Son Dakika
- Reuters

Dolar, Türk Lirası'na karşı son dönemde hızlı yükselişini sürdürüyor. Hafta içinde dolar/TL kuru 4,50 seviyesinin üzerine çıkarak yeni bir rekor kırdı.

Böylelikle bu yılın başından beri Türk Lirası'nın dolara karşı değer kaybı yüzde 17'yi buldu.

Kurun yükselişini durdurmak için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) gerekli adımları atıp atmadığı tartışma konularının başında geliyor.

Özellikle piyasalara Merkez Bankası'nın faizleri artırmak konusunda çekingen davrandığı görüşü hakim.

BBC Türkçe'ye konuşan ekonomistler, her ne kadar kurdaki yükselişin TCMB politikalarından kaynaklanmadığını düşünse de Merkez Bankası'nın Türk Lirası'nın düşüşünü engellemek için yeteri kadar önlem almadığını belirtiyor.

- BBC

'Yangını su bardağıyla söndürmek'

Amerikan Merkez Bankası Fed'in eski araştırma direktörü olan Erkin Şahinöz, kurdaki yükselişin ekonomiyi 'üç yerden hırpaladığını' söylüyor:

  • Kur yükselişi üretimin ithalata bağımlı olması sebebiyle enflasyonda artışa sebep oluyor.
  • Reel sektör bilançolarında 220 milyar doları aşan büyüklükte net döviz açığı olduğu için finansal istikrarı tehdit ediyor.
  • Belirsizlik yarattığı için ekonomik aktiviteyi olumsuz etkiliyor, büyümenin hız kesmesine sebep oluyor.

Şahinöz, bütün bu risklere rağmen Merkez Bankası'nın hem döviz arzı hem de politika faizini artırmak konusunda zayıf adımlar attığını, 'yangını su bardağıyla söndürmeye çalıştığını' ifade ediyor.

Merkez Bankası'nın 'eli kolu bağlı' mı?

Koç Üniversitesi TÜSİAD Ekonomik Araştırmalar Direktörü Prof. Dr. Selva Demiralp, kurdaki yükselişin Merkez Bankası'nın uyguladığı para politikası yüzünden kaynaklanmadığını, ancak "Para politikasının eli kolu bağlı" algısının kurdaki zayıflamayı tetiklediğini dile getiriyor.

BBC Türkçe'nin sorularını yanıtlayan Demiralp'e göre kurdaki yükselişin nedenleri şöyle:

  • Büyüme odaklı politikaların uzun vadeli dengelerde yaratacağı bozulma
  • Seçim öncesi artan siyasi belirsizlik
  • Jeopolitik riskler
  • Doların küresel olarak değer kazanması

Para politikası nedir?

Para politikası, ekonomik büyüme, istihdam artışı ve fiyat istikrarı gibi hedeflere ulaşabilmek için paranın elde edilebilirliğini ve maliyetini etkilemeye yönelik olarak alınan kararları ifade etmektedir.

Uygulanmasından sorumlu kuruluşlar merkez bankalarıdır.

Türkiye'de merkez bankasının temel amacının fiyat istikrarını sağlamak olduğu TCMB Kanunu ile hükme bağlanmıştır.

Kaynak: TCMB


Demiralp'ın da dikkati çektiği gibi Merkez Bankası'nın para politikasında istediği gibi hareket edemediği algısı uzun zamandır piyasaların gündeminde.

"Son dönemde yaşanan tartışmalar çerçevesinde MB'nin bağımsızlığının zedelendiğini düşünüyor musunuz?" sorumuza, Erkin Şahinöz de Selva Demiralp de 'Evet' yanıtını veriyor.

MB'nın bağımsızlığı ile ilgili tartışmaların temelinde ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın düşük faiz politikasında ısrar eden sözleri yatıyor.

Erdoğan, bu hafta içinde ABD merkezli uluslararası ekonomi haber kanalı Bloomberg'in Londra'daki binasında gerçekleşen röportajında düşük faiz konusundaki ısrarını sürdürdü.

- BBC
Erdoğan'ın Bloomberg röportajı

Başkan olması takdirinde ekonomi ve para politikasında daha etkin rol oynayacağını söyleyen Erdoğan, faizlerle ilgili olarak, "Sebep netice ilişkisine baktığımız zaman faiz sebep enflasyon neticedir. Faiz ne kadar düşük olursa enflasyon da o kadar düşük olur" dedi.

Erdoğan Merkez Bankası'nın bağımsızlığı ile ilgili olarak ise, "Tabii ki Merkez Bankası bağımsızdır. Ancak Merkez Bankası bu bağımsızlığı alıp, yürütmenin başındaki cumhurbaşkanının verdiği sinyalleri bir kenara koyamaz. Buna göre değerlendirmelerini yapıp, adımlar atacaktır ve ben bunun ileride çok yararlı adımlarla sonuçlanacağına inanıyorum" ifadelerini kullandı.

Erdoğan'ın bu sözlerinin ardından Salı günü Türk varlıklarının satış dalgası hızlandı.

Para ve maliye politikası uyumu

Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nden Prof. Dr. Burak Saltoğlu, Merkez Bankası'nın para politikası kadar, ekonomi yönetiminin de buna uyumlu olmasının önemine işaret ediyor.

Saltoğlu, TCMB'nin eski faiz koridoru uygulamasyla TL'yi daha maliyetsiz koruyabildiğine ancak şu an böyle bir esnekliği olmadığına vurgu yapıyor:

"Kalıcı ve radikal önlemler için seçim öncesi çok kararlı davranması zor görünüyor. Buna rağmen özellikle enflasyon ve maliye politikasının uyumlu olacağından emin olmadan aksiyon alması da faydalı olmayabilir."

