Tahvil şoku korkuydu, ilaç oldu

FED'in tahvil alımını azaltmasında en önemli kıstas faiz artışı

ABD 10 yıllık tahvil faizinin artışı yaz aylarında herkesi ürküttü. Şimdi ise parasal genişlemenin devamı için en önemli kıstas haline geldiğini Bernanke'den öğrendik. Tahvil alımı azaltılırken faizin yükselmesi FED'e geri adım attırabilir. Faiz de piyasada belirleniyor. Bir yerde Bernanke elini açık ederek "kuyruğunu piyasaya kaptırdı." Şimdi piyasa faizi bir silah olarak kullanabilirse korkusunun ilacını da bulmuş olacak

Geçen hafta içinde konuşan FED Başkanı Ben Bernanke "22 Mayıs konuşmasından sonra tahvil faizlerinde meydana gelen sert yükselişi beklemiyorduk. Bizim için biraz da korkutucu oldu" dedi. Bernanke'nin bu sözleri eylül ayındaki toplantıda FED'in neden tahvil alım miktarında azaltıma gitmediğinin de önemli bir nedeni. Mayıs başında yüzde 1.6140 olan ABD 10 yıllık hazine tahvil faizi, 22 Mayıs'ta Bernanke'nin konuşması, ardından 19 Haziran'da Fed toplantısı ile hızla yükseldi, 6 Eylül'de yüzde 3.0010'u gördü. Tahvil alım programını azaltması beklenen FED de, 18 Eylül toplantısında parasal genişlemeye devam kararı verdi.

Tahvil faizlerindeki hızlı yükselişin korku salmasının en önemli nedeni ise mortgage faizlerini yukarı çekmesiydi. ABD 30 yıllık mortgage faizleri aynı dönemde yüzde 3.5'ten yüzde 4.6'ya çıktı. Emlak piyasası toparlanma eğilimine girmişken, ekim için açıklanan ABD ikinci el konut satışları ise yüzde 3.2 düşerek üçüncü çeyrek ortalamasının altına indi. Bu gerilemenin devam edip etmeyeceği elbette önemli. Ama eylül ayında yüzde 4.6 ya çıkan mortgage faizinin bu gerilemede belli bir etkisi olduğu da açık.

ELİNİ AÇIK ETTİ: Faizin hızlı artışından korkup tahvil alımını azaltamayan Bernanke geçen hafta yaptığı açıklamada "Federal Açık Piyasa Komitesi, gerektiği sürece ciddi ölçüde gevşek para politikalarını devam ettirmekte kararlıdır" dedi. Yardımcısı ve halefi Janet Yellen de, aynı görüşü Senato'daki sorgusunda paylaşmıştı.

Geçen hafta ise 29-30 ekim toplantısına ait FED tutanakları açıklandı. Bu tutanaklarda yer alan "tahvil alımlarının azaltılmasına, gelecek birkaç toplantıdan birinde karar verilebileceği" ifadesi yer alınca, piyasaların moralini bozdu. 10 yıllık ABD tahvil faizi 21 Kasım'da yüzde 2.8390'a kadar yükseldi ve 6 Eylül'deki tepe noktasından sonra ikinci en yüksek düzeye ulaştı. Faiz cuma günü buradan geri döndü ve haftayı yüzde 2.7540'tan kapattı. Yüzde 3'e doğru çıkış bir şok yaşatmış ve korkutmuştu. Yüzde 2.75 civarında bir seyir de yüzde 3'e yakın. Tahvil alımını azaltacak kadar rahat bir marj yok gibi.

KUYRUĞU KAPTIRDI: Piyasalar, tahvil alımının azaltılmasından çekindikçe, bunun tarihinin yaklaştığını düşündükçe satışa geçecek, para ABD ye dönecek, faizler yükselecek. Faizlerin yükselmesi bizzat FED'i korkutacak ve alacağı karardan vazgeçirebilecek. Piyasalar, faiz artışı, tahvil alımının azaltılması ile FED arasında köşe kapmaca oynayacak, bağımlılık ve kısır döngü oluşacak. Eğer bilinçli bir taktik değilse Bernanke bu son açıklamasıyla elini açık etti ve piyasalara kuyruğunu kaptırdı. Bundan sonra piyasaların FED le oyununda eli artık daha güçlendi. Tahvil alımı azaltılırken faizler hızla yükselirse FED yeniden geri adım atabilir. Piyasalar faiz silahını kullanabilirse parasal genişlemeden geri adım atmayı da erteletebilirler. Hızla artan tahvil faizleri geçmiş ayların korkulu rüyasıydı ama geçen haftadan sonra önümüzdeki dönemin piyasalar açısından ilacı olmaya aday.

SONUÇ: "Oyun bütün ve uyumlu bir faaliyettir." Kant

BAŞÇI: 'FIRTINANIN BÜYÜK KISMI GEÇTİ, TL EN ZAYIF NOKTASINDA, BU DÖNECEK'

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın geçen hafta sonu köşe yazarlarıyla sohbet toplantısında Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı döviz kuru ile ilgili açıklamalar yaptı. Yıl sonu doların 1.92'nin dahi altına inebileceği sözüne açıklık getiren Erdem Başçı şöyle dedi: "1.92 rakamı temmuz sonunda açıkladığımız yüzde 6.2'lik enflasyon tahminiyle uyumlu olan rakamdır. Reel efektif döviz kuru da 110 seviyesinin altına inmiştir. Şu anda TL en zayıf noktasında. Bu dönecek. Ne zaman döneceğini ise piyasa belirleyecek. Bu kurun düzelmesi yine aynı rakamı işaret ediyor. Ortalığın düzelmesi ve sermaye girişlerinin olması halinde geçerli olacak bir kur seviyesidir. Bir hedef değildir, Merkez Bankası'nın arzusudur."

Para politikasında yaptıkları sıkılaştırmayla belirsizliği azaltmak istediklerini, bu nedenle faiz koridorunun üst sınırına yakın faiz oluşumu beklediklerini belirten Erdem Başçı, uygulama ile gecelik faizlerdeki oynaklığın azalacağını, para politikasındaki belirginliğin artacağını, bunun da döviz kurunda oynaklığı azaltmasını umduklarını söyledi. Başçı sözlerini şöyle sürdürdü: "Küresel bazda büyük bir para politikası belirsizliği var. Ne yapılacağını politika yapıcıları da bilmiyor. ABD 10 yıllıklarında tahvil şokunu gördük ve fırtınanın büyük kısmının gerçekleştiğini düşünüyoruz. Bundan sonra da olur ama bu kadar değil.

Genel fırtına geçinceye ve enflasyon yüzde 5'lik hedefle uyumlu hale gelene kadar sıkı parasal duruşumuz sürecek. Bu yeterince kuvvetli bir taahhüttür. Kırılgan beşli içinde en yüksek sıkılaştırmayı yapan biziz."