Osteoporoz güneşi sevmez...
Osteoporoz nedir?
Osteoporoz, halk dilinde ‘kemik erimesi’ olarak bilinir. Ancak gerçek bir erime yoktur. Kemiklerin hücre yapıları bozularak süngerimsi bir dokuya dönüşmüştür. Osteoporoz en sık görülen kemik hastalığıdır.
Riski nedir?
Riski, en küçük bir travmayla kemiklerin kırılmasıdır. En tehlikeli olanı kalça kemiği kırıklarıdır.
Neden olur?
Kemik mineral yoğunluğunun azalmasından ötürü olur. Önde gelen nedeni soyaçekimdir.
Diğer nedenler nelerdir?
Kötü beslenme, hareketsiz yaşam, çeşitli hormon ve metabolizma hastalıkları, bazı ilaçlar osteoporoza yol açan diğer nedenlerdir.
Kemik mineral yoğunluğu ne demektir?
Kemiklerin mineral bakımından doygunluğu demektir. Bu doygunluk en fazla kalsiyum tarafından gerçekleştirilir.
Kadınlarda neden daha sık görülür?
Menopoz sürecinden ötürü kadınlarda daha sık görülür.
2030 yılında 1 milyar 200 milyon kadının menopozda olacağı tahmin edilmektedir. Önlem alınmazsa yakın gelecekte osteoporoz başlı başına bir sorun olacak demektir.
Bulguları nelerdir?
Osteoporozun en önemli bulgusu kemik kırıklarıdır. Hafif bir düşme veya çarpma sonucu kırık oluşabilir. Kırıklar en sık omurga, el bileği, kalça, üst kol kemiği ve omuzda görülmektedir.
Osteoporozda ağrı olur mu?
Hayır, osteoporozda ağrı olmaz. Ağrı varsa kırıklardan ya da artrozdan ötürüdür. Nadir görülen metobolik kökenli osteoporozlar ağrılı olabilir. Osteoporozda dile getirilen inatçı bel ve sırt ağrıları çok kez kırıklardan ötürüdür. Omur kırıkları, boy kısalması ve kamburluğa yol açabilir.
Nasıl tanı konur?
Kesin tanı, kemik mineral yoğunluğu ölçülerek konur. Düşük olması osteoporoz tanısı için yeterlidir.
DEXA nedir?
Dünya Sağlık Örgütü’nün en iyi tanı yöntemi olarak tavsiye ettiği kemik mineral yoğunluğu ölçme yöntemidir. DEXA ölçümü; omurga, kalça, önkol ve tüm vücuttan yapılabilir.
Kemik mineral yoğunluğu ne zaman ölçülmelidir?
Rutin olarak menopoz döneminde ölçülmelidir. Özel bir gereksinim yoksa daha önce ölçmeye gerek yoktur. Ölçüm sonucu normalse üç yılda bir tekrarlanması yeterlidir. Eğer osteoporoz varsa iki yılda bir, kırık riski varsa yılda bir kez tekrar edilmelidir.
Nasıl tedavi edilir?
Önce koruyucu önlemler alınır. Bu bağlamda yeme, içme, yaşam tarzı düzenlenir. İlaç tedavisi ise DEXA değerlerine göre yapılır.
Hangi ilaçlar kullanılır?
Hormonlar, kalsiyum, D vitamini ve osteoporoz ilaçları kullanılır. En çok tercih edilen osteoporoz ilacı bifosfanat grubudur.
Kimler risklidir?
- Ailede osteoporozu olanlar
- Östrojen ve testosteron hormon düzeyi düşük olanlar
- Sigara içenler
- Kortizon kullananlar
- Spor yapmayanlar
- 65 yaş üzerindekiler
- Çok zayıf olanlar
Osteoporoza yol açan hastalıklar
- Hipertiroidi
- Hiperparatiroidi
- Kronik bağırsak hastalıkları
- Romatoid artrit
- KOAH
- Astım bronşit
Nasıl korunuruz?
- Sağlıklı ve dengeli beslenin.
- Yeterince kalsiyum ve protein tüketin.
- Güneşten yararlanın.
- Düzenli spor yapın.
- Sigara içmeyin.
En sık kimlerde görülür?
Osteoporoz en sık 50 yaş üzeri kadınlarda görülür. 50 yaş üzerinde her 3 kadından birinde ve her 5 erkekten birinde osteoporoz görülmektedir. Nadiren gençlerde ve çocuklarda da görülür.