3 puanlık indirim tamam, 4 olur mu bilemem
Ağustos sonuna kadar Türkiye piyasaları dünya piyasalarından negatif ayrışıyordu. Eylülden itibaren ise pozitif ayrışmaya başladı.
-Bu hafta dolar TL karşısında yüzde 3 geriledi. 5.82’den 5.65’e kadar indi.
-İki yıllık gösterge faiz 68 baz puan düştü, 10 yıllıklar da 96 baz puan geriledi.
-Borsa 96.718’den dün 100 bini devirdi ve 100.241’e kadar çıktı. Borsadaki artış yüzde 3.6’yı buldu.
-Ülke risk priminin yansıtıcısı CDS’lerde gerileme yüzde 6.7’ye vardı. Geçen haftayı 424.75’ten kapatan Türkiye 5 yıllık CDS’i dün 396.15’e düştü.
MAKAS DEĞİŞİKLİĞİ
Ne oldu da böyle bir makas değişikliği gerçekleşti?
-Büyüme verisi açıklandı ve daralmanın beklenenden daha düşük çıktığı görüldü. Ancak sonuçta ekonomi yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1.5 daraldı. Bu veri geçmişe yönelik ve geleceği fiyatlayan piyasaları harekete geçirmeye yetmez.
-Yine Pazartesi günü açıklanan İSO Türkiye Sanayi Satınalma Endeksi (PMI) hafif yükseldi. Temmuzda 46.7 olan endeks ağustosta 48.0’la son 13 ayın en yükseğine çıktı. Hala 50’nin altı ve sanayi için daralma bölgesinde olmasına karşılık, endeksteki yükseliş gelecek için canlanma umudunun işareti. Bu verinin büyümeden daha etkili olması beklenir.
ENFLASYON SÜRPRİZİ
-Piyasaları negatif ayrışmadan pozitif ayrışmaya götüren en somut gelişme ise bizce enflasyonun beklenenden düşük çıkmasıydı. Aylık yüzde 0.86’lık gerçekleşme ile yıllık enflasyon yüzde 15.01’e geriledi.
-Dahası eylül ve ekim aylarının baz etkisi enflasyonu düşürmeye devam ettirebilir. Geçen yıl eylül ayı enflasyonu yüzde 6.30 gibi çok yüksek bir düzeyde. Bu yıl gerçekleşme yüzde 1.5 düzeyinde kalırsa yıllık enflasyon yüzde 10’un altına inecek.
-Ekim ayında da yüzde 2.67’lik bir artış var. Bunun yerine daha düşük bir rakam geldiğinde enflasyondaki iniş ekim ayında da sürebilir. Bu yılın hiçbir ayında enflasyon yüzde 2’yi geçmedi. Seçim sonrası yapılan zamlarla meydana gelen artış bile temmuz ayında yüzde 1.36’da kaldı. Dolayısıyla eylül ayında tek haneli rakamlara inilirse ekim ayında da enflasyonun biraz daha gerilemesi söz konusu olabilir.
FAİZDE DÜŞÜŞE DEVAM
-Böyle bir tablo 12 Eylül’de yani gelecek Perşembe günü yapacağı toplantıda faiz düşürme yönünde TCMB’nin elini güçlendiriyor. Çünkü önümüzdeki bir kaç ayda enflasyon tek haneye inmişken, TCMB’nin politika faizi yüzde 19.75’de kalırsa enflasyon-faiz makası büyür. Arada yaklaşık 10 puanlık marj meydana gelir ki, çok yüksek.
-Bütün dünya faiz indirirken, enflasyon düşerken ve şirketler borç yükü ve yüksek faiz yükü altındayken Merkez Bankası faiz indirmeden yapamaz.
-Yıl sonu için enflasyon tahmini yüzde 13 civarında yoğunlaşıyor. Bunun üzerine 2-3 puan reel faiz konulsa dahi Merkez Bankası politika faizinin bu yıl için yüzde 15-16’ya indirilmesi imkanı bulunuyor.
2020’DE NE OLUR?
-Kaldı ki faizler gelecekteki enflasyona göre ayarlanır. Gelecek yılki senaryoyu ve ekonomik hedefleri ise henüz görmedik. Eylül ayı içinde açıklanması, ekim ortasında da Meclis’e sunulması gerekiyor. 2020’de enflasyon durgun yurtiçi talebe uygun olarak tek haneli rakamlara inebilir. Dolayısıyla tek haneli enflasyona göre faizde düşüşün devamı gelebilir.
3 PUANLIK İNDİRİM TAMAM
-Mevcut şartlar altında 12 Eylül’deki toplantıda 2 puanlık faiz indirimi cepte, 3 olur mu diye bakmak lazım.
Bizim 25 Temmuz toplantısı öncesindeki tahminiz 4,2,2 şeklinde bir faiz düşüşü olabileceği yönündeydi. 4 yerine 4.25’lik faiz indirimi geldi.
-Önümüzdeki toplantı için 2 puanlık indirim öngörmüştük. Ancak son enflasyon rakamlarıyla birlikte bu indirimin artık düşük kalacağını ve çok ihtiyatlı bir tutumu yansıtacağını düşünüyoruz. Yeni Merkez Bankası yönetiminde böyle bir ihtiyatlılık yok. Üzerindeki faiz indirim baskısı da bir hayli yüksek.
-Enflasyonun beklenti ötesi düşüşü Merkez Bankası’na faiz indirimini yüzde 2’den yüzde 3’e doğru taşıma fırsatı verdi. Bu fırsatı da Merkez Bankası’nın kullanmaktan başka çaresi yok. Bu nedenle 2 puanlık indirimin ağustos ayı enflasyonu sonrası 3 puana evrildiğini tahmin ediyoruz.
3’ÜN ÜSTÜ OLABİLİR Mİ?
-Hatta yüzde 3’ün ötesine geçilebilir mi diye sorgulamak lazım. İndirimin 4 puana çıkarılmasının hazmı biraz zor olabilir. Piyasalarda tartışma ve oynaklık yaratabilir. Bunu beklemiyorum.
-Dolayısıyla geçen toplantıdaki tutumuna paralel cesaretli, mümkün olabilenin yapılacağını, 4 puana varmasa da 3 puan veya onun biraz üzerine çıkan bir indirimin olabileceğini tahmin ediyorum.