Askerin başkanı beğenmeme hakkı olabilir mi?

ABD’de askeri bir panel geçtiğimiz günlerde, Facebook’ta aynı zamanda başkumandan olan Başkan Barack Obama’yı eleştiren bir donanma mensubunun azledilmesi gerektiğine karar verdi. Peki bu karar denizcinin ifade özgürlü hakkının çiğnenmesi anlamına gelmiyor mu?

Çavuş Gary Stein, internet sitelerinde Obama’yı “ekonomik ve dini düşman” ilan etti. Kendi yönettiği en az dört internet sitesinde Obama’nın tekrar seçilmesine karşı NOBAMA 2012 yazan sticker’lar sattı. Amerikan donanması bu davranışların “düzen ve disipline zararlı olduğuna” karar verdi. Stein tüm bunları mesai saatleri dışında yaptı.

Ordu içi disiplini bozdu

Çavuş Stein’ın avukatları denizcinin davaya konu olan hareket ve konularının anayasanın ifade özgürlüğünü koruyan maddeleri tarafından koruma altında olduğunu savunuyor. Avukat savunmasını “Denizcilerin politik tartışmalara katılmasına bile izin vermezsek iyi yurttaşlar olmalarını nasıl bekleriz” prensibi üzerine kuruyor. Ordunun avukatları ise “Görev başında bir denizci kamuya bu mesajları verirken disiplinin korunduğunu kim söyleyebilir” diyerek çavuşun yorumlarının sorumsuzluk olduğunu savunuyor.

‘Asla göreve geri dönemez’

Yale Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde askeri hukuk öğreten Eugene Fidell’e göre Çavuş Stein bir daha göreve dönemeyecek kadar askeri kurallara aykırı hareket etti. Fidell “Bu tip davalar demokratik toplumlarda dönem dönem gündeme gelerek askerlerin bireysel hakları ve üniforma altında olmalarının getirdiği sorumluluk arasındaki gerilimi yükseltiyor” yorumunu yaptı.

Son söz bakanda

Bir zamanlar Amerikan ordusundaki askerlere oy kullanmaları bile yasaktı. Bugün ise yurtdışında görev yapan askerlere oy pusulası gönderiliyor. Ancak hala bazı tabular var. Mesela Pentagon aktif görev yapan askerlerin herhangi bir politikacı ya da politik hareket lehinde ya da aleyhinde yayın yapan televizyon ve radyo programlarına katılmasını yasaklıyor.

Askeri panel Çavuş Stein’in kendi kusuru gerekçe gösterilerek ordudan atılmasını tavsiye etti. Şimdi bir general tavsiye kararını inceleyerek son kararı verecek. Genaral panelden farklı bir karar alırsa son sözü Denizcilik Bakanı söyleyecek.