Türk sinemasının en iyi ilk filmleri

40 Metrekare Almanya 1986

Yön: Tevfik Başer

Dursun, köyünden getirdiği eşi Turna’yı Hamburg’daki 40 metrekarelik evine hapseder. İnsanlarla pencereden sözsüz iletişim kurmasını dahi engeller. Tevfik Başer, göç sorununa çok uç bir noktadan bakarak meselenin özünü çarpıcı bir biçimde yakalıyor. Dört duvara mahkûm olan Turna, feodal geleneklerini her yere taşımayı öğrenmiş bir erkeğin kurbanı. Klostrofobik etkiler taşıyan etkileyici ve rahatsız edici bir film.

A Ay 1988

Yön: Reha Erdem

12 yaşındaki Yekta büyük bir köşkte halasıyla birlikte yaşar. Adada yaşayan diğer halası ise onu yanına almak ister... Erdem, Boğaziçi’nde ve Adalar’da geçen filminde başı sonu belli olan bir öykü anlatmaktan ziyade bir genç kızın dünyayla olan ilişkisine odaklanıyor. Siyah beyaz görüntüler eşliğinde, neredeyse rüya tadında son derece kişisel bir sinemanın peşine düşüyor ve ortaya seyre değer bir görsel deneyim çıkıyor.

Camdan Kalp 1990

Yön: Fehmi Yaşar

Gözden düşse de hâlâ hali vakti yerinde bir yönetmen olan Kirpi, gündelikçi kadının bir sözünden çok etkilenerek onun sorunlarını çözmek için elinden geleni yapmaya karar verir. Ama gerçekler tahmin ettiğinden farklıdır ve özverileri şehrin varoşlarında hiçbir şey ifade etmeyecektir. Muhteşem öyküsü ve senaryosuyla Türk sinemasının en iyi ilk filmlerinden biri. Tuhaf olan, Fehmi Yaşar’ın ikinci filmini hâlâ çekmemiş olması.

Karanlık Sular 1994

Yön: Kutluğ Ataman

İstanbul’da yaşayan Amerikalı Richie Hunter’ın tuhaf ve gizemli serüvenleri... İşin içine vampirlerin, boğularak ölen oğlunu arayan bir annenin de karıştığı öykü, Boğaziçi yalıları, Yedikule zindanları gibi şehrin en sinematografik mekânlarında geçiyor... Kutluğ Ataman, görüntü yönetmeni Christopher Squires ile birlikte 90’ların postmodern janr sinemasını psikolojik alt metinler ve otobiyografik ayrıntılarla birleştiriyor.

Yazı Tura 2003

Yön: Uğur Yücel

Senaryosunu da yazdığı ilk filminde Uğur Yücel, cephede birlikte savaşan iki askerlik arkadaşının memleketlerine dönüşte başlarından geçenleri anlatıyor. İki ayrı öykü olarak tasarlanan film, diyalogları, başarılı oyuncu yönetimi, inandırıcı karakterleri ve “ilk film havası” vermeyen profesyonel anlatımıyla dikkat çekmiş ve birçok ödül kazanmıştı. Hâlâ Uğur Yücel’in en iyi filmi..

Dondurmam Gaymak 2005

Yön: Yüksel Aksu

Çarşıdaki küçük dükkânıyla büyük dondurma markalarına karşı direnmeye çalışan Ali Usta köylerde dondurma sattığı motorunu kaybeder. Başroldeki Turan Özdemir dışında tümüyle amatör oyuncularla çalışan Yüksel Aksu, memleketi Muğla’da çektiği filminde daha önce benzerine rastlamadığımız tarzda bir kırsal kesim komedisine imza atıyor ve rekabetin acımasızlaştığı bir çağda dayanışmanın, yan yana durmanın önemini gösteriyor.

Son Kuşlar 1965

Yön: Erdoğan Tokatlı

Senaryosunu

Ayşe

Şasa’nın yazdığı

film,

masalsı

melodramların

piyasaya

hükmettiği

bir dönemde gerçekçi bir hikâye olarak

dikkat çekmişti. Film, orta halli bir ailenin

kızı olan lise öğrencisi Ayşe ile genç

mühendis Oğuz’un kırık aşk öyküsünü

sade bir sinema diliyle anlatıyor. Özellikle

1980’li yıllarda elden ele dolaşan

video kasetiyle kült haline gelmişti.

40 Metrekare Almanya 1986

Yön: Tevfik Başer

Dursun, köyünden getirdiği

eşi Turna’yı Hamburg’daki 40

metrekarelik evine hapseder.

İnsanlarla pencereden sözsüz

iletişim kurmasını dahi engeller.

Tevfik Başer, göç sorununa çok uç

bir noktadan bakarak meselenin

özünü çarpıcı bir biçimde yakalıyor.

Dört duvara mahkûm olan Turna,

feodal geleneklerini her yere taşımayı

öğrenmiş bir erkeğin kurbanı.

Klostrofobik etkiler taşıyan etkileyici

ve rahatsız edici bir film.

A Ay 1988

Yön: Reha

Erdem

12 yaşındaki

Yekta büyük bir

köşkte halasıyla

birlikte yaşar.

