Tek çatı fırsatı yitiriliyor!
Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, Millet İttifakı içinde ortak milletvekili listeleri için, "üçlü ittifak" görüşmelerinden sonuç çıkmadığını açıkladı.
“İttifak içinde ittifak” olarak adlandırılan bu işbirliğini önemsediğini belirten Karamollaoğlu, “AK Parti'den kopan oyları cezbederiz diye düşündük ama bu konuda maalesef ittifak sağlayamadık” dedi.
DEVA Partisi’nin ağırlıklı olarak kendi logosu altında seçime girilmesini istediğini, bunu doğru bulmadıklarını vurgulayan Karamollaoğlu, “Biz 7-8 kere seçime girmiş 20 yıllık bir partiyiz. İttifak bizim amblemimiz altında olmalı yoksa biz seçim kurullarında, sandık kurullarında yokuz dedik. Ama anlaşamadık, son noktaya da geldik” ifadelerini kullandı.
Millet İttifakı içindeki görüşmeleri ve kulis bilgilerini bu köşede sizlerle paylaşıyorum. Dünkü yazımda bu üç partinin anlaşmadan çok uzak olduklarına da yer vermiştim.
Saadet, DEVA ve Gelecek partilerinin niçin anlaşamadıklarına gelince; bu üç partinin kendi aralarında anlaşması İttifak içindeki altı partinin anlaşmasından daha zor. Çünkü birbirlerinin tabanlarına hitap ediyorlar ve aynı tabandan oy alıyorlar.
Bunu aile arası bir ilişkiye benzetebiliriz. Bir süre sonra kardeşlik hukukunun yerini rakipler hukuku alıyor.
Bu üç partinin bir araya gelmesi zor olsa da aslında kendi aralarındaki ittifak parlamentodaki milletvekili dağılımı açısından çok büyük fayda sağlamıyordu. En fazla milletvekili sayısı İttifak içindeki altı partinin bir araya gelmesiyle, tek listeyle seçime girmeleri halinde elde ediliyor.
Bu seçim sistemi, ittifak içindeki birinci partiye olağanüstü avantajlar sağlıyor. İkinciye ise belli bir oranda fırsat veriyor. İkinci partiden sonra sıkıntı yaşanmaya başlıyor.
DEVA, Gelecek ve Saadet partilerinin şu anki anketlere göre toplam oy oranları yüzde 5’i ancak buluyor. Simülasyon yapıldığında üçünün toplam 40-45 milletvekilliği kazanması gerekiyor ancak mevcut sistemle buna ulaşamıyorlar. Ancak 20-25 milletvekili sayısına ulaşabiliyorlar ve partiler, elde ettikleri milletvekili sayası ile grup kuramıyorlar. Almaları gereken 20 milletvekili ise havuza düşüyor. Havuza düşen bu milletvekilliklerini diğer ittifaktan AK Parti ve MHP alıyor. Üç parti ittifak yaptıklarında havuzdan maksimum 7-8 vekil alabiliyor. 17-18 milletvekili diğer partilere gidiyor.
Bu nedenle tek listeyle seçime gidilmesi ittifaklar açısından hayati derecede önemli. Detaylı ve titiz bir çalışma ile ortak listeler oluşturulursa, kazanılan milletvekili sayısında sıçrama yaşanıyor.
Simülasyonlara göre, ittifak yapmaya, iyi bir liste oluşturmaya bağlı olarak aynı oy oranı ile 270 veya 320 milletvekili çıkarabiliyorlar. Tek listede bu sayı 340’a kadar çıkıyor. Tabii bu diğer ittifakın ortak liste yapıp yapmamasına göre değişiyor.
Partilerin liste yapma becerileri de kritik... Hangi illerde hangi parti, hangi listeyle girecek? Kim, hangi ilde aday göstermeyecek ya da diğer listeyi destekleyecek? Başarılı bir strateji oluşturan öne geçiyor.
Cumhur İttifakı için de aynı durum geçerli. Tek partinin çatısı altında ortak listelerle seçime girmeleri parlamentoda elde edecekleri güç açısından büyük avantaj sağlıyor. Bunun için partilerin 9 Nisan’a kadar süresi var.
MECLİS ÇOĞUNLUĞU ÖNEMLİ
Anayasa'nın 177 maddesinin 72’sinde, “ilgili hususların kanunla düzenleneceği” maddesi yer alıyor. Yani cumhurbaşkanlığını kazanmış olsanız da parlamentoda yasama çoğunluğuna ulaşmanın anlamı ve önemi büyük. Sayısal çoğunluğun muhalefette olması durumunda cumhurbaşkanının rahat çalışması mümkün olmayabilir; istediği yasaları çıkaramazsa yürütme görevini sağlıklı yapamaz.
Bir alternatif daha var ki AK Parti buna çok inanıyor. AK Parti’de, “Cumhurbaşkanlığı seçimi kazanıldıktan sonra Meclis aritmetiği ona göre oluşturulur” yaklaşımı dillendiriliyor ki bu da zor bir tercih...
Katı muhalefet cumhurbaşkanına rahat görev yaptırmayabilir.
Cumhurbaşkanı seçimi iki turlu, parlamento seçimi ise tek turlu. Birinci turda parlamento çoğunluğunu elde eden ittifak seçmene, “Uyumlu çalışma istiyorsanız, bizim cumhurbaşkanı adayımızı seçin” mesajını da verecektir.