Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

Son günlerde sahte rakı kullanımı nedeniyle bir çok vatandaşımız hayatını kaybetti. Bu durum alkolden alınan verginin çok yüksek olduğu şeklinde eleştirileri de beraberinde getirdi. Peki rakamlar neyi söylüyor? Eleştirileri yapanlar haklı mı?

Maliye Bakanlığı verilerine göre bu yıl 8 ayda 11.2 milyar lira ÖTV geliri elde edilen alkolden alınan toplam verginin (ÖTV+KDV) vergi gelirleri içindeki payının yüzde 2.7'ye çıktığı görülüyor. Çıktığı diyoruz çünkü son 10 yıla bakıldığında alkolden alınan verginin hem yapılan vergi düzenlemeleri hem de her 6 ayda bir otomatik olarak yapılan yeniden değerleme oranında artış ile kademeli olarak tırmandığı ortaya çıkıyor.

2010 yılında toplam vergi gelirleri 210 milyar lirayken alkol ürünlerinden 3.3 milyar lira ÖTV ve KDV alındı. Bu toplam vergi gelirlerinin yüzde 1.6'sının alkolden karşılandığı anlamına geliyor. 2011 ile 2016 arasında yüzde 1.8 ile yüzde 2 arasında gedip gelen alkol vergisinin toplama oranı o yıldan sonra neredeyse düzenli olarak artarak bu yıl yüzde 2.7'ya kadar çıktı. Yani neredeyse ikiye katlanmış oldu.

Akşamcıdan 10 yılda 107 milyar lira vergi alındı
Rakamlar (milyar TL)
Yıllar Vergi gelirleri Alkolden alınan ÖTV Alkolden alınan toplam vergi Vergi gelirleri içindeki payı
2010 210 2,8 3,304 1,6
2011 253 3,8 4,484 1,8
2012 278 4,6 5,428 2,0
2013 326 5,2 6,136 1,9
2014 352 5,8 6,844 1,9
2015 407 6,8 8,024 2,0
2016 459 7,9 9,322 2,0
2017 536 10 11,8 2,2
2018 621 12,4 14,632 2,4
2019 673 14,7 17,346 2,6
2020* 764 17,2 20,296 2,7
Toplam 4.879 91,2 107,616 2,2

*Bütçe tahmini

BU YIL 20.3 MİLYAR LİRALIK VERGİ ALINACAK

Diğer yandan alkolden son 10 yılda alınan vergi toplandığında bütçenin bu rakama nasıl bağımlı olduğu da anlaşılıyor. Çünkü 10 yılda 5.8 trilyon lira vergi toplanırken bunun yüzde 2.2'si olan 107 milyar liranın sadece alkolün vergisi olduğu rakamlarla belirleniyor. Bu yıl alkolden ilk 8 ayda 11,2 milyar lira ÖTV toplanmışken yılsonuna kadar bu rakamın 17,2 milyara çıkması bütçelenmiş durumda. Bu durumda KDV ile birlikte alkolden alınan toplam tutar 20.3 milyar lirayı geçecek. Sigara da katıldığında bu iki kalemden elde edilecek vergi bu yıl 96 milyar liraya çıkacak ve bu tutar toplam vergi gelirinin yüzde 12.3'üne ulaşacak. Oysa sigara ve alkolden alınan verginin toplam vergi gelirine oranı 2010'da yüzde 8.3 düzeyindeydi.

70'LİK RAKININ 104 LİRASI VERGİ

Son yapılan ÖTV artışı ile şarapta ÖTV 9 lira 40 kuruştan 10,05 liraya yükseltildi. 70'lik şarapta vergi KDV ile birlikte 76 kuruş artmış oldu. Rakıda ise fiyat artışı daha fazla gerçekleşti. Rakı, viski, votka ve Cin gibi alkol oranı yüzde 40'ın üstünde olan içkilerde ÖTV 261,2825 liradan 279,2902 liraya çıkarıldı. Böylece 70 cl'lik rakıda ÖTV 82,3 lirayken 88 liraya ulaştı. ÖTV'deki artışın KDV'yi de etkilemesiyle birlikte satış fiyatı 163 lira olan aynı rakı 170 liraya çıkacak.