Adada yaşayan

diğer halası

ise onu yanına

almak ister... Erdem, Boğaziçi’nde ve

Adalar’da geçen filminde başı sonu

belli olan bir öykü anlatmaktan ziyade

bir genç kızın dünyayla olan ilişkisine

odaklanıyor. Siyah beyaz görüntüler

eşliğinde, neredeyse rüya tadında son

derece kişisel bir sinemanın peşine

düşüyor ve ortaya seyre değer bir

görsel deneyim çıkıyor.

Camdan Kalp 1990

Yön: Fehmi Yaşar

Gözden düşse de hâlâ hali vakti

yerinde bir yönetmen

olan Kirpi, gündelikçi

kadının bir sözünden

çok etkilenerek onun

sorunlarını çözmek

için elinden geleni

yapmaya karar verir.

Ama gerçekler tahmin

ettiğinden farklıdır ve

özverileri şehrin varoşlarında hiçbir şey

ifade etmeyecektir. Muhteşem öyküsü

ve senaryosuyla Türk sinemasının en

iyi ilk filmlerinden biri. Tuhaf olan,

Fehmi Yaşar’ın ikinci filmini hâlâ

çekmemiş olması.

Karanlık Sular 1994

Yön: Kutluğ

Ataman

İstanbul’da

yaşayan Amerikalı

Richie Hunter’ın

tuhaf ve gizemli

serüvenleri... İşin

içine vampirlerin,

boğularak ölen oğlunu arayan bir

annenin de karıştığı öykü, Boğaziçi

yalıları, Yedikule zindanları gibi şehrin

en sinematografik mekânlarında

geçiyor... Kutluğ Ataman, görüntü

yönetmeni Christopher Squires ile

birlikte 90’ların postmodern janr

sinemasını psikolojik alt metinler

ve otobiyografik

ayrıntılarla

birleştiriyor.

Yazı Tura 2003

Yön: Uğur Yücel

Senaryosunu da

yazdığı ilk filminde

Uğur Yücel, cephede

birlikte savaşan iki askerlik arkadaşının

memleketlerine dönüşte başlarından

geçenleri anlatıyor. İki ayrı öykü

olarak tasarlanan film, diyalogları,

başarılı oyuncu yönetimi, inandırıcı

karakterleri ve “ilk film havası” vermeyen

profesyonel anlatımıyla dikkat çekmiş

ve birçok ödül kazanmıştı. Hâlâ

Uğur Yücel’in en iyi filmi..

Dondurmam Gaymak 2005

Yön: Yüksel Aksu

Çarşıdaki

küçük

dükkânıyla

büyük dondurma

markalarına

karşı direnmeye

çalışan Ali

Usta köylerde

dondurma

sattığı motorunu

kaybeder.

Başroldeki Turan

Özdemir dışında

tümüyle amatör oyuncularla çalışan

Yüksel Aksu, memleketi Muğla’da

çektiği filminde daha önce benzerine

rastlamadığımız tarzda bir kırsal kesim

komedisine imza atıyor ve rekabetin

acımasızlaştığı bir çağda dayanışmanın,

yan yana durmanın önemini gösteriyor.

Tabutta Rövaşata 1996

Yön: Derviş Zaim

Rumelihisarı’nda yaşayan Mahsun (Ahmet Uğurlu) geceyi çaldığı otomobillerde geçiren ama sabah hepsini aldığı yere bırakan, hayvanları çok seven ve kimseye zararı dokunmayan evsiz barksız bir garibandır. Bir gün uyuşturucu bağımlısı genç bir kıza âşık olur... Zaim, toplumun farklı kesimlerinden gelen iki kaybedenin öyküsünü, iyi çizilmiş yan karakterler ve sağlam gözlemlerle bir araya getiriyor. macar@htgazete.com.tr Mehmet AÇAR Kaan Müjdeci’nin 71. Venedik Film Festivali’nde Türkiye’yi temsil eden ve Jüri Özel Ödülü kazanan ilk uzun filmi “Sivas” bu hafta gösterime girdi. “Sivas” vesilesiyle Türk sinemasındaki en iyi ilk filmleri hatırladık

Sivas 2014

Yön: Kaan Müjdeci

Yaralı bir dövüş köpeğini sahiplenen 11 yaşındaki Aslan, köpeğinin iyileşmesiyle maddi değerlerin hâkim olduğu ikiyüzlü ve yalan bir dünyada bulur kendini. Müjdeci, babasından, abisinden devraldığı erkeklik kültürüyle ayakta kalmaya çalışan Aslan’ın iç dünyasını, sağlam bir senaryo ve bir ilk filmden beklenmeyen başarılı bir yönetmenlikle anlatıyor.

Köksüz 2013

Yön: Deniz Akçay

Eşini kaybettikten sonra üç çocuğuna “hem analık hem babalık” yapamayan, tam aksine mutsuzluğunu bütün aileye bulaştıran benmerkezci bir anne... Hayatının en güzel yıllarında gönülsüzce ailenin lideri olmak zorunda kalan 30’lu yaşlarında genç bir kadın, umutsuzca babasını arayan bir delikanlı ve ilgi bekleyen küçük bir kız. Türk sinemasının en gerçekci, karanlık ve dokunaklı aile filmlerinden biri.