Son Dakika
21.05.2018 - 03:28 | Güncelleme:

‘Kadîm adam’ Bernard Lewis gitti, toprağı bol olsun!

 

PROF. Lewis vefat etti ve vefatı ile tarih alanında klâsik âlimler zincirinin son halkası da kopmuş oldu...

Toprağı bol olsun!

Bu klâsik zincirin bizdeki ilk halkalarını Fuad Köprülü ve İsmail Hakkı Uzunçarşılı gibi âlimler, nihayetini de önceki sene kaybettiğimiz Prof. Halil İnalcık teşkil ederdi; aynı zincirin Batı’daki son halkası da Bernard Lewis idi...

Okumadan ahkâm kesme ve karalama merakımız mâlûm... Bizdeki bazı çevreler, eserlerinin tek satırına bile bakma zahmetine katlanmadan ve Ermeni Soykırımı iddialarına karşı çıktığı için Fransa’da sembolik de olsa para cezasına mahkûm edildiğini hatırlarına bile getirmeden Prof. Lewis hakkında bu merakın neticesinde “siyonist”, “oryantalist”, “ajan”, vesaire gibisinden akıllarına gelen sıfatları takmaktan çekinmemişlerdir.

Karalamaların ardında “Oryantalizm”in yazarı Edward Said’in Bernard Lewis için söyledikleri vardır. Oryantalizm’deki iddiaları tekrar edenler “çok büyük bir Arap entellektüeli” olarak gördükleri Edward Said’in kitaplarını neden Arapça değil de İngilizce yazdığını, daha doğrusu Arapça “yazamamasının” sebeplerini merak etmemişlerdir, üstelik Prof. Lewis’in son eseri olan otobiyografisinde Said’e verdiği oldukça ağır karşılıklar ile ilmî yanlışlarının listesine bakmaya da zahmet buyurmamışlardır.

HAŞHAŞÎLER VE DİLOĞLANLARI

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu anlattığı eseri bu konudaki temel kaynaklardan birini teşkil eden Prof. Lewis’in aleyhinde aynı çevrelerin önümüzdeki günlerde veryansın edeceklerinden, Yahudiliğinden “ajanlığına” kadar her türlü hakareti sürdüreceklerinden adım kadar emin olarak söyleyeyim: Prof. Lewis ailevî bir mesele yüzünden vatanı İngiltere’yi terkedip yerleştiği ve ölümüne kadar yaşadığı Amerika’da 11 Eylül sonrası travmaların etkisi ile sertleşerek yönetime âdeti dışında bazı tavsiyelerde bulunmuş ama ilmine siyaseti karıştırmamış, İslâm ve Türk Tarihi’ne yaptığı katkılar her zaman birinci sınıf olmuştur.

Ortadoğu Tarihi’nin en önemli yorumcularından olan ve Hasan Sabbah ile Haşhaşîlerden tutun “dragomanlara”, yani diloğlanlarına kadar daha bir hayli değişik konunun üzerindeki bilinmezlik örtüsünü sıyıran Bernard Lewis’in vefatı ile yukarıda sözünü ettiğim “klasik” nesil son bulmuştur ve aynı âyarda tarihçilerin yetişmesi artık maalesef zor görünmektedir!

“Türkler, Araplar’ın ve İranlılar’ın bir türlü halledemediklerini yaptılar, İslâmiyet’i kendi millî kültürleri ile aynı potada eritmeye muvaffak oldular” gibisinden hayli önemli teşhisleri bulunan Prof. Lewis’in ilminin haricinde hayran olduğum tarafı lisan öğrenme hususundaki nâdir yeteneği ve bu yetenek sayesinde sekiz-dokuz dili edebiyatları ile beraber mükemmelen bilmesi idi. Türkçe’ye eski Türk Edebiyatı’nı da öğrenerek çalışmaya başlamış, Köroğlu’ndan Bâkî’ye, hattâ Yahya Kemal’e kadar çok sayıda Türkçe şiiri İngilizce’ye çevirmişti ve tarih dışındaki edebî yayınları, aradan uzun seneler geçmiş olmasına rağmen bugün de şiirimizin İngilizce’ye tercüme edilmiş en güzel örneklerinden idi.

‘MÜLÂZİM’ Mİ, ‘TEĞMEN’ Mİ?

Prof. Lewis’i tanıyanlar sohbetlerindeki “münevver” esprilerini, meselâ kendisinden “Ben kadîm adamım” diye bahsetmesini, “Benim Türkçemin ‘bunak Türkçesi’ olduğunu söylüyorlar. Ben ‘mülâzim efendi’ diyorum, çünki bildiğim Türkçe’de öyle denirdi ama sizler şimdi ‘teğmen’ diyorsunuz. ‘Teğmen’ demediğim için bana ‘bunak’ diyorlar” gibisinden mânâlı şakalarını her zaman hatırlayacaklardır.

Bir tarihçinin nasıl yetiştiğini ve önemli bir bilim adamı olabilmek için ne şekilde çalışması ve hareket etmesi gerektiğini merak ederseniz, Bernard Lewis’in otobiyografisi olan son kitabını, hayat arkadaşı Buntzie Ellis Churchill’in yardımları ile kaleme aldığı ama Türkçe’ye “Tarih Notları” gibisinden tuhaf bir isimle çevrilen “Notes on a Century: Reflections of a Middle East Historian”ı okumanız gerekir...

İlmin ve Bernard Lewis’in seneler önce ailevî sebeplerle yaşadığı büyük dertlerden sıyrılıp yeniden eserler vermesini sağlayan “Osmanlı Hanımsultanı” olan yakın dostu hanımefendinin başı sağolsun!

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 22 Mayıs 2018 Salı 10:55
    bravo
  • Misafir 22 Mayıs 2018 Salı 10:18
    lewis buyuk alimdi
  • Misafir 22 Mayıs 2018 Salı 10:16
    Tarihçi kalmadı dünyada. Daha böyle tarihçiler gelecek mi?
  • Misafir 24 Mayıs 2018 Perşembe 09:58
    geliyor
  • Misafir 21 Mayıs 2018 Pazartesi 14:27
    Toprağı bol olsun.Gerçekten Halil İnalcık merhum dan sonra B.Lewis'in de ölmesi büyük bir kayıp.
  • Misafir 21 Mayıs 2018 Pazartesi 14:25
    toprağı bol olsun halil inalcık hocamızın ruhu şad olsun siz değerli hocalarımıza allah uzun ömürler versin saygılar murat hocam
  • Misafir 21 Mayıs 2018 Pazartesi 14:12
    murat bey bravo ellerinize ve tiklerinize sağlık..
  • Misafir 21 Mayıs 2018 Pazartesi 12:34
    teşekkürler bardakçı
  • Misafir 21 Mayıs 2018 Pazartesi 11:48
    Uluslararası Atatürk barış ödülü sahibi oldugunu neden yazmadiniz.
  • Misafir 21 Mayıs 2018 Pazartesi 10:44
    yazinin sonunu okuyunca mesele anlasildi.
  • Misafir 21 Mayıs 2018 Pazartesi 10:03
    Çok üzüldüm. Muhteşem eserleri vardı. Ufkumu açmıştı.
  • Misafir 21 Mayıs 2018 Pazartesi 09:40
    güzel yazı
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Pazar 32 MPH 25°
Kısmen Güneşli ve Sağanak Yağışlı