Son Dakika
04.10.2017 - 06:00 | Güncelleme:

Uçangöz, sıçankız!

 

BİR köşe yazısında aradan bir hafta bile geçmeden aynı konuyu tekrar dile getirmek pek hoş değildir; okuyucuya “Yazacak başka konu bulamamış” dedirtebilir ama daha önce sözünü ettiğiniz mesele hâlâ devam ediyorsa ve hattâ dallanıp budaklanmışsa yazmaya devam etmeye mecbur olursunuz.

Bugün maalesef böyle yapmak zorundayım, zira geçen hafta bazı tuhaflıklarını anlattığım Türk Dil Kurumu marifetlerini ısrarla ve inadla sürdürdüğü için ben de Kurum hakkında yazmaya devam ediyorum...

Dil Kurumu’nun yabancı kökenli olan ama senelerden buyana kullandığımız bazı kelimelere Türkçe karşılık bulma yolundaki gereksiz çabaları son sür’at gidiyor. Geçen hafta “petrol”ü “yer yağı”, “doğal gaz”ı “yer gazı”, telefon mesajı “SMS”i “kısa bilgi”, “stor”u “sarma perde” yapan Kurum aklını “drone”a takmış; bir anket açmış, katılanların “arıgözü, “uçangöz”, “uçan kamera”, uçarçeker”, “uçurgör” kelimelerinden birini seçmelerini istemiş ve anketten “uçangöz” çıkmış.

Ama çok şükür birleşik kelimeleri ayırmaktan şimdilik vazgeçmiş ve takırtısı yüzünden kulağa tatsız gelmesine rağmen “uçangöz”ü beraber yazmışlar.

SIKIYÖNETİM BİLDİRİSİ GİBİ

Geçen gün Kurum’un internet sitesinde sıkıyönetim bildirisi gibi tatsız, kuru ve buz gibi bir açıklama vardı; “Yabancıların maşası olan saldırganlara: Bu size son ihtarımızdır. Sabrımızın sonuna gelinmiştir, eylemlerinize son verip teslim olduğunuz takdirde şefkatli kollarımız sizleri saracak, aksi takdirde canınıza okunacaktır, ihtaren bildirilir” misâli “Drone ile ilgili duyuru: ‘Drone’ sözü için yaptığımız çalışmaların ilk ayağı olan sormaca sona ermiştir. Bu yabancı kökenli sözün Türkçe karşılığını arama çalışmalarımız sürmektedir. Kamuoyuna duyurulur” deniyordu.

Kurum işte bu anketin, pardon “sormaca” nın ardından “drone”a artık “uçangöz” denmesini buyurmuş!

Tuhaflık, zaten burada: Kurum yabancı bir kelimeye Türkçe karşılık mı uyduracak? “Hain” ve “düşman” görülen o kelimenin kökenine, anlamına yahut ne şekilde meydana gelmiş olduğuna değil; ifade ettiği mânânın hangi eylem ile alâkasının bulunduğuna bakıyor ve uydurdukları karşılıkta da mutlakta o eyleme yer veriyorlar. Meselâ, Amerikan argosunda önceleri “öldürmek” ve “vurmak” demek olan “zap” kelimesi 1980’lerde “elektronik olarak silmek” mânâsında kullanılan “zapping”e dönüp TV’de kanal değiştirme işi oluyor ya, Kurum “kanaldan kanala geçme”yi düşünerek “geçgeç”i uyduruyor; asıl karşılığı “erkek arı” ve “vızıldamak” demek olan “drone” hem uçuyor hem de üzerindeki kameralar sayesinde görebildiği için aynı mantıkla “uçangöz” yapılıyor.

KAFİYELİ BİR CEVAP!

Haber bültenlerinde bundan böyle “Uçangözler havalandılar, uçtukları sırada gördüklerinden gözleri yaşardı, hem uçtular, hem de şarıl şarıl gözyaşı akıttılar” gibisinden ifadeler işiteceğiz; evlerde de “Babaaaaa, sınavı kazanırsam bana uçangöz alacaksın değil mi? Ama karagözlüsünü istemem, yeşil gözlü olsun” diyen çocuğa babadan “Bana bak, otur çalış! O sınavı kazanamazsan uçangözü rüyanda görürsün; seni sıçankıza çeviririm haaa!” cevabı gelecek demektir!

