Apple, yarın yeni iPhone'u tanıtmaya hazırlanırken, Uzakdoğu'daki en büyük üretim ortağı Tayvanlı Foxconn'dan tesislerindeki çalışma şartlarıyla ilgili bir itiraf geldi. Çin'de çalışan haklarının geliştirilmesini hedefleyen sivil toplum kuruluşu China Labor Watch bugün yayımladığı raporda Foxconn ve Apple'ı üretim tesislerinde yasadışı bir şekilde yüksek oranda 'geçici işçi' çalıştırmakla suçladı. Çin yasalarına göre bir şirkette geçici işçilerin oranı yüzde 10'u aşamıyor.

Foxconn konuyla ilgili yaptığı açıklamada ne kadar geçici işçi çalıştırdığını paylaşmadı ancak olması gerektiğinden fazla geçici işçi çalıştırdığını kabul etti. Açıklamada "Yapılan iç soruşturma sonucunda geçici işçilerin aşırı kullanımı ve çalışanlarımızın şirket standartlarının üzerinde fazla mesai yapıldığı tespit edildi. Sorunun çözümü için çalışmalara başlandı" denildi.

Apple'dan yapılan yazılı açıklamada ise "Toplam işgücü içerisinde geçici işçi oranının standartlarımızı aştığını tespit ettik. Sorunun hızlı bir şekilde çözülmesi için Foxconn'la çalışıyoruz" ifadeleri yer aldı. Taraflar 'gereğinden' veya 'standartlarından' fazla sayıda geçici işçi çalıştırdıklarını kabul etse de yasa da belirtilen yüzde 10'luk sınırı aşıp aşmadıkları konusunda bir bilgi vermedi.  

İNTİHAR SKANDALIYLA ÇALKALANMIŞTI

Foxconn'da ortaya çıkan 'fazla mesai' ve 'geçici işçi' sorunu iPhone, iPad gibi ürünlerin üretiminde nasıl bir emek sömürüsü yaşandığını gösterirken bu aslında şirketin geçmiş skandallarının yanında devede kulak kaldı. 2010 yılında 18 Foxconn işçisi intihar etmiş bunların 14'ü yaşamını yitirmişti. Bu intiharlar iPhone'un üretildiği Foxconn tesislerindeki çalışma koşullarının gündeme gelmesine yol açmıştı.

 

150 İŞÇİ ÇATIYA ÇIKTI

Foxconn 2011 yılında intiharların önüne geçmek için tesislerine 'intihar önleyici ağlar' yerleştirdi ve koşullarda iyileşme sağlayacağı sözünü verdi. Ancak 2011 yılında da 4 işçi çeşitli Foxconn tesislerinde intihar ederek yaşamına son verdi. 2012 yılında Foxconn'un Wuhan tesisinde çalışan 150 işçi fabrikanın çatısına çıkarak çalışma koşullarında iyileştirme sağlanmaması durumunda intihar edeceklerini söyledi. İşçiler uzun süren pazarlıklar sonucu aşağı inmeye ikna edildi.  

ÇALIŞMA KOŞULLARI HALA DÜZELMEDİ

2017 yılında ise Apple çok konuşulan iPhone X'i piyasaya sürmeye hazırlanırken, telefonun üretildiği Foxconn Zhengzhou tesislerinde bir işçi yüksekten düşerek yaşamını yitirdi. Firma yaşanan üzücü olayın bir intihar değil kaza olduğunu söyledi. Tabii bu da fabrikalardaki güvenlik önlemlerinin ne kadar yeterli olup olmadığını tartışmaya başladı. 

Son olarak bugünkü raporla ortaya çıktı ki Foxconn tesislerinde eskisi kadar intihar yaşanmasa da çalışma koşulları halen düzeltilebilmiş değil.

TİM COOK'TAN BOL KAHKAHALI POZLAR

Foxconn'daki kötü çalışma koşulları 2010 yılından beri Avrupa ve ABD'de kamuoyundan büyük tepki topluyor. Apple CEO'su Tim Cook çalışma koşullarında düzelme yaşandığını belirterek 2014 yılında Çin'de Foxconn tesislerini gezmiş işçilerle bol kahkahaların yer aldığı fotoğraflar çektirerek bu görüntüleri basına servis etmişti. Ancak bu tarihten sonra yaşanan gelişmeler ve yayımlanan raporlar Foxconn çalışanlarının günlük hayatında Tim Cook'un yanında olduklarındaki mutluluğu yaşayamadığını defalarca kanıtladı.

Foxconn sadece Apple değil birçok ünlü marka için üretim yapıyor. Firmanın yaklaşık 1.5 milyon çalışanı bulunuyor.