Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması

Bahar BAKIR / Ferhat ERDOĞAN / HT GAZETE

Çin’in ramazan ayında Doğu Türkistan’daki Müslümanlara yasaklar getirdiği ve bu nedenle yaşanan çatışmalarda 100’e yakın Müslüman’ın öldüğü öne sürüldü. Doğu Türkistan’dan 7 bin kişinin IŞİD’e katılmak üzere Türkiye’ye geldiği de iddia edildi. Dışişleri Bakanlığı ve Doğu Türkistanlılar Derneği Genel Başkanı Seyit Tümtürk, bu iddiaları yalanlıyor. Tümtürk, böyle haberleri üzüntüyle takip ettiklerini söyleyerek, “Bunlar tamamen yalan ve ahlaksızca. IŞİD’e giden Doğu Türkistanlı varsa, bunun sebebini Çin’de aramak lazım. Normal İslam’ı yaşamak isteyenleri, dinsizleştirme politikasıyla radikalizme itiyor. Doğu Türkistan’da 30 milyon Müslüman var. Eğer IŞİD saflarına katılan olduysa, Çin’in tavrı yüzündendir” dedi.

Doğu Türkistan Dayanışma Derneği Genel Başkanı İsmail Cengiz ise Tümtürk’ün aksine iddiaları doğruluyor. 5 bin Müslüman Uygur’un Suriye’ye geçtiğini öne süren Cengiz şunları söyledi:

“Türkistanlılar, Suriye’ye gidiyor. Uluslararası bir işbirliği var. Çin’de zulüm gören, daha kentsel yaşamda olan Doğu Türkistanlıları Batı ülkelerine götürme vaadinde bulunuyorlar. Köylerde yaşayan ve aşırı dindar olanlara da ‘Size Suriye’de yeni bir yaşam vaat ediyoruz’ diyorlar. Türkiye’ye getirip Suriye’ye sokuyorlar. İnsan kaçakçıları Çin istihbaratı ile ortak çalışıyor. Son 3-4 yıl içinde 5 binin üzerinde Doğu Türkistanlı Suriye’ye geçirildi. Bazıları IŞİD’e, bazıları muhalif grupların saflarına katılıyor. 500-600 kişilik bir grup da Halep’te rejim saflarında savaşıyor.”

‘DOĞU TÜRKİSTAN’DAN IŞİD’E GİDİYORLAR’

Doğu Türkistan Göçmenler Derneği Başkan Yardımcısı Samed Güder de Doğu Türkistan’dan binlerce kişinin Suriye’ye gidip IŞİD’e katıldığını iddia etti. Güder, bu bölgeden ayrılanların sanılanın aksine Suriye’ye geçtiğini kaydetti. Güder, “Türkiye’ye 7 bin Doğu Türkistanlı geldiyse, bunların 3-4 bini aileleriyle beraber Türkiye üzerinden IŞİD’in başkenti Rakka’ya gitti. Türkiye’ye geliyorlar, Hatay üzerinden de oraya geçiyorlar. Nedenini bilmiyoruz” diye konuştu.

DIŞİŞLERİ: İDDİALAR YALAN

Dışişleri Bakanlığı yetkilileri ise “Bu iddialar yalandır. Bizim elimizde böyle bir veri ve bilgi yok. Şu an yaşanan sıkıntılardan kaçıp Türkiye’ye sığınmak isteyenler var. Ama Çin, Doğu Türkistanlıların ülke dışına çıkmasına izin vermiyor. Çin hükümeti, ‘Bunlar IŞİD’e katılabilir’ iddiasını ortaya atıyor” açıklamasını yaptı. Yetkililer, Çin’in Ankara Büyükelçisi’ne konunun sorulduğunu da belirterek, “Büyükelçi ramazan ayı ile ilgili yasaklamaların ve yüzlerce kişinin öldüğü ile ilgili iddiaların doğru olmadığını söylüyor. Ülkelerinde din özgürlüğünün bulunduğunu ifade ediyor” dedi.

ÇİN: ÖZGÜRLÜKLERDE KISITLAMA YOK

Türkiye, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Uygur Türklerinin oruç tutmalarının ve diğer ibadetlerini yerine getirmelerinin yasaklandığına dair haberleri üzüntüyle karşıladığını açıklamıştı. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hua Çunying, Pekin yönetiminin, haberlerden duyulan derin kaygının Çin’in Ankara Büyükelçiliği’ne iletilmesiyle ilgili Türkiye’den konuyu aydınlatmasını talep ettiklerini söyledi ve ekledi: “Türk Dışişleri Bakanlığı’nın yaptığı açıklamadan ötürü endişelerimizi dile getirdik. Sincan Özerk Uygur Bölgesi’ndeki topluluklar din ve vicdan özrgürlüklerini hiçbir kısıtlama olmaksızın yaşamaktadırlar” dedi.