Murat Bardakçı

Mezarlık ve AKM

TAKSİM'deki AKM'nin yenilenmesi projesine Sabancı Holding 30 milyon lira verdi ve Kültür Bakanlığı projeyi bugün-yarın ihaleye çıkartacak.
Şehrin göbeğinde çürümüş ve kararmış bir diş gibi duran binanın önünde ikidebir toplanıp "AKM'mizi yıktırmayız, yaptırmayız, el sürdürmeyiz, devrimlerimiz, çağdaşlaşmamız, aydınlanmamız" diye bağırmayı rutin bir hobi haline getirmiş olanlara müjdeler olsun!
Cephesinden köhnemiş bir bürokrasi akan, bakar bakmaz ceberrut bir devleti hatırlatan ve ilk bakışta bile bir zamanların iktidarının "Sanatta inkılâp yapılacak, yaaap!" talimatını hissettirip duyuran bu asık suratlı karanlık binayı 2000'lerin ışıl ışıl İstanbul'una lâyık görenler artık huzura ermişlerdir!
Korumak istedikleri bina eski asırlardan kalma tarihî ve özellikleri olan bir yapı olsa hiç gam yemeyeceğim. Bundan yarım asır önce modern mimarinin belki de güzel bir örneği sayılan mâlûm bina, artık miadını tamamlamış bir model olarak işte orada, heyulâ gibi duruyor!

"İSTEMEZÜKÇÜ" TAYFASI
Senelerdir devam eden "yıkılsın-yıkılmasın" tartışmasının ardındaki asıl mesele, "çağdaş kültür" kavramının ortaya bütün dünyanın tanıyıp takdir ettiği eserler koymayı gerektirmesine rağmen, bu kavramın işin nihayetinde şehrin göbeğindeki köhne bir binaya indirgenmiş olmasıdır. "Korumacılık" sosuna bandırılarak yapılan bu iş mahkeme mahkeme dolaşılarak başarıyla yerine getirilmiştir ve sırada şimdi kendiliğinden çökmeye terkedilmesi hayalleri ile platformlar kurulan, eylemler yapılan bir başka mezbele, "Emek Sineması" vardır.
Bu "istemezükçüler" tayfası ideolojik kılıf geçirilmemiş tarihî mekânlar yerle bir edilirken yahut başka bir şekle büründürülürken ortalıkta nedense hiç görünmezler.
Meselâ, Dede Efendi'nin "Hammâmîzâde" diye bilinmesinin sebebi olan Vezneciler'deki hamamının tepesine bundan birkaç sene önce heyulâ gibi bir otel dikilirken hiçbirinin sesi çıkmamıştır. Türk sanatına asırlar boyunca çok önemli isimler yetiştirmiş olan Yenikapı Mevlevîhânesi küle dönerken gık bile dememişler, binanın seneler sonra eskisinden de mükemmel hâle getirildiğini ise fark bile etmemişlerdir. Zira hem böyle mekânlara ideolojik kılıf giydirmelerine imkân yoktur, hem de o mekânları boş vakitlerinde gidip bağırıp çağırmaya lâyık bulmazlar.
Bu köşede bir mezarlık ve bir bina fotoğrafı görüyorsunuz.
Mezarlık bugün AKM'nin bulunduğu mekân, bina ise şimdi AKM'nin hemen ilerisindeki parkta vaktiyle yükselen ama hiç sebepsiz yerle bir edilen Taksim Kışlası'dır.
İşte, zevk ile zevksizliğin, kültür ile kültürsüzlüğün farkı...