- AFP
TCMB Başkanı Murat Çetinkaya

Saltoğlu, Merkez Bankası'nın 25 Nisan'da düzenlenen Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında aldığı sıkılaştırma kararının etkisinin genişleyici maliye politikalarıyla sıfırlandığını belirtiyor:

"Bu dönem için faiz tepkisinde gecikme var, araç eksikliği var, şanssız bir döneme denk gelen bir dalga var, agresif bir büyüme beklentisi var ve çok yakında bir seçim var. Para politikası için çok şanssız koşullar."


Para Politikası Kurulu nedir?

Para Politikası Kurulu (PPK), enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde, para politikası kararlarının alındığı organdır.

PPK, Başkan (Guvernör), Başkan Yardımcıları, Banka Meclisi üyeleri arasından seçilecek bir üye ve Başkanın önerisi üzerine müşterek kararla atanacak diğer bir üyeden oluşur.

Hazine Müsteşarı veya onun belirleyeceği Müsteşar Yardımcısı, toplantılara oy hakkı olmaksızın katılabilir.

Kaynak: TCMB


PPK, 25 Nisan'daki toplantıda politika faizi olan 1 haftalık repo faizinde değişikliğe gitmese de, politika faizi ile TL fonlamasının kısıldığı günlerde kullanıma giren geç likidite penceresi borç verme faizini yüzde 12,75'ten yüzde 13,50'ye kadar yükseltti.

Merkez Bankası gerçekleşen son PPK toplantısının ardından kur ile mücadele etmek için döviz likidetisini artırıcı bazı önlemler aldı.

PPK'nın bir sonraki toplantısı 7 Haziran'da gerçekleşecek.

- BBC

'Her gün resesyona bir adım daha yakın'

Sorularımızı yanıtlayan ekonomistlere Merkez Bankası'nın yükselen kura karşı ne yapması gerektiğini soruyoruz.

Fed'in eski araştırma direktörü olan Şahinöz de Koç Üniversitesi'nden Prof. Dr. Demiralp de TCMB'nin hemen harekete geçmesi gerektiği görüşünde.

Demiralp, "Doğru olan 7 Haziran toplantısını beklemeden acil ve güçlü bir faiz artırımına giderek piyasada şok etkisi yaratmaktır. Bu adım bile enflasyonu yüzde 7-8'li seviyelere çekmekte aciz kalacaktır ama en azından kurun kontrol dışı yükselişi bir süre için engellenebir" ifadesini kullanıyor.

- AFP
Türkiye'de enflasyon uzun zamandır yüksek seyrediyor

"Kurun mevcut düzeylerinde geçirdiği her gün ekonomiyi resesyona bir adım daha yaklaştırıyor" diyen Şahinöz, MB'nın bir an önce faiz kararı almasının gerekliliğini şu şekilde açıklıyor:

"Piyasa faizinin (gösterge faiz) yüzde 17'ye yakın olduğu bir dönemde defacto politika faizini yüzde 13,5'ta tutarak kurda düşüş beklemek iyimserlik olur.

"Merkez Bankası piyasa faizinden uzak kaldığı sürece hamlelerinin etkisiz kalması kuvvetle muhtemel."

Boğaziçi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Saltoğlu da MB'nin 7 Haziran'da faiz artırmamasının piyasalar açısından çok sert sonuçlar doğurabileceğini söylüyor.

"TCMB'nin en radikal hamlesi bile yalnız kalması durumunda etkisiz olur" diyen Saltoğlu, Merkez Bankası'nın alacağı herhangi bir karara ekonomi yönetiminin de seçime kadar agresif büyüme ve bütçeyi zorlayan hamleleri yavaşlatarak destek vermesi gerektiğinin altını çiziyor.

  • Erdoğan Londra'da yabancı yatırımcıyı ikna edebildi mi?
  • Türk Lirası'ndaki hızlı düşüş diğer gelişmekte olan ülkeleri nasıl etkiliyor?
  • Dolar değer kazanırken, hangi ülke ne önlem alıyor?
  • Bloomberg: "Yatırımcılar Erdoğan'ın ekonomisine olan inancını yitiriyor"
  • Erdoğan: Ekonomi ve para politikasında daha etkin rol oynayacağım

BBC TÜRKÇE

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000

Son dakika haberler, köşe yazılar, ekonomi, magazin, siyaset, spor gündeminin tek adresi HaberTurk.com; HaberTurk.com haber içerikleri kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz, haberler izinsiz olarak kopyalanamaz ve başka yerde yayınlanamaz.

adblock
Adblocker kullanıyorsunuz.

Değerli okurumuz,
Farkında olarak veya olmayarak Adblocker (Reklam Engelleyici) kullanarak sitemizi ziyaret etmektesiniz. Habertürk olarak size en hızlı, en doğru ve en tarafsız haberleri sunmak için büyük bir ekiple çalışıyor ve yılda yüz binlerce haber üretip beğeninize sunuyoruz. Bizim de bu kapsamda maliyetlerimizi karşılayabildiğimiz tek gelir kalemimiz, internet reklamları.

Elimizden geldiğince bu reklamların sizi rahatsız etmemesi için azami özen göstermeye çalışıyoruz.

Bu kapsamda AdBlock (Reklam Engelleme) aracınızda haberturk.com alan adını beyaz listeye almanızı, veya bu alan adında engelleyiciyi kapatmanızı ve tüm internet sektörünün sağlıklı gelişimi için Adblock aracınızı kaldırmanızı rica ediyoruz.

Bunun karşılığında gösterdiğimiz reklamları okuma deneyiminizi rahatsız etmeyecek şekilde azaltacağımıza söz veriyoruz.