Kampüste herhangi bir lüks mağazadan en bilinen markaların en bilinen modellerini satın alıp derse gelen Asyalı öğrencilere benziyor Jensen Huang. Ancak influencer gibi giyinip dolaşmak için yaşı fazla büyük. Kendisini rock star zannediyor da olabilir, rock star’lara özendiği de ortada ama koleksiyon yaptığı Tom Ford deri ceketleri de üzerinde eğreti duruyor. Hele hele ayağından hiç çıkarmadığı o Fendi kedi gözü bağcıksız spor ayakkabıları?
Spor ya da resmi, bağcıksız ayakkabı giyenlere karşı önyargılı oldum hep. Yıllar içinde özenle inşa ettiğim önyargılarımın zaman zaman beni nasıl haklı çıkardığını görüyorum. Dünyanın en değerli şirketi Nvidia’nın “görevden affını isteyen” CEO’su kuşkusuz başarılı bir yönetici. Ama bir o kadar da acınası bir karikatürmüş, bunu gördük.
GENÇLİK AÇLIĞI
Huang’ın şirketinin ürünleri hayatımıza doğrudan dokunmuyor belki. Açık sistem bilgisayar meraklıları elbette Nvidia ekran kartlarını, oyun çiplerini çok iyi biliyor. Ama çoğumuz Nvidia’nın ürettiği çipleri gözlerimizle görmüyoruz, ellerimizle tutmuyoruz. Bu açıdan, mesela Apple’da olduğu gibi, bu ürünlerle aramızda organik bir ilişki yok. Belki de bu yüzden Nvidia CEO’sunun zirveye taşıdığı şirketten skandallarla ayrılışı pek çok kişiyi etkilemiş olabilir. Anlaşılmamış bile olabilir.
Oysa gelecek Nvidia’nın çipleri üzerinden inşa edilecek. Dünya şu anda endüstri devriminden sonraki en büyük dönüşümün eşiğinde. Yapay zeka savaşında liderliği elde edenin dünyanın bundan sonraki geleceğinin lideri olacağı yorumları yapılıyor. Soğuk Savaş’tan sonraki en büyük rekabet de şu anda Çin ve ABD arasında yapay zekanın liderliğini kimin kapacağı üzerine dönüyor.
Bazı yorumculara göre Nvidia’nın çipleri rakiplerinin en az 10 yıl ilerisinde. ABD milli sermayesi olarak gördüğü Nvidia’nın rakibinin eline geçmesini istemiyor. Çin ise görünürde Amerikan şirketine bağımlı olmamak için Nvidia çiplerini almayı yasakladı, ama kara borsa sayesinde çipler ülkeye giriyor, hatta ucuz yapay zeka modellerinin de Nvidia çipleriyle üretildiği biliniyor.
Huang belli ki şirketinin bilançosuna bakıyor. Nvidia’ya erken yatırım yapanlar abartılı kar ettiler, yapay zeka ekonomiye yön vermeye devam ettikçe de şirketin daha da değer kazanacağı tahmin ediliyor. Şu anda da dört trilyon dolar gibi abartılı bir değer biçiliyor. Her yerde herkese çiplerini satmaya hazır. Çin’e de, Çinli metresine de.
Geçen hafta en az bir trilyon dolar değer kaybı Huang’ın fermuarının arasından uçtu gitti. Çin ajanı olduğu öne sürülen birisiyle yaşadığı ilişkinin ardından şirket aşağı yukarı bu kadar değer kaybetti. Yetmedi, ertesi gün Huang’ın şirketinde bir üst düzey çalışanla da birlikte olduğu ortaya çıktı. Bir gün sonra bir çalışanla daha aşk yaşadığı… Kim bilir başka ne kirli çamaşırlar dökülecek.
İnternet herhalde bugünler için yaratıldı, şimdi Huang’ın ürettiği çipler Huang’la dalga geçen yapay zeka video’ları üretmek için kullanılıyor. Ama komik olmayan bu kadar kıymetli ve dünyanın geleceğine yön verece konumdaki bir yöneticinin nasıl bu kadar aptalca kararlar aldığı, pantolonuna hakim olamaması bir yana, kiminle ne yapmasını bilemeyecek kadar izandan yoksun olduğu.
63 yaşındaki Huang maalesef bilgisayar dâhisi olmanın küçümsendiği, dalga geçildiği bir dönemde gençlik yıllarını yaşadı. Bundan 40 sene önce güzel kadınlar vaktinin çoğunu ekran başında geçiren erkeklere bakmıyordu. “İnek” diye tercüme edilebilecek bu “nerd” öğrencilerle dalga geçilen film serileri bile yapıldı. İtiraf edelim, hepimiz bu tiplerle dalga geçtik.
