Son Dakika
13.05.2018 - 03:53 | Güncelleme:

Sağa sola DNA saçmayın

Laboratuvarların sitelerine bakarsanız “Bu çocuk bana benzemiyor”culara hitap eden bir babalık testi sektörü oluşmuş. Şüpheciler, verdikleri DNA örneğiyle sadece kendinin değil sülalesinin genetik şifresini de yabancılara teslim ediyor. Ve gelsin her türlü fişleme, hile, desise. Ama bu sayede soyunuzdaki bir katilin yakayı ele vermesi de olası. California’da azılı seri katil DeAngelo’nun yakalandığı vakada olduğu gibi

Diyorlar ki; “Bu çocuk bana benzemiyor diye mahkemeye koşmayın. DNA analizi ve babalık testi için yurtdışına döviz ve kan çıkarmayın. Biz kişi başı sadece 1250 lira alıyoruz. Yurtdışında 5-6 bin dolar...” Yüzde 99.99 sonuç garantisiyle -ki işin doğası bu zaten- babalık testi yapan onlarca laboratuvardan biri böyle yazıyor sitesinde. Tamamında DNA analiziyle ilgili derin bilgiler ve hataya, karışıklığa yer olmadığına dair güvenceler veriliyor. Evden numune alma hizmeti verenler de oluyor. Yetmiyor; babalık şüphelerini DNA analiziyle bilimsel çözüme kavuşturarak toplumsal huzura katkıda bulunduklarını da iddia ediyorlar. DNA uyumunda sonuç “yüzde 0 sıfır” çıkarsa, “Bu çocuk benden değil” diyen baba nasıl huzura kavuşuyor, orası meçhul.

Laboratuvarlardan biri bu konuda uyarıda bulunuyor. Üstü kapalı tabii: “Babalık testinde elde edilen sonuçlar, psikolojik ve sosyal sorunlara neden olabilir. DNA testi yaptırmak isteyenlerin, ortaya çıkabilecek her iki sonucu da düşünerek karar vermeleri önerilir...” Normalde babalık davalarında mahkeme kararıyla emniyet, jandarma ve Adli Tıp bünyesinde yapılan testin yurtdışından gelmesi halinde Türkiye’de geçerli olmadığı da iliştiriliyor.

Yurtdışına giden DNA örnekleri etnik fişleme bakımından ayrı bir felaket de, 2-3 ml kan ya da yanak içi sürüntü şeklinde verilen DNA örneğiyle kişi bütün sülalesini genetik profillemeye açık hale getiriyor.

DNA KUMPASI

Bu DNA saçma işine takılmamın nedeni, geçenlerde Amerikan Soruşturma Bürosu FBI’ın yıllardır aranan tecavüzcü seri katili, bir DNA kumpasıyla yakalaması. California’nın ‘altın eyalet’ lakabından yola çıkarak “Golden State Killer” diye andıkları 50 bin dolar ödülle aranan azılı katil, meslekten atılmış bir polis çıktı. 1970 ve 80’lerde 12 kişiyi katleden, 50’den fazla tecavüzün faili olan şahıs, 72 yaşındaki Joseph James DeAngelo’ydu.

Soruşturmayı yürüten ekip cinayet mahallinden alınmış DNA örneğiyle çakma bir profil oluşturup, genetik analizle soy bağı teşhisi yapan “GEDmatch” adlı siteye bilgileri girdi. Ve şüphelinin uzak akrabalarıyla çok sayıda genetik eşleşme ortaya çıktı. Böylece FBI adım adım seri katilin kapısına kadar ulaştı. Veri tabanında o akrabaların DNA bilgisi bulunmasa, yakalamak için başka yöntemler gerekecekti. Adam, tutuklanıp mahkemeye çıkarıldı.

FBI’ın uyguladığı bu yöntemi etik ve hukuk açısından sakıncalı bulanlar oldu. Bazı hukukçulara göre bu kumpas, 2008 tarihli genetik bilgilerin suiistimal edilmesini önlemeye yönelik yasaya aykırıydı. Yasa bireyleri, özellikle sigorta sektörüyle işverenlerin genetik ayrımcılığına karşı korumak amacıyla düzenlenmişti. Yasaya göre sağlık sigortası yapılırken genetik testi istemek yasak. Sonuçta azılı bir katil yakalanmış olsa da, FBI kumpası yasanın ihlali mi? Tartışmalı.

FBI’ın DNA kumpasıyla yakaladığı seri katil Joseph James DeAngelo.

DOLANDIRMA

Ailenizde bir katil olmayabilir ama veri tabanlarına girmiş DNA bilgisi pekâlâ art niyetli kişilerin eline geçebilir.

Genom haritasının çıkarılması çağın en büyük bilimsel hamlelerinden biri tabii. Kriminal vakaların çözülmesinde adli tıpçıların sağ kolu ama bu durum hekimler için o kadar geçerli değil. Yani bir hastanın genetik tablosunda yüzde 3 demans riski görünüyorsa örneğin, bilgiden öte yapacak fazla bir şey yok. Ancak risk hesabı yapan sigorta şirketlerinin ya da sağlam eleman arayan işyerlerinin daha fazla işine yarayacağı kesin. Ya da ne bileyim DNA veri tabanlarını hack’leyerek ya da bilgileri satın alarak yeni dolandırıcılık türü icat edenler bile çıkabilir.


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000