Son Dakika

İnsan kendisinden niçin “Biz” diye bahseder ki?

23.11.2018 - 07:34 | Güncelleme:

 

Akademik camiamızda tuhaf bir âdet vardır. Üniversite hocaları yazdıkları makalelerde kendilerinden her nedense “Ben” değil, “Biz” diye bahsetmeye, “Biiiiz, bu çalışmamızda falanca konuyu ayrıntıları ile ele aldık” yahut “Bu konuda bizim görüşümüz şudur kiii…” gibisinden tepeden bakan tuhaf ifadeleri kullanmaya pek meraklıdırlar.

Hoca böyle olur da talebe onun yolundan gitmez mi? Bu garip üslûp mezuniyet, yüksek lisans yahut doktora tezlerini de istilâ etmiştir; tezi tek bir talebe değil de kalabalık bir grup kaleme almış gibi “Biz, biz, biz, biz, biz…” ibâreleri sayfalarda cirit atar durur.

Akademik camiamıza mahsus olan bu tuhaf Türkçe, artık günlük konuşmaya da sirayet etti; özellikle de ağır ağabeyler ve ablalar kendilerinden mutlaka çoğul biçimde, yani “Biz” diye  bahsediyorlar. Meselâ adamın birinin başkaları ile husumeti mi var, yahut aleyhinde birşeyler mi söylenmiş, kalkıp Twitter’den cevap veriyor ve kendisinden “Biz” diye, yani sanki birkaç kişi imişcesine, millete tepeden hem de en tepeden bakarak yazıyor: “Biiiz! Biz böyle işleri çok gördük, bize sökmez bunlar, biz kiiii!”…

“BİZ” YETMEDİ, “O” ÇIKTI!

Bu şekilde megalomani ile narsizm arasında biryerlerden çıkıp gelen tuhaf ifade biçimine son senelerde bir diğer garabet daha ilâve edildi: “Biz” demeyi de bir tarafa bırakıp kendinden üçüncü bir kişiden sözediyormuşcasına ismi ile, yahut “O” diye bahsetmek…

Diyelim ki adamcağızın adı Hayrullah ve birileri yine onun hakkında atıp tutmuş! Şöhret sahibi ise televizyona çıkma imkânına sahip, “Hayrullah böyleleri ile çok karşılaştı ama bunları yapanlar bilsinler ki, Hayrullah hepsini perişan eder. Hayrullah’ın gücünü gözardı etmeyin haaa. Bizden korksunlar!” diye esip gürlüyor; ama öyle şöhreti falan yoksa klâvyenin başına geçiyor, sosyal medyadan kendisi hakkında ve aynı şekilde başka birinden bahsediyormuş gibi üçüncü şahıs olarak konuşup duruyor.

Hatalı ifadenin ve yanlış bilginin her çeşidi bu memlekette nezleden de, gripten de, hattâ çok daha şiddetli salgınlardan da sür’atli yayılıp etrafa bulaştığı için kendisinden bir başkasını anlatıyormuş gibi ismi ile bahsetmek saçmalığı yayıldıkça yayıldı ve öncelikle de entel görünme meraklısı genç muhabirlerin gözdesi oluverdi…

Muhabir arkadaş, ismi faraza Necabüddin Tüylütavuk olan meşhur bir sanatçı, yazar, yahut bir başka meslek mensubu ile mülâkat yapıyor diyelim…

İlk soru “Fecâüddin Tüylütavuk bize kendini tanıtır mı?” oluyor ve Necabüddin Bey üçüncü kişiyi anlatan üslûp içerisinde “Fecâüddin Tüylütavuk barışçı bir kişiliğe sahiptir. Barış, sanatında da ilk plândadır ve Fecâüddin Tüylütavuuuuuk” diye başlayıp konuşuyor da konuşuyor…

Avrupa hükümdarları resmî mektuplarında, emirnâmelerinde ve fermanlarında her zaman “Biz” demeyi tercih etmişlerdir ama Türklerde bu iş tâââ Orhun Kitabeleri’nden buyana “Ben” diye yapılır, hele kendisinden bir başkası gibi bahsetmek o devirde akıllara ziyandır!

Merak ettim, “biz” meraklılarından birkaçına böyle saçmalamalarının sebebini usturuplu biçimde sordum ve “Tevazudan!” cevabını aldım! “Ben demek enaniyet göstergesidir, büyüklük taslamaktır ve ayıptır. ‘Biz’ demekle tevazumuzu göstermiş oluyoruz” dediler…

Bu zannı doğru kabul ettiğiniz takdirde, kendilerinden “ben” diye bahsedenlerin ukalâ, gayrıciddî, sulu ve terbiyeden nasibini alamamış adamlar olduğu neticesine varırsınız! Meselâ fermanlarında Avrupalı hükümdarların aksine çoğul değil tekil ifade kullanan padişahlar bu mantığa göre ukalâ adamlardır ve “Buyurdum ki…” derken tekebbüre kapılmışlardır! Seyahatnamesinde kendinden “fakir” diye sözedip “Kırım’a, Viyana’ya, Yemen’e gittim, filânca yerleri de gördüm” diyen Evliya Çelebi ciddiyetten zaten uzaktır; Eserlerinde “Falanca Paşa’ya şöyle dedim, hünkârın istediği raporu bu şekilde kaleme aldım” ifadelerini kullanan meşhur allâme Cevdet Paşa ise sulunun da sulusu!

“Ben” zamirinin “Biz” ve “O” hâline gelişinin sebebini bulmak, artık psikiyatristlerin meslekî ilgi alanındadır!

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300
  • boyalikus 23 Kasım 2018 Cuma 14:27
    Bu arada özellikle "siz" olarak yazdım. Kibarlıktan. Yoksa çoğul olduğunuzdan değil...:))
  • magun41 23 Kasım 2018 Cuma 13:38
    padişahların ben hitabını kullanmaları doğru bir örnek değil.....düşmana mütevazilik zayıflık götergesi olarak algılanmaz mı karşı tarafta sizce? bence "biz" sadece garip bir ifade şekli gündelik konuşmalar için....asıl kibir göstergesi olan kendinden 3.şahıs olarak bahsetmek bence
  • yzk2001 23 Kasım 2018 Cuma 12:30
    Tekbaşına bir şey olamayanların kendileri gibi birçok kişi olduğunu anlatma biçimidir "biz" kelimesi yani marjinal olduğunu iddia ederken sayısal çoğunluğun kendilerinde olduğu iddiasıdır.
  • binaenaleyh 23 Kasım 2018 Cuma 08:31
    siz zamiri, muhatabımız olan birden çok kişiyi ifafe eder. Ancak, kendimizden büyük birine sen demeyip siz diyoruz; muhataplarımıza karşı kendimizden bahsederken ben yerine biz dememizin gerekçesi de aynı olamaz mı?
Kalan karakter : 300