum-güneş üçlüsü ve doğal olarak yaz tatili geliyor. Ancak Antalya’da tarih, doğa, kültür ve kongre turizmi için de çok önemli bir merkez. Ancak bu alanlar için Türkiye ve Turizm Bakanlığı olarak şu ana kadar yeterli çalışma yapıldığı söylenemez. Bu sebeple Antalya’nın tanıtımlarının bu sene “Aspendos” vurgusuyla yapılması kararlaştırılmış.

Antalya Havalimanı da tarih ve kültür turizmine destek için düzenli olarak Olympos kazılarına destek veriyor. Rota Geliştirme Forumu CONNECT’in 17’ncisi 2020’de Antalya Havalimanı’nın ev sahipliğinde Şubat ayı içinde yapılacak. Ayrıca Fraport TAV Antalya Havalimanı, THY’nin tenis ve golf organizasyonlarına da destek veriyor.

Antalya Havalimanı’ndaki ilk 6 aylık durum ve bir önceki yıla göre gelişmeler ise şöyle: 

Dış hatlar

 

30  Haz 2019

30 Haz 2018

Değişim

Toplam yolcu

 

9.869.984

8.623.375

14,5%

toplam uçuş

 

59.526

49.862

19,4%

 

 

 

 

 

İç hatlar

 

30 Haz 2019

30 Haz 2018

Değişim

Toplam yolcu

 

3.376.660

3.628.134

-6,9%

Toplam uçuş

 

22.378

24.107

-7,2%

 

 

 

 

 

TOPLAM

 

 30 Haz 2019

30 Haz 2018

Değişim

Toplam yolcu

 

13.246.644

12.251.509

8,1%

Toplam uçuş

 

81.904

73.969

10,7%

 

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri