Barter'ın önü açılırsa Türkiye kazanır

Krizde şirketlerin sermaye sıkıntısı yaşaması barter sektörüne yaradı. Değiş-Tokuş’un kurumsallaşmış halini ifade eden Barter Türkiye’de yaklaşık 5 milyar TL’lik pazara ulaştı. Hükümetin bir an evvel barter kanunu hazırlayıp devreye sokmasını İsteyen Sistem Barter Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Besle, “Batıda ülkeler arası ticarette dahi barter kullanılıyor. Eğer Sektörün önü açılırsa Türkiye bölgede 30 milyar TL’lik bir pazara ulaşır” diye konuştu.

Gelişmiş ülkelerde ticaretin vazgeçilmez unsuru haline gelen Barter kriz döneminde işletmeler için can simidi oldu. Finansal anlamda dara düşen işletmeler barter firmalarının kapısını çalarak ihtiyaç duydukları mal ve hizmetleri para ödemeden alma yoluna gitti. Krizin patlak verdiği 2009 yılı başında kurulan Sistem Barter, Türkiye’de ilk defa yüzde 100 barter imkanı sunarak kısa sürede 600 üye şirkete ulaştı. Sistem Barter Yönetim Kurulu Başkanı Orhan Besle, “Kriz döneminde barter kullananlar tefeciden ve yüklü faiz borçlarından kurtuldu. Barter sayesinde firmalar yüzde 10-15 kapasite artırabildikleri gibi satamadıkları malları da elden çıkarabiliyor. Barter üretim yapan kişilere mal satma ve ihtiyaçlarını nakit para kullanmadan alma avantajı sağlıyor. Firma bankadan kredi alır gibi bizden ürün alıyor ve 9 ay sıfır faizle geri ödeyebiliyor” diyor.

Batı’daki model uygulanırsa 30 milyar TL Pazar oluşur
Yasal boşluklar nedeniyle Türkiye’de sektörün hak ettiği büyüklüğe ulaşamadığını belirten Besle, Barter mevzuatının tam oturmaması ve alım satımlarda devlet denetimi olmaması nedeniyle sektörde sıkıntının devam ettiğini söylüyor. Sektörün Türkiye Gayri safi milli hasılasının yüzde 2.5’u büyüklüğünde olduğunu anlatan Besle, Bu payın ABD’de yüzde 20, AB’de yüzde 22’sini oluşturduğunu söylüyor. Halihazırda pazarın yaklaşık 5 milyar dolar büyüklüğe ulaştığı bilgisini veren Besle, AB ve ABD’deki sistemin Türkiye’de uygulanması halinde 30 milyar dolarlık bir pazar oluşacağının altını çiziyor. Besle, “Yurtdışında ülkeler arası ticarette barter sistemi çok yaygın kullanılıyor. Bizim yaptığımız işin bankadan veya finans kuruluşlarından farkı yok. Bankada nasıl para dönüyorsa bizde de mal döngüsü var. Aynı yasalara ve mevzuata tabi olmamız gerekiyor” dedi.

Arap ülkeleri Petrol verip mal almak istiyor
Yurt dışından ciddi talepler aldıklarını anlatan Orhan Besle, Ortadoğu ve Avrupa pazarlarında ciddi görüşmeler yaptıklarını aktarıyor. İran yetkililerinin petrol karşılığında İnşaat malzemesi istediğini, Suudi Arabistan’ın ise petrol karşılığı yüzlerce ürün almak istediğini anlatan Besle, “Türkiye’de uluslararası ticarette barter mevzuatı oturmadığı için bunu yapmak mümkün değil. Eğer bu ticaretin önü açılabilirse Türkiye büyük kazanımlar elde edebilir. Para ödemeden ithalat ve ihracat yapılmış olur. Ülkenin sermayesi nakit parası da piyasaya sürülmüş olur. Birçok yurtdışı müşterimiz bizden mal almak istiyor yada mal satmak istiyor fakat mevzuat uygun olmadığı için taleplere yeterince cevap veremiyoruz” şeklinde konuşuyor.

Padişah fermanı verip iş makinası almak isteyen var
İnşaattan tekstile medyadan iş makinesine kadar 600’ün üzerinde ürün alım satımı yapılan Sistem Barter’da kimi zaman ilginç ürünler de yer alabiliyor. Bunlardan bir tanesi de Osmanlı Padişahlarına ait bir ferman. Orhan Besle, “Bir firma yetkilisi elinde padişah fermanıyla geldi. 250 bin TL değer biçtiği ferman karşılığı iş makinesi almak istediğini söyledi. Antika, hizmet, at binicilik eğitimi, dalgıç okulu, spor salonu, otel, okul, dershane gibi ihtiyaç duyulan her sektörden firma ve ürün var. Tüm arzlarını sanal ortamda sergileyen tek firmayız. Çok özel bir yazılımla adeta İMKB gibi çalışıyoruz” diyor.