İşin şakası bir tarafa, bir-iki resmi açıklamada ayıp olmasın diye “drone” yerine “uçangöz” tekerlemesinin yeraldığını düşünelim ama tek heceli “drone” yerine üç heceli “uçangöz”ü kim kullanacak? “Petrol” e “yer yağı”, “stor”a “sarma perde”, “check-up”a “tambakı”, “zapping”e “geçgeç”, “efervesan tablet”e de “fışırdayan” diyecek ârızalılar nerede?

Türkçe’nin başında bir türlü dert varken ve Türk Dil Kurumu bu dertlerin devâsını bulacağı yerde böyle gereksiz bir kelime uydurma oyununa devam ettiğine göre, Kurum dilimizin başta gelen derdi olmuştur ve aklı başında herkesin bu kelime uydurma oyununun artık hakikaten can sıkmaya başladığını hatırlatması da bir vecibe haline gelmiş demektir!

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 08 Kasım 2017 Çarşamba 17:38
    Olmayan kelimelere saçma şekiller uydurmak yerine telaffuzlarını dil yapımıza uydurmak ve yazım dilinde kullanmak daha hayırlı olur. Nivyork, entellektüvel, tiren, çekap, sıtor, dıron.. gibi kullanılması gerektiğini düşünüyorum.. O şekilde de kullanıyorum.
  • Misafir 13 Ekim 2017 Cuma 09:47
    Drone ile gözün ne alakası var ki zaten? Drone esas olarak kamera takılmadan uçurulan bir şeydir makrt ucak gibi. Ama gerekirse kamera da takılır. Kamera takılı olmayan bir drone için ne kullanacağız? UÇANKÖR mü?
  • Misafir 08 Ekim 2017 Pazar 02:37
    "uçangöz" cuk diye oturmuş. .Tıpkı "computer" yerine konan "bilgisayar" gibi. Nedir bu Türkçe'den rahatsız olmalar Allah aşkına.
  • Misafir 08 Ekim 2017 Pazar 02:08
    bence drone yerine menziligör, check-up yerine menzilebak...
  • Misafir 06 Ekim 2017 Cuma 15:01
    memur zihniyeti, hele hele zeytinin türke karşılığı var ki hiiiiiiiçç sormayın, çatal batmaz(tutmaz) kaydırgaç!!!!!!!!!tdk süper işler yapıyor
  • Misafir 05 Ekim 2017 Perşembe 17:42
    Kızılderililer akrabamızmış.
  • Misafir 05 Ekim 2017 Perşembe 16:59
    Arapça ya da Farsça olunca nedense sıkıntı olmuyor ama İngilizce Fransızca olunca eyvahlar olsun harıl harıl çalışıyor kurum
  • Misafir 07 Ekim 2017 Cumartesi 19:05
    Onları da değişirse tam bir kurbağa lisanı olur.
  • Misafir 05 Ekim 2017 Perşembe 16:45
    Ama koordinasyon, eş güdüm oldu. O zamanda bununla alay ediyordu.
  • Misafir 05 Ekim 2017 Perşembe 09:58
    inatla mı? inadla mı?
  • Misafir 05 Ekim 2017 Perşembe 01:04
    Ucan göz bence de güzel
  • Misafir 05 Ekim 2017 Perşembe 00:12
    çok doğru yorumlar resmen harikasınız
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 21:40
    Turkce kelime bulmayip yapanci isimleri turkce yazimlari ile telaffuz etmek dahami mantikli sizce?
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 21:35
    Dilimiz uyduruk kelimelerle dolu değil ya birkaç tanede biz uyduralım demişlerdir. Aynı anlamda ikili üçlü kelimelerden yüzlerce var. 100 kelime ile yaşamaya alışınca bu kadar kafaya takmaya değer değilmiş gibi görünüyor. Sorun sizde binlerce kelime ile konuşup anlaşmaya çalışırsanız işiniz böyle zor olur işte...
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 21:09
    YABANCI KELIMELERI TURKCELESTIRMEKTEN YANAYIM, ANCAK BUNU BIR KATRECIK ZEKASI OLANLARIN YAPMASI GEREKIR. O ZAMAN BELKI DE, KULAGIMIZA HOS GELEN, DUYDUGUMUZDA YA DA OKUDUGUMUZDA KUFRETTIRMEYEN YENI VE UYGUN KELIMELER TUREYEBILIR.
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 20:45
