Son Dakika

Suudi Arabistan’ın dönüşüm sancıları olacak

13.03.2018 - 03:42 | Güncelleme:

 

650 milyar dolarlık ekonomisiyle Suudi Arabistan bir dönüşüm sürecinde. Gelmekte olan bölgemiz adına da birçok aidiyet ve kimlik için de oldukça önemli olabilir.

2016 yılında ham petrol fiyatları varil başına 20 dolarlı seviyelere indi. Suudlar Yemen ve Suriye’de İran ile dolaylı yollarla çatışıyordu. Başkan Obama, Suudi yönetimine karşı soğuk ve İsrail’den uzaklaşan bir politika izliyordu. Ekonomi ise net bir mesaj üretiyordu: Değişmeliydiler.

Savunma harcamaları 2017’de 50 milyar doları aştı. 2018 bütçesinde 56 milyar dolar olarak bütçelenen açık ise yeni bir rekor. Ülkenin bölgesel hâkimiyet için verdiği savaşın elbette sonuçları oluyor. Bütçe açığı milli gelirinin % 7-9 civarına denk düşüyor ve ülkenin finansal istikrarına baskı yapıyor. Kaba bir hesapla, sadece savunma harcamalarıyla bu açığın oluştuğunu söylemek mümkün.

Son gelişmeler malumunuz. Bir otelde toplanan çok sayıda kraliyet ailesi mensubu yolsuzluk soruşturmaları kapsamında devlet ile anlaşarak çeşitli meblağlar ödemeye razı oldular. Bu yekûn 100 milyar doları buldu. Böylece iki yıllık bütçe açığı finanse edildi. Belki bu yüzden dünyanın en büyük enerji şirketi olabileceği değerlendirilen Saudi Aramco’nun halka arzı ertelenecek. Ne var ki gelecek için başka kaynaklar mobilize edilmeli.

Muhammed bin Selman’ın (MBS) diğer prenslerden farkı ne? Sanırım ortaya koyduğu vizyon. Başka bir yazıda daha uzun analiz etmek istediğim NEOM kenti projesi de bunlardan biri. Vatandaşlardan eskiye nazaran daha fazla vergi alınması, çalışanlara daha az ücret ödemek için takvimde Hicri’den Miladi’ye geçilmesi, kadınlara sosyal hayatta yer açılmaya başlanması gibi “radikal” değişiklikler de bu vizyonun parçası.

İhracatının % 90’ından fazlası petrol olan krallığın bu sosyal imkânlar, insan gücü ve ürün gamı ile 2040’ı görmesi mümkün mü? Bence değil. “Arap uyanışı”nın yeni durağı olmamak için adımlar atılmalı. MBS’nin ortaya koyduğu gelecek tahayyülü bu. Petrolü ekonomik aktivitenin % 5’ine denk gelecek kadar önemsiz hale getirmek istiyor MBS. Bu şekilde Suud Krallığı hemen kapıda olan 4. Sanayi Devrimi, dijital dönüşüm ve en önemlisi karbon bazlı enerji kaynaklarının kullanımlarının ve fiyatlarının düşmesi gibi soğuk gerçeklerle daha hazırlıklı yüzleşecek.

Ekonomik dönüşümü belki de “Suud devrimi” olarak adlandırabiliriz. Neden? Çünkü bu dönüşüm başarıldığında üretim şekli değişecek. Toplum yapısı buna ayak uydurmak zorunda kalacak. Keza bu denli büyük bir dönüşüm kadınlar katılmadan, beşeri sermaye ayak uyduramadan mümkün değil. Bu durumda yönetimde değişim gerekmeyecek mi? Hem ülkeyi yönetirken takip edilen kurallarda hem de yönetim biçiminde belki de?

Dolar’a çapalı seyreden ancak bu yüzden sallanan Suudi Riyali, 3 çeyrektir daralan ekonomisi ile baskıyı hisseden finansal istikrar... Bunların her biri bu dönüşümü izliyorlar. İsrail ile dostluk, İslamiyet’in yeni yorumlara açılması ve bölgede devam eden bilek güreşi ve toplumun daha fazla haklarla donanması...

Bu başlıklara ve daha fazlalarına hazır olmalısınız. Son yılların gördüğü en büyük dönüşüm girişiminin eli kulağında çünkü.

*********** 

BORSA BAŞKANI HAKLI

BIST Başkanı Karadağ’ı “Hedge korunma mekanizması yeterince kullanılmıyor” derken dinledim. Başkan çok haklı. Profesyonel-amatör, bireysel-kurumsal ayrımı yapmadan, bir gecede forex piyasasını “regüle ettik”. Kurumların önemli bölümü kapandı, sektörün istihdam sayısı 1/3 oranında düştü. Kapalıçarşı bütün fonları yurtdışına taşıdı. Hedge imkânı dardı, iyice daraldı.

Belki bir daha düşünürüz, doğru bir modelle?

***********  

FAİZLER YİNE...

10 yıllık TL cinsi bileşik tahvil faizi 4 haftada 100 baz puan, yani 1 tam puan arttı. Enflasyonu kontrol altına almak için bir sebep daha...

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000