Türkiye ekonomisi 2019'un ikinci çeyreğinde yüzde 1.5 küçüldü. Ancak yılın ilk çeyreğinde ekonomideki daralmanın yüzde 2.4 olduğu göz önüne alındığında 2018 Ağustos ayındaki kur krizi ile başlayan sürecin dipten toparlanma sinyalleri vermeye başladığı da görüldü. 2109 ikinci çeyrek rakamlarında göze en çok çarpan konu inşaat sektöründeki önemli çöküş olsa da krizin psikolojik etkisinin yavaş yavaş ortadan kalktığı görüldü.

Vatandaşın tüketimi 2018'in son çeyreğine göre yılın ilk çeyreğinde (nominal olarak) 54 milyar lira azalmıştı. İkinci çeyrekte ise 73 milyar lira artarak 593 milyar liraya çıktı. Böylece vatandaşın harcamalarındaki düşüş önceki çeyreğe göre yüzde 4.8'den yüzde 1.1'e indi. Bu durum ise ekonomideki önemli ölçüde küçülmeyi sınırladı. Toplam 1 trilyon 24 milyar lira olan GSMH'nin yaklaşık yüzde 58'ini vatandaş ve özel sektörün tüketim harcamalarının oluşturduğu göz önüne alındığında rakamların ne söylediği daha açık anlaşılabiliyor. İkinci çeyrekte devletin tüketim harcamalarının da 7 milyar lira tırmandığını belirtelim. Devletin harcamaları önceki yılın aynı dönemine göre de yüzde 3.3 yükseldi. 

YEMEYE İÇMEYE BAŞLADIK

Büyüme rakamları içinde dayanıklılık türüne göre tüketim harcamaları ise şimdilik sadece dayanıksız mallarda yani gıda ve diğer hızlı tüketim mallarındaki tüketimde artıya geçildiği görülüyor. Dayanaksız mallarda tüketim ilk çeyrekte yüzde 1.2'lik küçülme yerini yüzde 2'lik büyümeye bıraktı. Tekstil, giyim ve ayakkabı gibi yarı dayanıklı tüketim mallarındaki küçülme de yüzde 17.3'Ten yüzde 5.2'ye indi. Otomobil, buzdolabı, çamaşır ve bulaşık makinesi ve mobilya gibi dayanıklı tüketim mallarındaki daralma da yüzde 15.9'Dan yüzde 7.4'e indi. 

SANAYİDEKİ DARALMA SINIRLANIYOR

İkinci çeyrekte yatırımlar ise  2.5 milyar lira düştü. Sanayide daralma da yüzde 3.9'dan yüzde 2.7'ye indi. Sanayinin alt dallarında imalat sanayiinde kan kaybı yüzde 4.2'den yüzde 3.3'e indi. İnşaattaki kayıp yüzde 9.3'ten yüzde 12.7'ye ulaştı. Hizmetler ise toparlandı ve ilk çeyrekte yüzde 3.4 küçülmüşken ikinci çeyrekte daralma rakamı 0.3 ile sınırlı kaldı. 

İKİNCİ ÇEYREKTE GÖZE ÇARPANLAR

-Vatandaş ve özel sektörün harcaması beklentilerden iyi geldi. Sadece yüzde 1.1 daraldı.

-Hizmetler toparlandı.

-İnşaat ve makine teçhizat yatırımlarında ciddi gerileme yaşandı

-İthalatın net katkısı azaldı

 YATIRIMLARDA YÜZDE 22.8'LİK DARALMA

Harcama  bileşenleri 
Çeyrek

 

III
Yerleşik hane halklarının tüketimi-4,8-1,1
Devletin nihai tüketim harcamaları6,63,3
Gayrisafi sabit sermaye oluşumu -12,4-22,8
Mal ve hizmet ihracatı9,28,1
(Eksi) Mal ve hizmet ithalatı-28,9-16,9
Gayrisafi yurt içi hasıla-2,4-1,5