“Nerd”ün “cool” olması epey yakın tarihli bir fenomen. 15 sene öncesi ya vardır ya yoktur. İnternet’in yaygınlaşması, paranın Silikon Vadisi’ne akmasıyla birlikte bir zamanların dalga geçilen tipleri kıymete binmeye, cazip koca adayları olmaya başladı. Bugün dünyayı onlar yönetiyor.
Mark Zuckerberg, Sam Altman gibi Silikon Vadisi’nin genç kuşak liderleri insanlıktan nasibini almamış, hatta insanlığın adeta yok olmasını dileyen berbat tipler. Bill Gates, Jeff Bezos ve Jensen Huang gibi bir önceki kuşak yenilere kıyasla daha insani ama onlarda da ciddi asosyallik özelikle göze çarpıyor. Hepsi kamuoyunun önünde ciddi orta yaş krizinden geçti. Bu üç ismin en büyük özelliği parayı, şöhreti ve gücü bulduktan sonra pantolonlarının düğmelerini bir türlü kapalı tutamamaları. Huang gibi Bill Gates’in de bir çalışanına sarktığı ortaya çıkmıştı. Ancak Huang’ın aksine Gates sadece e-mail’le buluşma teklifi etmişti. Jeff Bezos ise imparatorluğunu birlikte kurduğu eşini kendince daha seksi, daha frapan, büyük ihtimalle bilgisayar başında geçirdiği uzun ve yalnız yıllarda kimi sitelerde denk geldiği fotoğraflardakine benzer bir kadın için bıraktı.
ASIL TEHLİKE
Orta yaş bunalımı yaptıklarının bir açıklaması. Özel hayatlarına dair yaptıkları tercihler ya da yanlış kararlar Silikon Vadisi’nin daha tehlikeli bir tarafına da işaret ediyor. Bu açıdan sadece özel hayat da diyemeyiz.
Hepimizin bildiği gibi iş dünyası artık “Mad Men” devrinde yaşamıyor. İnsan Kaynakları bölümleri en az 15 yıldır şirket içi ilişkileri didik didik ediyor, kimi durumlarda rapor edilmesi söyleniyor. Özellikle üst-ast arasındaki yakınlık zaman zaman kelle alabiliyor, şirket içi soruşturmalara tabi tutuluyor. Dünyanın neresinde olursa olsun, ister Nvidia ister CHP olsun, üst-ast arasındaki ilişki yatak odasına taşındığı zaman problemli.
Huang gibi birinin bunları bilmemesi imkansız. Eminim Nvidia’da da benzer protokoller konmuştur. İşin tehlikeli kısmı bile bile kendi şirket çalışanlarıyla aşk yaşamakta tereddüt etmemesi.
Silikon Vadisi’ndeki büyük teknoloji firmaları çalışanlarını ofiste tutmak için spor salonundan kreşlere, açık büfelerden barlara, video oyunlarına kadar her türlü imkanı kampüslerinde sunuyor. Dışarıda bir hayat yok, olması da istenmiyor. CEO’ları da hayattan o kadar kopuk yaşıyorlar ki, en temel hayvani içgüdülerini bile hayata geçirebilecekleri tek alan kendi şirketleri.
Huang gibi tipler son yıllarda o kadar büyüdü, o kadar güçlendi ki ne yaparlarsa yanlarına kar kalacağını düşünüyorlar. Steve Jobs kurallarının kendisine işlemediğini düşündüğü için plakasız otomobille gezer ve engelli alanına park ederdi örneğin. Ama onunki tıpkı Thomas Crown karakteri gibi sisteme isyandı.
Huang gibilerse bir yandan yaşamadıkları gençliğin, o gençlikteki açlığın intikamını alıyor. Ama bir yandan da muhasebe yeteneklerini kaybettikleri için kontrolsüz güce sahip olduklarında nasıl davranacaklarını bilemediklerini ortaya koyuyorlar. Demek ki bu güce sahip olmamaları gerekiyor. Fermuarı indirmek çoğu zaman heyecanlıdır, ama fermuarı kapalı tutmak da bir o kadar hayatidir.
İşin daha da tehlikeli kısmı 30 yıldır yönettiği şirketten istifaya zorlanması onun için trafik cezası gibi bir şey. Yarın öbür gün gayet güzel işinin başına dönebilir, hiç de şaşırtıcı olmaz.