Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
        Anasayfa Özel İçerikler Kadir Kaymakçı İki imparatorluk, bir kent, 1600 yıllık tarih, muhteşem bir sergi

        Bu merdivenleri ilk çıktığım günü hatırlıyorum… Hepi topu 25 yıl önceydi! Hafta arası Aylesbury’de bir pizza restoranında bulaşık yıkayıp, 6 metrekare bir odada kalıyordum; Hafta sonları ise Gloucester Road’da, salonda ‘6 metrekare’ büyüklüğünde bir üçlü koltuğu olan ‘havalı’ bir flat’te yaşayıp Londra’nın altını üstüne getiriyordum. İngiltere’nin hem en fakir hem en zengin bulaşıkçısıydım anlayacağınız…

        Kaldığım ‘flat’e yürüme mesafesindeki Victoria and Albert Müzesi’nin (V&A) merdivenleri 25 yıldır hiç değişmedi. Ben değiştim!

        25 yıldır bu merdivenleri kaç kez çıktım, hatırlamıyorum... Ama önceki hafta ilk kez gazeteci olarak, haber için, Londra’nın en eski ve görkemli müzelerinden V&A’in merdivenlerini, çıkıp, yüksek tavanlı, ihtişamlı giriş holüne adım attığım günü hiç unutmayacağım. Başka çağlardan, zamanlardan, medeniyetlerden yüzlerce yıllık heykeller, tablolar, resimler arasından geçerek önüne geldiğim kapının girişinde, bugünlerde metro istasyonlarında, otobüs duraklarında, gazetelerde herkesin konuştuğu serginin adı yazıyordu: “Konstantinopolis'ten İstanbul'a: Bir Şehir, İki İmparatorluk".

        Tanıdığım, bildiğim, içinde yaşadığım şehrin, tanımadığım, bilmediğim, hiç yaşamadığım yıllarından eserleri bir araya getiren, İstanbul’un 1600 yıllık hafızasını gözlerinizin önüne seren bu muhteşem sergiyi gezerken şaşkınlığımı fark eden Sait Faik kulağıma fısıldadı: “Bir şehirde senelerce oturulur. Bıkılır. Usanılır o şehirden; her yerini gördüm, tanıdım sanılır. Ama daha ne görülmedik insanları, ne görülmedik sokakları, her gün önünden dört beş defa geçtiğimiz halde iyice göremediğimiz binaları vardır. Birden kafamızı kaldırır, ben bu binanın, sırtında böyle insan büyüklüğünde heykeller taşıdığını bilmezdim, deyiverirsiniz..."

        #resim#1411036#

        REKLAM

        MİLATTAN SONRA 330’DAN 1922’YE BİZANS'TA OSMANLI İMPARATORLUĞU'NA UZANAN BİR SERGİ

        100. yılını kutlayan Koç Holding'in desteğiyle Victoria and Albert Müzesi'nde düzenlenen "Konstantinopolis'ten İstanbul'a: Bir Şehir, İki İmparatorluk" sergisi, milattan sonra 330 yılında I. Konstantin’in Roma İmparatorluğu’nun başkentini Konstantinopolis’e taşıması ile Bizans İmparatorluğu olarak başlıyor, Fatih Sultan Mehmet’in kenti fethinin ardından yüzyıllar boyunca Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti olması ile devam ediyor ve 1922’de saltanatın kaldırılmasıyla sona geriyor.

        İnsanın içinde yaşadığı şehre, başka bir ülkenin başkentinden, yüzyıllar öncesinden bakması tuhaf bir his... Hem çok tanıdık hem hiç bilmediğim, kokusu burnumdan, sesleri kulaklarımdan gitmeyen, köşeyi döndüğümden tanıdık bir yüz göreceğim hem çok uzak hem çok yakın sokaklarda dolaşmak gibi…

        Dört ana bölümden oluşan serginin girişinde, kent İstanbul olmadan önce henüz Konstantinopolis’in ayakları üzerine durmaya başladığı ilk günlere tanıklık eden su yolları, ikonalar, fildişi paneller, altın bilezikler, sandıklar, imparatorluğu bir çeşit propaganda aracı olan at arabası yarışlarının yapıldığı şehrin sosyal ve siyasi merkezi olan Hipodrom, 6. yüzyıldan Ayasofya mozaiğinden bir parça karşılıyor ziyaretçileri.

        Daha ilk salonda tüm bu eserlere bakarken son 50 yılına tanıklık etmiş biri olarak binlerce yıllık bir tarihi hafzasında tutan bir şehir için dünkü çocuk olduğumu düşünüyorum! 50 yıllda ne kadar değiştiğimi, 50 yıl önceki beni bırakın, 50 gün önceki ben bile olmadığıma şaşırıp, “Sokakların, evlerin, insanların değişti de sen hep aynı mı kaldın İstanbul? Kaç kere yeniden doğdun...” diyorum; İstanbul sadece susuyor...