    Türkçe zenginleştirilme çabalarına karşı olmanızı anlamıyorum.Viyadük,koordinasyon,konjönktür,kompütür kelimeleri sizi hiç rahatsız etmiyor herhalde....
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 17:43
    Dogru
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 17:33
    murat bey doğruları söylüyor da dinleyen var mı?zamanında mütevazi kelimesini mütevazı doğrusu diye değiştirmek isteyenlere halk kullanımında mütevaziye dönüşmüştür değiştirmek yanlış olur dedi dediği mantıklıydı ama millet entel gözükeceğiz diye mütevazı gibi sanki yabancı bir kelimeye hemen geçiş yaptı tabi ki mütevazı olmadı mütevaziyani demem o ki insanlar biraz mantıklarını çalıştırsalar...
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 15:30
    can sıkıntısına bire bir ÖZÜLÜ SÖZLER; "Atı atın yanına BAĞLARSANIZ YA HUYUNDAN YA SUYUNDAN KAPARMIŞ", "üzüm ÜZÜME BAKA BAKA KARARIRMIŞ"
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 15:12
    iyi ki uçkur dememişler
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 14:42
    Kafiyeli bir cevap; Mukemmel olmus
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 13:32
    sadece sonundaki "e" harfi kaldırılırsa Türkçeleşir bal gibi hem de : "DRON" bu kadar
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 13:28
    bari kafiyeli yapsalar söyleyince güzel olsun. nasıl ki bilgisayar güzel olmussa
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 13:08
    Drone yerine Hürkuş diyelim de bir anlamı olsun
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 12:59
    Israrla "Türkçe'nin," "Türkçe'de" filan yazıyorsunuz. Ancak orada apostrof yok. "Türkçenin," ya da "Türkçede" olmalı. İyi yazılmış Türkçe eserlere bakarsanız siz de görebilirsiniz doğrusunun böyle olduğunu.
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 11:55
    Bunlar internet kelimesinin de örütbağı olarak telaffuz edilmesini yıllar önce söylemişlerdi. Fax kelimesini de belge geçer olarak vurgulamışlardı. Sonuç ne oldu?
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 11:41
    ne güzel yazmışsınız hocam
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 11:17
    Arıgöz güzel bir türkçe karşılık olmuş.Yabancı sözcükler dilimize yerleşmeden türkçe karşılık bulunmalıdır.Yoksa böyle sevimsiz bir hal alır.
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 10:08
    :D
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 09:37
    size katilmiyorum. ucangoz cok zekice bulunmus bir isim. keske drone kelimesi dilimize yerlesmeden once bulunsaydi. tipki bilgisayar gibi...
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 09:02
    Tepegöz oluyor da uçangöz neden olmasın
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 08:08
    Eline Koluna SağlıkTürk Dil Kurumu Boş İşlerle Uğraşan bir kuruluş boşuna Milletin Parası gidiyor,yan gel uydur kurumu haline gelmiş,Size Çok Teşekkür Ediyoruz,Türk Dil Kurumu nun ne hale geldiğini yansıttığınız için,Eğitim Bakanlığı umarım bu saçma sapan çalışmaları ciddiye almaz.Saygılarımızla.Ali Bilgin
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 07:45
    Allah islah eylesin dilimize bu zulumleri yapanlari. sagolunuz muhterem hocam!
  • Misafir 04 Ekim 2017 Çarşamba 07:33
    İlahi Murat Bey, o Kurum can sıkmaya daha 1950'lerden bile önce başlamadı mı? Y.Atsız
Kalan karakter : 2000