        REKLAM

        “KENTİ KENT YAPAN ŞEY KAPLADIĞI ALANLA GEÇMİŞİNDE OLUP BİTİNLER ARASINDAKİ İLİŞKİDİR”

        Sergiden kıymetli saf ipekli dokumalardan çini ve seramiklere, mozaiklerden değerli metal ve murassa eserlere, heykellerden mimari süsleme ögelerine, el yazmalarından tablolara, beşiklere, fincanlara, satranç tahtalarına uzanan geniş bir yelpazede 200’ü aşkın eser yer alıyor. 1479 yılında Venedikli sanatçı Gentile Bellini tarafından resmedilen ve Londra National Gallery’den ödünç alınan Fatih Sultan Mehmed’in ünlü portresi; Topkapı Sarayı Koleksiyonu’ndan, II. Selim’e ait, 16. yüzyıla tarihlenen, zerbaft dokumadan yapılmış ışıltılı bir kaftan da sergilenen eserler arasında. Sadberk Hanım Müzesi Koleksiyonu’ndan 19. yüzyıla ait Osmanlı kadın kıyafetleri ve hat sanatının seçkin örnekleri ile Yapı Kredi Koleksiyonu’ndan Osman Hamdi Bey’in “Gezintide Kadınlar” adlı tablosu da sergide ziyaretçilerle buluşuyor.

        Osman Hamdi Bey “Gezintide Kadınlar”
        Osman Hamdi Bey “Gezintide Kadınlar”

        “Zamanların en iyisini, zamanların en kötüsünü” görmüş, açılan çağlara, kapanan çağlara, umuda, umutsuzluğa tanıklık etmiş bu muhteşem şehrin, iki ayrı imparatorluğa ev sahipliği yapmış olmanın tüm ihtişamını ağaçlarındaki her bir yaprakta, sokaklarındaki her bir çakıl taşında bugüne kadar taşıdığını düşünürken Italio Calvino geliyor aklıma... Calvino, Görünmez Kentler kitabında bir kenti kent yapan şeyin kapladığı alanla, geçmişinde olup bitenler arasındaki ilişki olduğunu belirtip ekliyor: “Kent geçmişini dile vurmaz; çizik, çentik, oyma ve kakmalarında zamanın izini taşıyan her parçasına, sokak köşelerine, pencere parmaklıklarına, merdiven tırabzanlarına, paratoner antenlerine, bayrak direklerine yazılı geçmişini, bir elin çizgileri gibi barındırır içinde...”

        REKLAM

        “İSTANBUL’U DÜNYADAKİ DİĞER ŞEHİRLERDEN AYIRAN ZAMANSIZ BİR NİTELİĞİ VAR”

        Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Koç, sergi kitabındaki yazısına 16. Yüzyılda, Kanuni Sultan Süleyman döneminde Fransa Kralı I. François tarafından İstanbul’a gönderilen Fransız hümanist ve doğa tarihçisi Pierre Gilles’ın şu sözleriyle başlıyor: “Diğer tüm şehirlerin belli yönetim dönemleri olmuş, zamanın yıpratıcı etkilerine maruz kalmışlardır. Oysa yalnızca Konstantinopolis bir tür ölümsüzlüğe sahipmiş gibi görünür; insanlık var oldukça ve bu şehre yerleşmek ya da ya da yeniden inşa etmek istediği sürece, Konstantinopolis de bir şehir olarak varlığını sürdürecektir.”

        Victoria and Albert Müzesi’nin düzenlediği ‘Konstantinopolis’ten İstanbul’a: Bir Şehir, İki İmparatorluk’ sergisine destek vermekten büyük gurur ve onur duyduklarını belirten Koç yazısında, İstanbul’un onu dünyadaki diğer şehirlerden ayıran zamansız bir niteliği olduğunu, eşsiz coğrafi konumunun İstanbul’a hiç tükenmeyen bir canlılık kazandırdığını ifade ediyor.

        #resim#1411037#

        REKLAM

        Serginin küratörü Tim Stanley ise sergiyi hazırlamanın, Bizans ve Osmanlı imparatorluklarını bir araya getiren heyecan verici bir macera olduğunu söylüyor: “İki imparatorluğun hikayelerini ve muhteşem sanat eserlerini bir araya getirerek Konstantinopolis ve İstanbul’un yolculuklarını kendi dünyalarından alıp beraber sahneye taşıdık.”

        “BAZI ŞEHİRLER HARİTALARDA BAZI ŞEHİRLER İSİ ZAMANIN İÇİNDE BULUNUR”

        V&A’in koridorlarında, 1600 yıllık bir tarihin içinde, dolaşırken hep aynı soru yanı başımda benimle birlikte eserleri inceliyordu: “Konstantinopolis nerede bitti İstanbul nerede başladı?” Bu iki şehir birbirlerinden keskin çizgilerle ayrılmış şehirler mi?

        İki büyük imparatorluğun insanlarını, sanatını, kültürünü bağrında buluşturan, sokaklarında, meydanlarında Doğu ile Batı’nın kol kola gezdiği tek bir kent...

        İki imparatorluk bugün yok ama İstanbul hala burada… Yüzlerce yıl sonra da burada olacak. Bu muazzam büyüklük karşısında küçücük hissediyorum kendimi...

        Bir yerlerde, (sanırım Borges’teydi), “Bazı şehirler haritalarda bazı şehirler ise zamanın içinde bulunur” diye bir cümle okumuştum. Sergiden çıkmış Victoria and Albert Müzesi’nin merdivenlerinden inerken İstanbul’un haritalardan daha çok zamanın, ‘zamanların’ içine sinmiş bir kent olduğunu düşünüyordum.

        REKLAM